Σε αδιέξοδο και πάλι το Ορμούζ: Γιατί το Ιράν σκληραίνει και πάλι το παιχνίδι

Οι σκληροπυρηνικοί επαναλαμβάνουν καθημερινά το μότο: Η περιορισμένη συμφωνία που βρίσκεται σε εξέλιξη με το Ομάν για το Στενό του Ορμούζ δεν είναι το ίδιο με το άνοιγμα της ζωτικής σημασίας πλωτής οδού με τον τρόπο που θέλει η Ουάσιγκτον, αναφέρει σε ανάλυσή του το CNNi.

Για αυτό, λένε, «η Αμερική πρέπει να διορθώσει τη συμπεριφορά της». Η Τεχεράνη έχει πλέον διευκρινίσει τι σημαίνει, θέτοντας μια σειρά από όρους που φαίνεται να υπερβαίνουν το μνημόνιο κατανόησης που συμφωνήθηκε τον Ιούνιο, αλλά αργότερα ανεστάλη εν μέσω αμερικανικών επιθέσεων στο Ιράν, ιρανικών αντιποίνων σε όλη τη Μέση Ανατολή και αναζωπύρωσης επιθέσεων σε πλοία.

Το Σάββατο, ο Μοχάμεντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, μια εξαιρετικά ισχυρή προσωπικότητα των Φρουρών της Επανάστασης, παρουσίασε ένα μαξιμαλιστικό σύνολο απαιτήσεων.

Το γεγονός ότι το Ιράν εκδίδει τέτοιες απαιτήσεις υπογραμμίζει την αντίληψη ότι η Τεχεράνη πιστεύει ότι έχει το πάνω χέρι. Το CNNi έχει αναφέρει για τη μείωση των αμερικανικών πυρομαχικών, κάτι που οργισμένα αρνήθηκε ο Τραμπ και υπονοεί ότι ο ανώτατος στρατηγός του αναζητά μια «απόκλιση» από τη σύγκρουση.

• CNNi: Σχεδόν το 80% των αναχαιτιστικών πυραύλων των ΗΠΑ έχουν εξαντληθεί

• CNNi: Ο στρατηγός του Τραμπ «αναζητά διέξοδο» από τον πόλεμο στο Ιράν - «Μπούμερανγκ η κλιμάκωση»

Είναι επίσης πιθανό το Ιράν να έχει παρατηρήσει πόσες φορές ο Τραμπ έχει απειλήσει με μεγάλα πλήγματα χωρίς όμως να υλοποιήσει την απειλή.

Ο Ζολγκάντρ απαίτησε από τις ΗΠΑ να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και να αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από το Ιράν.

Οι ΗΠΑ πρέπει επίσης να πληρώσουν τις ζημίες που προκλήθηκαν στο Ιράν από τους πολέμους φέτος και τον Ιούνιο του περασμένου έτους (οι οποίοι διεξήχθησαν κυρίως από το Ισραήλ), είπε. Και οι ΗΠΑ πρέπει να άρουν τις κυρώσεις και να απελευθερώσουν, άνευ όρων, τα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν παγώσει στο εξωτερικό.

Το υπονοούμενο της δήλωσης του Ζολγκάντρ ήταν ότι αυτές οι προϋποθέσεις πρέπει να εκπληρωθούν πριν ή παράλληλα με τις παραχωρήσεις για το στενό, κάτι που θα ερχόταν σε αντίθεση με τον τύπο που ορίζεται στο μνημόνιο κατανόησης.

Αυτό υποστήριζε ότι οι κυρώσεις θα αρθούν πλήρως μόλις επιτευχθεί μια τελική συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και προέβλεπε μια σταδιακή απελευθέρωση περιουσιακών στοιχείων, στην οποία οι δύο πλευρές «θα συμφωνήσουν αμοιβαία για τις διαδικασίες που σχετίζονται με την απελευθέρωση αυτών των κεφαλαίων».

Η φαινομενική νέα στρατηγική του Ιράν, ωστόσο, δεν είναι χωρίς κινδύνους.

Οι νέες απαιτήσεις «περιορίζουν τις επιλογές για την κυβέρνηση Τραμπ», σύμφωνα με τον πρώην Ανώτατο Συμμαχικό Διοικητή του ΝΑΤΟ, Τζέιμς Σταυρίδη.

«Το Ιράν υπερβάλλει και φαίνεται ότι οι σκληροπυρηνικοί έχουν τον έλεγχο. Η πιθανότητα συμφωνίας στο άμεσο μέλλον μειώνεται», δημοσίευσε ο Σταυρίδης στο X την Κυριακή.

Δεν βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν

Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει ανταποκριθεί στις τελευταίες ιρανικές προϋποθέσεις.

«Αυτό που πραγματικά επεξεργαζόμαστε τώρα είναι πώς μπορούμε πραγματικά να δημιουργήσουμε ένα σχέδιο κυκλοφορίας, ώστε τα πλοία που διέρχονται να μπορούν να διέρχονται με ασφάλεια», δήλωσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς στο Fox News το Σάββατο.

Αλλά η τρέχουσα κατάσταση μοιάζει με αδιέξοδο.

Ιρανοί αξιωματούχοι, είτε θεωρούνται μετριοπαθείς είτε σκληροπυρηνικοί, λένε ότι οι ανανεωμένες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ δεν είναι προοπτικές.

«Όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν αντιμετωπίσει τις παραβιάσεις του μνημονίου κατανόησης και δεν έχουν διορθώσει αυτές τις παραβιάσεις, δεν βλέπουμε καμία πιθανότητα επανέναρξης των διαπραγματεύσεων», δήλωσε την Κυριακή ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

«Προς το παρόν δεν έχουμε διαπραγματεύσεις με την Αμερική. Ναι, υπάρχει ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω μεσαζόντων», πρόσθεσε.

Ο Αραγτσί αναφέρθηκε στην πιο περιορισμένη και προσωρινή ρύθμιση για το Ορμούζ που διαπραγματεύεται με το Ομάν, το οποίο συνορεύει με τη νότια ακτογραμμή του.

«Μπορώ να πω ότι βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο και οι παλιές διαδρομές που υπήρχαν θα αντικατασταθούν με νέες», είπε, αναφερόμενος στο πώς η αραιή κυκλοφορία που διέρχεται από το στενό μοιράζεται σήμερα μεταξύ ιρανικών και ομανικών διαδρομών.

«Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ», δήλωσε ο Αραγτσί σε δημοσιογράφους στην Τεχεράνη, το οποίο «υπόκειται στην εκπλήρωση μιας σειράς άλλων όρων».

Άλλοι Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν υποδείξει ότι μια συμφωνία με το Ομάν θα συνεχίσει να δίνει στο Ιράν σημαντική επιρροή στο στενό, την οποία δεν απολάμβανε πριν από τον πόλεμο, αλλά η οποία έχει γίνει μια κόκκινη γραμμή τόσο σημαντική όσο το πυρηνικό ζήτημα για την Τεχεράνη.

Ο Υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπάντι δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η ρύθμιση αντικατοπτρίζει μια νέα στρατηγική για την άσκηση «αποτελεσματικής κυριαρχίας» επί του στενού, τονίζοντας παράλληλα ότι το Ιράν δεν σκοπεύει να κλείνει συστηματικά την πλωτή οδό σε καιρό ειρήνης.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι θα μπορούσε να υπάρξει συμφωνία με το Ομάν «υπό την προϋπόθεση ότι ορισμένα τρίτα μέρη δεν παρεμποδίζουν τη διαδικασία», σε μια καθόλου αινιγματική αναφορά στις ΗΠΑ.

Εν μέσω της αβεβαιότητας - και των σποραδικών επιθέσεων σε πλοία που διέρχονται από το Στενό - η κυκλοφορία παραμένει πολύ περιορισμένη. Κατά μέσο όρο περίπου δώδεκα πλοία την ημέρα έχουν διέλθει την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με στοιχεία για τη ναυτιλία.

Αυτό αντιστοιχεί περίπου στο ένα δέκατο της κανονικής κυκλοφορίας πριν από τον πόλεμο.

Ήδη στον έκτο μήνα της, η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν δείχνει κανένα σημάδι επίλυσης - αλλά αντ' αυτού έχει εξελιχθεί σε έναν απρόβλεπτο κύκλο κλιμάκωσης και παύσης.

Πηγή: Rather than capitulating to the US, Iran toughens its demands over the vital Strait of Hormuz. Analysis by Tim Lister and Aida Karimi