Το κόστος του πολέμου στο Ιράν μέσα από τρία γραφήματα

Το μνημόνιο συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για τη λήξη του πολέμου έφερε μια κάποια ανακούφιση στην παγκόσμια σκηνή, ωστόσο κυβερνήσεις ανά τον κόσμο και παράγοντες των αγορών συνεχίζουν να ανησυχούν για την «επόμενη μέρα».

Θα βγει άραγε «λευκός καπνός» στις διαπραγματεύσεις; Ή θα οδηγηθούμε σε ναυάγιο που μπορεί να οδηγήσει σε νέους βομβαρδισμούς ή εκ νέου κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ;

Ο χρόνος θα δείξει.

Προσώρας, ανθρωπιστικές οργανώσεις και οικονομικοί αναλυτές συνεχίζουν να συγκεντρώνουν στοιχεία και πληροφορίες για τον αντίκτυπο που είχε ο λίγων μηνών πόλεμος στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Τι γνωρίζουμε όμως μέχρι τώρα;

Και τι λένε οι αριθμοί;

Χάθηκαν πάνω από 7.600 ζωές

Παρότι ο πόλεμος στο Ιράν διήρκεσε μερικούς μόλις μήνες, οι ανθρώπινες απώλειες είναι δραματικές. Οι πρώτες εκτιμήσεις μιλούν για πάνω από 7.600 νεκρούς από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν και ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν.

Σύμφωνα με την ανθρωπιστική οργάνωση «Human Rights Activists News Agency» 3.636 Ιρανοί σκοτώθηκαν, εκ των οποίων 2.100 υπολογίζεται ότι ήταν άμαχοι.
Τεράστιος ήταν ο φόρος αίματος και στον Λίβανο, που σφυροκοπήθηκε από το Ισραήλ από τις 2 Μαρτίου.

Οι επιθέσεις του Τελ Αβίβ για κατά στόχων της Χεζμπολάχ άφησαν πίσω τους τουλάχιστον 4.000 νεκρούς, όπως εκτιμά το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου. Η πιο αιματηρή μέρα ήταν η 18η Ιουνίου, όταν ο IDF βομβάρδισε τα περίχωρα των πόλων Ναμπατίγια, Σιδώνα και Τύρος, σκοτώνοντας τουλάχιστον 47 ανθρώπους και τραυματίζονται άλλους 97.

Απώλειες, βεβαίως πολύ μικρότερες, μετρούν και ΗΠΑ και Ισραήλ. Το Πεντάγωνο έχει ανακοινώσει ότι από την αρχή του πολέμου έχουν σκοτωθεί 13 Αμερικανοί στρατιώτες ενώ άλλοι 400 έχουν τραυματιστεί. Την ίδια ώρα, 39 νεκρούς μετρά το Ισραήλ, μεταξύ των οποίων αρκετοί στρατιώτες και τουλάχιστον τέσσερις πολίτες που έπεσαν νεκροί μετά από ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις.

Δεν είχαν ανθρώπινες απώλειες όμως μόνο οι χώρες που ενεπλάκησαν άμεσα στον πόλεμο. Οι ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις σκότωσαν ανθρώπους και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Κατάρ και το Ομάν. Παρόλα αυτά, οι χώρες του Κόλπου δεν έχουν δημοσιοποιήσει επίσημο απολογισμό. Και στις 10 Ιουνίου, σκοτώθηκαν τρεις Ινδοί ναύτες σε τάνκερ που έπλεε στα Στενά του Ορμούζ.

Την ίδια ώρα, το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για το Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων ανακοίνωσε ότι πάνω από ένα εκατομμύριο Λιβανέζοι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους από την αρχή του πολέμου. Την ίδια ώρα, ένας στους τέσσερις πολίτες της χώρας βρίσκονται αντιμέτωποι με ενεργειακή και διατροφική ανασφάλεια.

Ποιος ο παγκόσμιος οικονομικός αντίκτυπος;

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, είχε τεράστιο οικονομικό αντίκτυπο.

Το Ινστιτούτο Οικονομικών και Ειρήνης ανακοίνωσε αυτό τον μήνα την εκτίμηση ότι ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν μείωσε το παγκόσμιο ΑΕΠ περίπου κατά 2,2 τρισ. ετησίως.

Μάλιστα, ειδικοί εκφράζουν φόβους ότι το ποσό αυτό θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο, εάν η τελική ειρηνευτική συμφωνία δεν επιτευχθεί ή αντιμετωπίσει καθυστερήσεις.

Οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι στις αρχές του 2026 και ακολούθησε ένα «τρενάκι τρόμου» και αβεβαιότητας. Είναι ενδεικτικό ότι πριν τον πόλεμο, η τιμή του πετρελαίου κυμαινόταν ανάμεσα στα 67 και τα 71 δολάρια το βαρέλι.

Πριν από τον πόλεμο, περνούσαν τουλάχιστον 100 πλοία ημερησίως από τα Στενά του Ορμούζ.

Από τις 18 Μαΐου μέχρι τις 7 Ιουνίου πέρασαν μόλις 127. Οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι μέσα στους τελευταίους τέσσερις μήνες «χάθηκαν» 1,15 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ επηρέασε ιδιαίτερα το Ιράκ, το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και το Ομάν.

Και αυτό γιατί οι χώρες αυτές, όπως και το ίδιο το Ιράν, κάνουν το μεγαλύτερο όγκο των εξαγωγών υδρογονανθράκων τους από το Ορμούζ. Έτσι, τους τελευταίους μήνες παρουσιάστηκαν ενεργειακές ελλείψεις ενώ παράλληλα ελήφθησαν έκτακτα μέτρα για να διασφαλιστεί ότι υπάρχουν τα απαραίτητα αποθέματα.

Η ενεργειακή κρίση «άγγιξε» επίσης, την Αυστραλία, το Μπαγκλαντές και τη Νότια Κορέα.

«Πρόκειται για την μεγαλύτερη πρόκληση ενεργειακής ασφάλειας στην παγκόσμια ιστορία» είπε ο Φατίχ Μπιρόλ, διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας.

Πόσο κόστισε ο πόλεμος;

Για το Ιράν, οι οικονομικές συνέπειες των επιθέσεων ήταν σαρωτικές. Αξιωματούχοι της Τεχεράνης κάνουν λόγο για κόστος 270 δισ. δολαρίων σε άμεσες και έμμεσες ζημιές.

Τα «νούμερα» του πολέμου για τις ΗΠΑ είναι λίγο πιο περίπλοκα. Ο υπουργός Άμυνας της χώρας, Πιτ Χέγκσεθ, δεν έχει αποκαλύψει ακόμη συγκεκριμένο ποσό, ωστόσο ελεγκτής του Πενταγώνου είπε στο Κογκρέσο τον Μάιο πως η επιχείρηση «Επική Οργή» είχε ήδη κοστίσει στους Αμερικανούς πολίτες περί τα 29 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ωστόσο ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών κάνει λόγο για 40 δισ. δολάρια ενώ υπογραμμίζει πως 3,7 δισ. δαπανήθηκαν μόνο τις πρώτες 100 ώρες του πολέμου.

Στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνεται το κόστος πολεμοφοδίων και καταστροφές εξοπλισμού και αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή.

Το Πεντάγωνο έχει καταθέσει αίτημα για συμπληρωματική χρηματοδότηση ύψους 80 δισεκατομμυρίων δολαρίων, όπως δήλωσαν δύο κυβερνητικές πηγές στο CNNi.

Κάτι λιγότερο από 20 δισεκατομμύρια από το συνολικό αυτό ποσό θα καλύψει άμεσες απαιτήσεις του πολέμου στο Ιράν, είπε πηγή που δεν κατονομάζεται στο CNNi.

Είναι ενδεικτικό ότι κάθε πύραυλος Tomahawk κοστίζει 2,5 εκατομμύρια δολάρια ενώ κάθε Patriot από 4 έως 5 εκατ. δολάρια.