Αρχαιολόγοι αποκαλύπτουν 2.000 χρόνια ιστορίας κάτω από την Παναγία των Παρισίων

Αυτή η βουτιά στο παρελθόν που φτάνει 2.000 χρόνια πίσω, στα ρωμαϊκά χρόνια, είναι άμεση συνέπεια της πυρκαγιάς του καθεδρικού ναού το 2019 και των επακόλουθων σχεδίων για την ανακατασκευή του προαύλιου χώρου του.

Μετά την καταστροφική πυρκαγιά που οδήγησε στην κατάρρευση του κωδωνοστασίου της Παναγίας των Παρισίων, ο καθεδρικός ναός άνοιξε ξανά στα τέλη του 2024. Στο πλαίσιο της ευρύτερης αστικής ανανέωσης, το Παρίσι στοχεύει να μετατρέψει την τωρινή, ​​πλατεία σε έναν σκιερό, δεντρόφυτο χώρο, όπως αναφέρει ο Independent.

Ωστόσο το έδαφος πρώτα πρέπει να ανασκαφεί σχολαστικά προστατεύοντας από πιθανές ζημιές ανεκτίμητα ιστορικά αντικείμενα που μπορεί να υπάρχουν.

Έτσι ένα τμήμα του προαύλιου χώρου της Παναγίας των Παρισίων έχει μετατραπεί σε εργοτάξιο εκσκαφήςΤα γαλλικά μέσα ενημέρωσης το έχουν ήδη χαρακτηρίσει ως την «ανασκαφή του αιώνα».

Ανάμεσα στα εκατοντάδες αντικείμενα που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι στιγμής είναι ένα νόμισμα του τέταρτου αιώνα που φέρει την εικόνα του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου και θραύσματα μεσαιωνικής κεραμικής. Αυτά τα θραύσματα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, με αμυδρά, μη αποκρυπτογραφημένα σημάδια ζωγραφισμένα στο εσωτερικό τους - ένα μυστήριο που έχει οδηγήσει ορισμένους να τον παρομοιάσουν με έναν «σύγχρονο Κώδικα Ντα Βίντσι».

Οι συνεχιζόμενες ανακαλύψεις έχουν γοητεύσει τους επισκέπτες. «Κάνει την Παναγία των Παρισίων να νιώθει ξανά ζωντανή. Έρχεσαι να δεις τον καθεδρικό ναό και μετά συνειδητοποιείς ότι υπάρχει μια άλλη πόλη κάτω από τα πόδια σου. Αυτό είναι σχεδόν πιο συγκινητικό», λέει η Έμιλι Κάρτερ τουρίστρια από το Μάντσεστερ που βρέθηκε στο σημείο μαζί με τα δυο παιδιά της.

Τα πρώτα ιστορικά ίχνη εμφανίζονται μόλις 50 εκατοστά κάτω, ενώ κάποιες μέρες, οι αρχαιολόγοι γεμίζουν έως και 15 κιβώτια με ευρήματα από το υπέδαφος που έχουν παραμείνει ανέγγιχτα για δεκαετίες.

Αυτό το φαινόμενο είναι κοινό χαρακτηριστικό στις αρχαίες πόλεις: η ιστορία δεν περιορίζεται στα μουσεία, αλλά βρίσκεται ακριβώς κάτω από τους δρόμους. Τα αστικά κέντρα εξελίσσονται, με κάθε εποχή να βασίζεται στα απομεινάρια της προηγούμενης, προκαλώντας σταδιακή άνοδο του επιπέδου του εδάφους. Η Ρώμη, για παράδειγμα, έχει δει το επίπεδο του εδάφους της να ανεβαίνει κατά περίπου εννέα μέτρα από την πτώση της αυτοκρατορίας της τον πέμπτο αιώνα μ.Χ.

Αιώνες μετά την ίδρυση του Παρισιού, η ίδια η Παναγία των Παρισίων υψώθηκε σε αυτό ακριβώς το νησί. Η Καμίγ Κολονά, επικεφαλής αρχαιολόγος της τρέχουσας ανασκαφής, εξήγησε ότι κατά τη γέννηση του καθεδρικού ναού το 1163, ολόκληρη η πλατεία ήταν πυκνά γεμάτη με μεσαιωνικά σπίτια, που χωρίζονταν από έναν μόνο δρόμο.

Καθώς η ομάδα των αρχαιολόγων σκάβει βαθύτερα, έχει αποκαλύψει τα κελάρια αυτών των μεσαιωνικών σπιτιών. Κάτω από αυτά βρίσκονται Μεροβίγγειοι και Καρολίγγειοι λάκκοι σιτηρών, που χρονολογούνται από τον έκτο έως τον δέκατο αιώνα. Ακόμα βαθύτερα, έχει αποκαλυφθεί μια πυκνή ρωμαϊκή συνοικία που χρονολογείται από τον τέταρτο και πέμπτο αιώνα. Συνολικά, 20 αιώνες ιστορίας είναι στοιβαγμένοι μέσα σε μόλις τέσσερα μέτρα γης.

«Εδώ μπορείτε να δείτε τα στρώματα - μεσαιωνικό Παρίσι, ρωμαϊκό Παρίσι, ίσως και πριν από αυτό. Κάνει την πόλη να μοιάζει λιγότερο με καρτ ποστάλ και περισσότερο με κάτι που ακόμα ανακαλύπτεται, λέει η Γιασμίν Μπεναλί, μια 22χρονη φοιτήτρια αρχαιολογίας.

Είναι ενδιαφέρον ότι μερικά από τα πλουσιότερα ευρήματα έχουν ανακαλυφθεί από τα πιο απίθανα μέρη: τους βαθιούς λάκκους κάτω από τα μεσαιωνικά σπίτια, οι οποίοι χρησίμευαν τόσο ως τουαλέτες όσο και ως σκουπιδότοποι. Από αυτούς, η ομάδα έχει ανασύρει ολόκληρες κανάτες και κύπελλα, πεταμένα πριν από αιώνες μαζί με σπασμένα πιάτα και οστά ζώων.

Η Valentine Breloux, μια άλλη αρχαιολόγος της μονάδας, σημείωσε τη σπανιότητα τέτοιων ανακαλύψεων: «Είναι σπάνιο να βρει κανείς ολόκληρα κεραμικά». Τα μαλακά, οργανικά απόβλητα σε αυτούς τους λάκκους παρείχαν ένα προστατευτικό αποτέλεσμα, διατηρώντας ως εκ θαύματος τα αντικείμενα ολόκληρα για αιώνες.

Προκαλώντας περαιτέρω σύγχυση στους ειδικούς, οι συντηρητές που καθάριζαν αυτό που φαινόταν να είναι συνηθισμένη μεσαιωνική κεραμική άρχισαν να ανακαλύπτουν αχνά κοκκινωπά γράμματα ζωγραφισμένα στο εσωτερικό - τα ίδια μυστηριώδη σημάδια που εμφανίζονται σε θραύσματα μετά από θραύσματα. Η σημασία τους παραμένει ένα αίνιγμα που δεν έχει ακόμη αποκρυπτογραφηθεί. Η Breloux τα περιέγραψε ως τα πιο «εκπληκτικά» από όλα τα αντικείμενα που έχει καθαρίσει από την Παναγία των Παρισίων.

Τα ίδια τα νομίσματα αρχικά εμφανίζονταν ως μαύροι, σκουριασμένοι δίσκοι. Ωστόσο, με ακτίνες Χ, αποκαλύφθηκε το πρόσωπο του Κωνσταντίνου, του Ρωμαίου αυτοκράτορα που βασίλευσε στις αρχές του 300 μ.Χ. Τέτοια αντικείμενα, εξήγησε η συντηρήτρια Λουσί Άλτενμπουργκ, «μπορούν να είναι ανεκτίμητα για να μας δώσουν την χρονολόγηση του υπόγειου στρώματος».

Κατά τη Ρωμαϊκή εποχή, ο οικισμός ήταν γνωστός ως Λουτέτια, με το κύριο κέντρο του να βρίσκεται απέναντι από τον ποταμό, στην Αριστερή Όχθη. Καθώς η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία παρήκμαζε, οι άνθρωποι υποχώρησαν στο Ιλ ντε λα Σιτέ, τη μελλοντική τοποθεσία της Παναγίας των Παρισίων, οχυρώνοντας το νησί με πέτρες που επαναχρησιμοποιήθηκαν από παλαιότερες κατασκευές.

Για τους αρχαιολόγους, αυτή η ανασκαφή στον καθεδρικό ναό είναι ένα σπάνιο προνόμιο. Στη Γαλλία, όπως και αλλού, οι ανασκαφές συνήθως πραγματοποιούνται μόνο όταν επίκειται νέα κατασκευή - ένα σενάριο παρόμοιο με τους εργάτες βιομηχανικών λατομείων που ανακαλύπτουν απροσδόκητα υπολείμματα δεινοσαύρων. «Αυτό συμβαίνει μόνο και μόνο επειδή η πόλη του Παρισιού αποφάσισε ότι ήθελε να ομορφύνει την περιοχή», σημείωσε η Άλτενμπουργκ.