Βαλλιστικοί πύραυλοι και παράθυρο διπλωματίας - Ουκρανία και Ρωσία εντείνουν τον αεροπορικό πόλεμο

Οι επιθετικές δυνατότητες των δύο πλευρών φαίνεται πλέον να μπορούν να περνούν από τα συστήματα αεράμυνας, σύμφωνα με αναλυτές. Αυτό σημαίνει ότι περισσότερες επιθέσεις πλήττουν τους στόχους τους, περισσότερες κρίσιμες και οικονομικές υποδομές υφίστανται ζημιές και περισσότεροι άμαχοι σκοτώνονται κάθε εβδομάδα, αναφέρει σε έρευνά του το CNNi.

«Παρατηρούμε σίγουρα αύξηση στον αριθμό των επιθέσεων, καθώς και αύξηση στον αριθμό των θυμάτων», δήλωσε διευθύντρια ερευνών για την Ανατολική Ευρώπη. «Έχει σημειωθεί επίσης κλιμάκωση όσον αφορά την ποικιλία των στόχων που πλήττονται».

Η Ουκρανία έχει από καιρό τη δυνατότητα να χτυπά περιοχές της Ρωσίας που βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακριά από τη γραμμή του μετώπου, αλλά η τεχνολογική εξέλιξη των drones της έχει αυξηθεί ραγδαία τον τελευταίο χρόνο. Στα τέλη Ιουνίου, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε μια εκστρατεία 40 ημερών για την εντατικοποίηση των επιθέσεων με drones βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος, μια πρωτοβουλία που, όπως δήλωσε ο κορυφαίος σύμβουλός του, θα συνεχιστεί.

«Αυτό αποτελεί σημαντικό ζήτημα για τη Ρωσία, διότι προφανώς οι τελευταίες 40 ημέρες έχουν αποδείξει ότι παρουσιάζουν σοβαρή αδυναμία όσον αφορά την αναχαίτιση, ενώ η Ουκρανία έχει καταφέρει να επιτύχει τους στόχους της με μεγάλη επιτυχία», δήλωσε η ανώτερη ερευνήτρια σε κέντρο μελετών για θέματα ασφάλειας με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο.

• Πάνω από 600 ουκρανικά drones κατέρριψε η Ρωσία τη νύχτα - Χτυπήθηκε αποθήκη εμπορικού κολοσσού
• Ρωσία: Κατασβέστηκε η πυρκαγιά στην αποθήκη της Wildberries
• Ρωσία: Ουκρανικά drones έπληξαν αποθήκη κοντά στην Αγία Πετρούπολη

Το Κίεβο, επίσης, πρόσφατα διαπέρασε τις ρωσικές άμυνες στην Αγία Πετρούπολη και έχει επιτεθεί επανειλημμένα στη Μόσχα.

Φαίνεται να πρόκειται για μια προσπάθεια να γίνει ο πόλεμος αισθητός στην καθημερινότητα των απλών Ρώσων πολιτών και να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στην επιχειρηματική ελίτ, η οποία ενδέχεται να έχει κάποια επιρροή στο Κρεμλίνο, ώστε να πιέσει για τον τερματισμό της πλήρους κλίμακας εισβολής.

Επιπλέον, όπως ανέφερε η Σεσκούρια, η εκστρατεία επιθέσεων μεγάλου βεληνεκούς της Ουκρανίας έχει έναν «ρεαλιστικό στόχο να επιβραδύνει τη θερινή επίθεση της Ρωσίας, καθώς αναγκάζει τη Ρωσία να διασκορπίσει τους πόρους της για την αναχαίτιση των επιθέσεων με drones».

Νωρίτερα στη σύγκρουση, η Ρωσία είχε συγκεντρώσει τα συστήματα αεροπορικής άμυνάς της στα σύνορα με την Ουκρανία και κατά μήκος της γραμμής του μετώπου, όπως είχαν δηλώσει προηγουμένως στο CNNi, ουκρανικές στρατιωτικές πηγές. Ωστόσο, η στρατηγική του Κιέβου ήταν να στοχεύει πολλές διαφορετικές τοποθεσίες εντός των κατεχόμενων περιοχών της ανατολικής Ουκρανίας και της Ρωσίας, αναγκάζοντας τον ρωσικό στρατό να απλώσει τα συστήματα αεροπορικής άμυνάς του σε ένα πιο αραιό δίκτυο.

Πρόσφατες επιθέσεις έδειξαν επίσης ότι τα ρωσικά συστήματα αεροπορικής άμυνας δεν είχαν σχεδιαστεί για την καταπολέμηση των drones, αλλά για την κατάρριψη συμβατικών στρατιωτικών αεροσκαφών και πυραύλων, όπως είχαν δηλώσει προηγουμένως αναλυτές στο CNNi. Βίντεο που τραβήχτηκε τον Ιούνιο έδειχνε Ρώσους στρατιώτες να προσπαθούν απεγνωσμένα να ανταποκριθούν σε μια επίθεση, πυροβολώντας με φορητά συστήματα αεροπορικής άμυνας (MANPADS) πάνω σε έναν πολυσύχναστο αυτοκινητόδρομο.

Οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν επίσης επιτεθεί στην κατεχόμενη από τη Ρωσία Κριμαία, με το ACLED να καταγράφει σημαντική αύξηση τον Ιούνιο στις επιθέσεις που στοχεύουν τις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας και μεταφορών της χερσονήσου.

Ωστόσο, η αύξηση των αεροπορικών επιθέσεων είναι αμοιβαία.

«Έχουμε δει όλες αυτές τις επιθέσεις που διεξάγει η Ουκρανία να αντανακλώνται και στην ίδια την Ουκρανία», δήλωσε ο Πολίτσουκ. «Έτσι, μετά τις επιθέσεις κατά της Wildberries, για παράδειγμα, τώρα έχουν γίνει στόχος πολλές αποθήκες στην Ουκρανία που ανήκουν στην αλυσίδα ηλεκτρονικών ειδών Rozetka».

Εν τω μεταξύ, στην πρώτη γραμμή, το ACLED κατέγραψε μείωση των ένοπλων συγκρούσεων τους τελευταίους μήνες. Η Ρωσία συνεχίζει να προωθείται και να καταλαμβάνει ορισμένους μικρούς οικισμούς, αλλά η συνολική πρόοδος «είναι πολύ, πολύ αργή», δήλωσε ο Πολίστσουκ.

Ο αριθμός των θυμάτων μεταξύ των αμάχων αυξάνεται

Η κλιμάκωση του αεροπορικού πολέμου έχει οδηγήσει σε ακόμη περισσότερα θύματα μεταξύ των αμάχων.

Τον Ιούνιο, τα Ηνωμένα Έθνη κατέγραψαν τον υψηλότερο αριθμό νεκρών και τραυματιών αμάχων στην Ουκρανία σε ένα μόνο μήνα από το 2022. Στην Ουκρανία, τουλάχιστον 1.396 άμαχοι σκοτώθηκαν και 7.978 τραυματίστηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους – μια αύξηση κατά 37% σε σύγκριση με την ίδια χρονική περίοδο του 2025. Η συντριπτική πλειοψηφία αυτών των απωλειών αμάχων σημειώθηκε σε περιοχές που ελέγχονται από την ουκρανική κυβέρνηση, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, αλλά ορισμένες καταγράφηκαν και σε περιοχές που βρίσκονται υπό ρωσική κατοχή.

Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι τουλάχιστον 797 Ρώσοι άμαχοι έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής φέτος. Το CNNi και διεθνείς οργανώσεις δεν είναι σε θέση να επαληθεύσουν ανεξάρτητα τον αριθμό αυτό.

Οι νυχτερινές επιθέσεις της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας υπερβαίνουν κατά πολύ τον αριθμό των επιθέσεων που δέχεται η ίδια η Ρωσία. Τον περασμένο μήνα, η Μόσχα εξαπέλυσε κατά μέσο όρο 172 επιθέσεις την ημέρα κατά της Ουκρανίας, σε σύγκριση με τις 28 που εξαπέλυσε κατά μέσο όρο το Κίεβο.

Επιπλέον, εδώ και μήνες, η Ρωσία έχει αυξήσει τον αριθμό των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, των πυραύλων κρουζ και των βαλλιστικών πυραύλων που εκτοξεύει σε κάθε κύμα επίθεσης, μια στρατηγική που αποσκοπεί στην υπερφόρτωση των ουκρανικών αμυντικών συστημάτων.

Αυτές οι μαζικές αεροπορικές επιθέσεις έρχονται να προστεθούν στις επιθέσεις με μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που στοχεύουν πολίτες σε πόλεις κοντά στη γραμμή του μετώπου, οι οποίοι έχουν περιγράψει στο παρελθόν ότι αισθάνονται σαν θύματα ενός «σαφάρι με μη επανδρωμένα αεροσκάφη» που διεξάγουν οι ρωσικές δυνάμεις. Η Ρωσία αρνείται ότι στοχεύει πολίτες.

Η Ρωσία βάζει στο «παιχνίδι» τους βαλλιστικούς πυραύλους

Τον Ιούλιο, η Ρωσία εκτόξευσε 139 βαλλιστικούς πυραύλους προς την Ουκρανία, περισσότερους από ό,τι σε οποιονδήποτε άλλο μήνα φέτος, σύμφωνα με ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS). Η άμυνα έναντι των βαλλιστικών πυραύλων είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς κινούνται με ταχύτητα και σε υψόμετρο που απαιτούν την χρήση αμερικανικής κατασκευής πυραύλων αναχαίτισης Patriot, οι οποίοι είναι τόσο ακριβοί όσο και σπάνιοι.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, τουλάχιστον 17 άτομα σκοτώθηκαν στο Κίεβο και στις γύρω περιοχές, καθώς η Ρωσία εκτόξευσε περισσότερους από 24 βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους κατά πλοίων, κανένας από τους οποίους δεν καταρρίφθηκε.

Ο Ζελένσκι έχει απευθύνει επανειλημμένα έκκληση στους συμμάχους για περισσότερους πυραύλους αναχαίτισης Patriot, αλλά ο πόλεμος με το Ιράν έχει περιπλέξει αυτή την προσπάθεια, καθώς έχει μειώσει τα αποθέματα αμερικανικών όπλων. Οι ελπίδες της Ουκρανίας ενισχύθηκαν όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον περασμένο μήνα να επιτρέψει στην Ουκρανία να κατασκευάζει πυραύλους αναχαίτισης Patriot στο έδαφός της. Ωστόσο, ο Τραμπ αργότερα ανακάλεσε αυτή την υπόσχεση.

Παράθυρο για διπλωματία;

Πέρα από τους πυραύλους «Patriot», ορισμένοι παρατηρητές έχουν επισημάνει ότι τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και οι σύμμαχοι της Ουκρανίας στην Ευρώπη θα μπορούσαν να κάνουν περισσότερα για να ενισχύσουν τη θέση της χώρας και να καταστήσουν δυνατές τις συνομιλίες που θα θέσουν επιτέλους τέλος στον πόλεμο που διαρκεί τεσσεράμισι χρόνια.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο του Κιέλου, ένα κέντρο μελετών με έδρα τη Γερμανία, οι ΗΠΑ είχαν διαθέσει περισσότερα από 130 δισεκατομμύρια δολάρια (115 δισεκατομμύρια ευρώ) για τη στήριξη της Ουκρανίας πριν από τον Φεβρουάριο του 2025. Ωστόσο, το Κογκρέσο δεν έχει εγκρίνει κανένα νέο σημαντικό πακέτο οικονομικής ή στρατιωτικής βοήθειας για την Ουκρανία κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ.

Η Ουκρανία φαίνεται να έχει κάποια δυναμική αυτή τη στιγμή, και είναι πιθανό να γίνουν κάποιες διαπραγματεύσεις σε μια περίοδο που το Κίεβο βρίσκεται σε πιο ισχυρή θέση, δήλωσε η Πολίτσουκ. «Αλλά από ό,τι έχουμε δει μέχρι τώρα, οι προσπάθειες διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία έχουν αποδειχθεί εντελώς αναποτελεσματικές».

Είπε ότι είναι πιο πιθανό οι πολεμικοί υπολογισμοί του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν να αλλάξουν μόνο υπό την πίεση εσωτερικών παραγόντων στη Ρωσία, η οποία θα μπορούσε να ενταθεί καθώς η οικονομία της χώρας υποφέρει.

Η Σεσκούρια του RUSI δήλωσε επίσης ότι δεν διαβλέπει κάποιο ισχυρό παράθυρο ευκαιρίας για διπλωματία αυτή τη στιγμή.

«Το πρόβλημα είναι ότι (ο Πούτιν) δεν διαθέτει πλέον τη διαπραγματευτική δύναμη που είχε την εποχή που άρχισε να διαπραγματεύεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες, και οι Ηνωμένες Πολιτείες τότε είχαν μια πιο ευνοϊκή στάση απέναντι στη Ρωσία», δήλωσε στο CNNi, προσθέτοντας ότι αυτή τη στιγμή θα ήταν δύσκολο για το Κρεμλίνο να παρουσιάσει το τέλος του πολέμου ως κάποια μεγάλη νίκη.

«Νομίζω ότι η άλλη επιλογή είναι η κλιμάκωση, η οποία είναι πιθανότατα πιο πιθανή», αναφέρει.