Οι αστρονόμοι για πρώτη φορά αποκωδικοποιούν ένα μυστηριώδες σήμα από το διάστημα

Εδώ και χρόνια, οι αστρονόμοι προσπαθούν να εξηγήσουν τις λεγόμενες «μεταβατικές ραδιοπηγές μακράς περιόδου», σήματα που εκπέμπουν ισχυρές, επαναλαμβανόμενες εκρήξεις ραδιοκυμάτων και ακτίνων Χ με ρυθμό περίπου κάθε 1,4 ώρα. Τα σήματα αυτά φαίνεται να προέρχονται μόνο από λίγες, απομακρυσμένες περιοχές του γαλαξία μας, γεγονός που ενίσχυε ακόμη περισσότερο το μυστήριο γύρω από τη φύση τους, αναφέρει ο Independent.

Τώρα, ερευνητές θεωρούν ότι εντόπισαν την πηγή τους: ένα μικρό, εξαιρετικά πυκνό άστρο, γνωστό ως λευκός νάνος, το οποίο αποσπά υλικό από ένα μεγαλύτερο και λιγότερο πυκνό συνοδό άστρο. Σύμφωνα με την εκτίμησή τους, το υλικό αυτό στροβιλίζεται καθώς πέφτει προς τον λευκό νάνο και, μέσα από αυτή τη διαδικασία, παράγονται οι ισχυρές εκρήξεις που καταγράφονται από τα τηλεσκόπια.

«Για πρώτη φορά εντοπίσαμε την προέλευση αυτών των σημάτων, επιβεβαιώνοντας ότι η πηγή είναι μια “κατακλυσμική μεταβλητή”, δηλαδή ένας λευκός νάνος που συσσωρεύει ύλη», δήλωσε ο Κόβι Ρόουζ, υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, ο οποίος ηγήθηκε της ανακάλυψης.

«Οι μεταβατικές ραδιοπηγές μακράς περιόδου προβληματίζουν τους αστρονόμους εδώ και χρόνια. Έχουμε εντοπίσει περίπου δώδεκα μόνο και η προέλευσή τους παρέμενε ασαφής. Τώρα καταφέραμε να δείξουμε ότι η πηγή ενός από αυτά τα παροδικά σήματα προέρχεται από έναν λευκό νάνο που αποσπά ενεργά υλικό από ένα συνοδό άστρο», πρόσθεσε.

Σύστημα δύο άστρων

Το σύστημα που εντοπίστηκε στη νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Astronomy, ονομάζεται ASKAP J1745−5051 και αποτελείται από δύο άστρα που περιφέρονται το ένα γύρω από το άλλο σε εξαιρετικά μικρή απόσταση. Καθώς αλληλεπιδρούν, το υλικό που αποσπάται από το συνοδό άστρο θερμαίνεται και εκπέμπει ακτίνες Χ. Παράλληλα, τα μαγνητικά πεδία των δύο άστρων παράγουν τις τακτικές εκρήξεις ραδιοκυμάτων.

Μέχρι πρόσφατα, οι ερευνητές θεωρούσαν ότι τέτοιου είδους εκρήξεις θα μπορούσαν να προέρχονται από νεκρά άστρα νετρονίων που περιστρέφονται αργά, γνωστά ως πάλσαρ. Ωστόσο, νεότερες μελέτες είχαν αρχίσει να αμφισβητούν αυτή την εξήγηση, καθώς άστρα που περιστρέφονται τόσο αργά δεν θα έπρεπε, θεωρητικά, να μπορούν να παράγουν τέτοια σήματα.

Οι επιστήμονες ελπίζουν τώρα ότι η νέα ανακάλυψη θα αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για την κατανόηση και άλλων παρόμοιων σημάτων. Αν η ίδια διαδικασία ισχύει και για άλλες μεταβατικές ραδιοπηγές μακράς περιόδου, τότε οι αστρονόμοι θα έχουν στα χέρια τους ένα νέο μοντέλο για την αποκωδικοποίηση ορισμένων από τις πιο παράξενες εκπομπές του γαλαξία.