ΚΟΣΜΟΣ

Η ανθυγιεινή διατροφή μπορεί να βλάψει τη μνήμη με ανεπανόρθωτο τρόπο, σύμφωνα με μελέτη

Η ανθυγιεινή διατροφή μπορεί να βλάψει τη μνήμη με ανεπανόρθωτο τρόπο, σύμφωνα με μελέτη
Μελέτες έχουν συνδέσει την αυξημένη κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών με χειρότερη μνήμη και ταχύτερη έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών Rawpixel.com / Magnific

Η επιστροφή σε μια πιο υγιεινή διατροφή μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να ανακάμψει έπειτα από μια περίοδο κακής διατροφής, όμως δεν φαίνεται να αναιρεί πλήρως τις επιπτώσεις της, ιδίως όταν η προηγούμενη δίαιτα ήταν πλούσια σε πρόσθετη ζάχαρη.

Αυτό δείχνει νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutritional Neuroscience, εξετάζοντας αν οι βλάβες που προκαλούν στον εγκέφαλο οι τροφές τύπου junk food μπορούν να αντιστραφούν όταν οι διατροφικές συνήθειες βελτιωθούν.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος και ζάχαρη, συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, καρδιοπάθειας και διαβήτη τύπου 2. Τα τελευταία χρόνια, όμως, το ενδιαφέρον στρέφεται όλο και περισσότερο και στις επιπτώσεις τους στον εγκέφαλο, αναφέρει το Earth.com.

Μελέτες σε ανθρώπους έχουν συνδέσει την αυξημένη κατανάλωση τέτοιων τροφών με χειρότερη μνήμη και ταχύτερη έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών, ενώ απεικονιστικές εξετάσεις έχουν δείξει συσχέτιση με συρρίκνωση του ιππόκαμπου, μιας περιοχής του εγκεφάλου κρίσιμης για τη μάθηση και τη μνήμη.

Η νέα έρευνα βασίστηκε σε ανασκόπηση 27 μελετών σε τρωκτικά. Στα πειράματα αυτά, τα ζώα τρέφονταν αρχικά με ανθυγιεινές δίαιτες πλούσιες σε λίπος, ζάχαρη ή και τα δύο. Στη συνέχεια, η διατροφή τους γινόταν πιο υγιεινή και οι ερευνητές αξιολογούσαν αλλαγές στη μνήμη, το άγχος, τη συμπεριφορά που μοιάζει με κατάθλιψη, τα κίνητρα και τα επίπεδα δραστηριότητας.

Βελτίωση της μνήμης, αλλά όχι απόλυτη

Η πιο εμφανής βελτίωση παρατηρήθηκε στα τεστ μνήμης. Τα ζώα που πέρασαν σε υγιεινότερη διατροφή είχαν καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με εκείνα που συνέχισαν να τρώνε ανθυγιεινά. Ωστόσο, η ανάκαμψη δεν ήταν πλήρης: όταν συγκρίθηκαν με ζώα που είχαν τραφεί υγιεινά από την αρχή, εξακολουθούσαν να εμφανίζουν χειρότερες επιδόσεις. Με απλά λόγια, η καλύτερη διατροφή φάνηκε να βοηθά τον εγκέφαλο, αλλά όχι να εξαφανίζει εντελώς τις προηγούμενες συνέπειες.

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα αφορούσε τη ζάχαρη. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η βελτίωση της μνήμης ήταν πιο εμφανής όταν η αρχική ανθυγιεινή δίαιτα ήταν πλούσια κυρίως σε λίπος. Αντίθετα, στις δίαιτες με πολλή πρόσθετη ζάχαρη – ή με συνδυασμό λίπους και ζάχαρης – τα στοιχεία για ανάκαμψη ήταν πολύ πιο αδύναμα. Αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι η ζάχαρη μπορεί να αφήνει πιο επίμονες επιπτώσεις στις γνωστικές λειτουργίες.

Η μελέτη εστίασε ιδιαίτερα στη χωρική μνήμη, δηλαδή στην ικανότητα να θυμόμαστε πού βρίσκονται πράγματα ή πώς κινούμαστε σε έναν χώρο. Αυτή η λειτουργία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον ιππόκαμπο, ο οποίος είναι ευαίσθητος στη φλεγμονή και στο οξειδωτικό στρες που μπορεί να προκαλεί μια κακή διατροφή.

Διάθεση και ψυχική υγεία

Ενώ η μνήμη βελτιώθηκε, τα αποτελέσματα δεν ήταν το ίδιο θετικά όσον αφορά τη διάθεση και τη συμπεριφορά. Η μετάβαση σε υγιεινή διατροφή δεν φάνηκε να βελτιώνει σταθερά το άγχος, τη συμπεριφορά τύπου κατάθλιψης, τα κίνητρα ή τη δραστηριότητα.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή η απομάκρυνση του εξαιρετικά απολαυστικού πρόχειρου φαγητού μπορεί από μόνη της να δημιουργήσει άγχος, εξισορροπώντας μερικά από τα οφέλη της υγιεινότερης διατροφής. Σημειώνουν επίσης ότι λίγες μελέτες έχουν εστιάσει στη διάθεση, οπότε απαιτείται περαιτέρω έρευνα.

Παρότι τα πειράματα σε ζώα δεν μεταφέρονται αυτομάτως στον άνθρωπο, τα ευρήματα δείχνουν ότι η διατροφή μπορεί να επηρεάζει ουσιαστικά την υγεία του εγκεφάλου. Το αισιόδοξο μήνυμα είναι ότι η αλλαγή συνηθειών βοηθά. Η στοιχείο που προβληματίζει είναι ότι η αποκατάσταση μπορεί να μην είναι πάντα πλήρης, ιδιαίτερα όταν η κακή διατροφή περιλαμβάνει πολλή πρόσθετη ζάχαρη.