Οι Νεάντερταλ συλλέγαν οστρακοειδή χρησιμοποιώντας τις ίδιες τεχνικές με τους σύγχρονους ανθρώπους

Σύμφωνα με νέα στοιχεία οι Νεάντερταλ της νότιας Ευρώπης διαχειρίζονταν τους θαλάσσιους πόρους με τρόπο εκπληκτικά οργανωμένο και πολύ πιο κοντά στις συνήθειες των σύγχρονων ανθρώπων.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences, επικεντρώθηκε στο σπήλαιο Los Aviones, όπου πριν από περίπου 115.000 χρόνια ομάδες Νεάντερταλ συνέλεγαν και κατανάλωναν οστρακοειδή ακολουθώντας ένα σαφές εποχιακό μοτίβο.

Η θάλασσα δεν ήταν τυχαία επιλογή

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι Νεάντερταλ δεν μάζευαν οστρακοειδή περιστασιακά ή από ανάγκη της στιγμής, αντίθετα, φαίνεται πως γνώριζαν πολύ καλά τους κύκλους της θάλασσας και προτιμούσαν να συλλέγουν μαλάκια κυρίως από τον Νοέμβριο έως τον Απρίλιο δηλαδή τους πιο ψυχρούς μήνες του έτους.

Αυτή η συμπεριφορά θεωρούνταν μέχρι σήμερα χαρακτηριστικό αποκλειστικά του Homo sapiens. Η οργανωμένη εκμετάλλευση θαλάσσιων πόρων, ο εποχιακός προγραμματισμός και η γνώση του περιβάλλοντος θεωρούνταν στοιχεία μιας «σύγχρονης» ανθρώπινης νοημοσύνης. Η νέα μελέτη όμως δείχνει ότι οι Νεάντερταλ είχαν ήδη αναπτύξει παρόμοιες στρατηγικές χιλιάδες χρόνια νωρίτερα.

Το μυστικό κρυβόταν μέσα στα κοχύλια

Πώς μπορεί όμως να γνωρίζει κανείς πότε ακριβώς καταναλώθηκε ένα μαλάκιο πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια;

Η απάντηση βρίσκεται στα ισότοπα οξυγόνου που παραμένουν παγιδευμένα στα κελύφη των οστρακοειδών. Οι αλλαγές στη θερμοκρασία της θάλασσας επηρεάζουν τη χημική σύνθεση των κελυφών, δημιουργώντας ένα είδος «φυσικού ημερολογίου».

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Asier García‑Escárzaga, εξηγεί ότι οι επιστήμονες κατάφεραν να ανακατασκευάσουν τη θερμοκρασία του νερού κατά την ανάπτυξη των κελυφών και έτσι να προσδιορίσουν την εποχή συλλογής τους με εντυπωσιακή ακρίβεια.

Γιατί προτιμούσαν τον χειμώνα

Η επιλογή των ψυχρότερων μηνών πιθανότατα δεν ήταν τυχαία.

Κατά τη διάρκεια του χειμώνα και του φθινοπώρου, αρκετά είδη οστρακοειδών έχουν περισσότερο κρέας και καλύτερη γεύση λόγω των αναπαραγωγικών τους κύκλων.

Παράλληλα, οι Νεάντερταλ ίσως απέφευγαν τη θερινή συλλογή για λόγους ασφάλειας: οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την αλλοίωση των οστρακοειδών αλλά και την ανάπτυξη τοξικών φυκιών, όπως οι λεγόμενες «κόκκινες παλίρροιες».

Διαχειρίζονταν τους φυσικούς πόρους με γνώση, εμπειρία και προνοητικότητα.

Μια διατροφή πλούσια σε Ωμέγα-3

Η μελέτη δείχνει επίσης ότι οι Νεάντερταλ ακολουθούσαν μια πολύ πιο πλούσια και ισορροπημένη διατροφή από όσο πιστεύαμε. Τα θαλάσσια μαλάκια αποτελούν σημαντική πηγή Ωμέγα-3 λιπαρών οξέων και ψευδαργύρου - στοιχείων απαραίτητων για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και την αναπαραγωγική υγεία.

«Αυτό που βλέπουμε στο Los Aviones είναι μια πλήρως σύγχρονη στρατηγική επιβίωσης», δηλώνουν οι συγγραφείς.

Οι ερευνητές μιλούν πλέον για μια «πλήρως σύγχρονη στρατηγική επιβίωσης», υποστηρίζοντας ότι οι γνωστικές και κοινωνικές ικανότητες των Νεάντερταλ ίσως ήταν πολύ πιο κοντά στις δικές μας.