Γιατί κάποιοι άνθρωποι τραβούν σαν μαγνήτης τα κουνούπια και άλλοι όχι

Τα θηλυκά κουνούπια – τα οποία είναι τα μόνα που τσιμπάνε – εντοπίζουν τους ανθρώπους συνδυάζοντας διαφορετικά σήματα: το διοξείδιο του άνθρακα που εκπνέουμε, τη μυρωδιά του σώματος, τη θερμότητα και την υγρασία του δέρματος, αναφέρει το Phys.org. Το πρώτο και πιο μακρινό σήμα είναι το διοξείδιο του άνθρακα. Εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα είναι γνωστό ότι τα κουνούπια μπορούν να το ανιχνεύουν από απόσταση δεκάδων μέτρων. Όσο πλησιάζουν, αρχίζουν να «διαβάζουν» πιο σύνθετες πληροφορίες, κυρίως τη μυρωδιά του σώματος, και στη συνέχεια επηρεάζονται από τη θερμοκρασία και την υγρασία.

Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η δημοφιλής θεωρία σύμφωνα με την οποία τα κουνούπια προτιμούν συγκεκριμένες ομάδες αίματος, δεν έχει επιστημονική βάση, σύμφωνα με τον ιατρικό εντομολόγο Frederic Simard του Γαλλικού Ινστιτούτου Έρευνας για την Ανάπτυξη. «Έχουν γίνει μερικές μελέτες, αλλά αφορούσαν πολύ λίγα άτομα», είπε. «Ούτε σχετίζεται με το χρώμα του δέρματος, των ματιών ή των μαλλιών», πρόσθεσε.

Οσμή, ο βασικός παράγοντας

Ο βασικός παράγοντας φαίνεται να είναι η οσμή. Κάθε άνθρωπος εκπέμπει ένα ιδιαίτερο «κοκτέιλ» πτητικών ουσιών, το οποίο διαμορφώνεται εν μέρει από το μικροβίωμα του δέρματος.

Έρευνες δείχνουν ότι το ανθρώπινο σώμα απελευθερώνει από 300 έως 1.000 διαφορετικές οσμηρές ενώσεις, όμως οι επιστήμονες μόλις τώρα αρχίζουν να ξεχωρίζουν ποιες από αυτές προσελκύουν περισσότερο τα κουνούπια.

Σε πρόσφατη μελέτη, ερευνητές εξέθεσαν κουνούπια Aedes aegypti – γνωστά για τη μετάδοση του δάγκειου πυρετού και του κίτρινου πυρετού – σε 42 γυναίκες, για να δουν ποιες θα προτιμήσουν. Η ομάδα εντόπισε 27 οσμηρές ενώσεις που φαίνεται να παίζουν ρόλο στην έλξη. Οι γυναίκες που προσέλκυσαν περισσότερο τα κουνούπια, ανάμεσά τους και έγκυες στο δεύτερο τρίμηνο, παρήγαγαν υψηλότερες ποσότητες μιας ουσίας που προκύπτει από τη διάσπαση του σμήγματος, του λιπαρού φιλμ της επιδερμίδας. Η ουσία αυτή ονομάζεται 1-οκτεν-3-όλη, γνωστή και ως «αλκοόλη των μανιταριών», και ακόμη και μικρές αυξήσεις της φάνηκαν να κάνουν διαφορά.

Προσοχή στις… μπύρες

Ρόλο μπορεί να παίζει και το αλκοόλ. Μελέτες έχουν συνδέσει την κατανάλωση μπύρας με αυξημένη ελκυστικότητα για τα κουνούπια, πιθανώς επειδή ανεβάζει τη θερμοκρασία του σώματος, αυξάνει το εκπνεόμενο διοξείδιο του άνθρακα και αλλάζει την οσμή του δέρματος.

Σε έρευνα στην Ολλανδία, εθελοντές που είχαν πιει μπύρα το προηγούμενο 24ωρο ήταν 1,35 φορές πιο ελκυστικοί για θηλυκά κουνούπια Anopheles.

Η κατανόηση αυτών των μηχανισμών γίνεται όλο και πιο σημαντική, καθώς η κλιματική αλλαγή διευρύνει τις περιοχές όπου εξαπλώνονται είδη κουνουπιών που μεταδίδουν ασθένειες. Η πρακτική συμβουλή των ειδικών παραμένει απλή: φαρδιά ρούχα που καλύπτουν το δέρμα, κουνουπιέρες, εντομοαπωθητικά, ελαφριά γεύματα και μέτρο στο αλκοόλ.