Ένα σπριντ 3 λεπτών πετυχαίνει κάτι που δεν κάνουν τα 90 λεπτά άσκησης, σύμφωνα με μελέτη

Αυτό δείχνει νέα έρευνα του Πανεπιστημίου Ροκφέλερ, η οποία εξέτασε πώς μεταβάλλονται πρωτεΐνες και μεταβολίτες στο αίμα ανάλογα με την ένταση της σωματικής δραστηριότητας, αναφέρει το Science Daily. Οι ερευνητές συνέκριναν διαφορετικά είδη άσκησης και διαπίστωσαν ότι έξι σπριντ διάρκειας 30 δευτερολέπτων το καθένα —συνολικά μόλις τρία λεπτά μέγιστης προσπάθειας— προκάλεσαν άμεσες αλλαγές σε σχεδόν το ένα τέταρτο των πρωτεϊνών που μετρήθηκαν στο αίμα. Αντίθετα, 90 λεπτά συνεχούς ποδηλασίας μέτριας έντασης επηρέασαν λιγότερο από το 0,25% των πρωτεϊνών.

Το μέτριο τρέξιμο σε διάδρομο προκάλεσε περισσότερες μεταβολές από την ποδηλασία, αλλά και πάλι αισθητά λιγότερες από εκείνες που καταγράφηκαν μετά τα σύντομα, έντονα σπριντ.

Η υψηλής έντασης άσκηση επηρέασε επίσης περισσότερους από 200 μεταβολίτες και αύξησε γρήγορα τα επίπεδα πρωτεϊνών που σχετίζονται με την ανάπτυξη αιμοφόρων αγγείων, την αναδιαμόρφωση των ιστών και την ορμονική σηματοδότηση.

Ορισμένες από αυτές τις πρωτεΐνες φαίνεται ότι πέρασαν στην κυκλοφορία μέσω μιας ταχείας κυτταρικής διαδικασίας, που ονομάζεται πρωτεολυτική αποκοπή του εξωκυττάριου τμήματος (ectodomain shedding). Αντί δηλαδή να παραχθούν εκ νέου από τα κύτταρα, τμήματα πρωτεϊνών που βρίσκονταν ήδη στην κυτταρική επιφάνεια αποκόπηκαν και απελευθερώθηκαν γρήγορα στο αίμα.

Τα λιποκύτταρα μετά από σπριντ

Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cell Reports Medicine, οι επιστήμονες εξέτασαν ακόμη πώς αντιδρούν ανθρώπινα λιποκύτταρα όταν εκτίθενται σε αίμα που έχει ληφθεί μετά από σπριντ. Παρατήρησαν εκτεταμένες αλλαγές στη γονιδιακή δραστηριότητα, μεταξύ άλλων στον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα χρησιμοποιούν καύσιμα, ανταποκρίνονται στις ορμόνες και ανιχνεύουν τη διαθεσιμότητα θρεπτικών συστατικών.

Στη μέτρια άσκηση, αντίθετα, η άμεση αντίδραση ήταν σαφώς πιο περιορισμένη. Η σημαντική αύξηση λιπαρών οξέων και πρωτεϊνών που παράγονται στο ήπαρ και συνδέονται με τις ανάγκες της άσκησης αντοχής εμφανίστηκε περίπου τρεις ώρες μετά την προπόνηση. Παράλληλα, τα λιποκύτταρα που εκτέθηκαν σε αίμα μετά από μέτρια ποδηλασία παρουσίασαν μικρές μόνο αλλαγές.

Συσχέτιση με παχυσαρκία και διαβήτη τύπου 2

Οι ερευνητές συνέκριναν στη συνέχεια τις πρωτεΐνες που επηρεάστηκαν από την άσκηση με δεδομένα υγείας περισσότερων από 53.000 ανθρώπων της βάσης βιολογικών δεδομένων UK Biobank. Πολλές από αυτές συνδέονταν με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών και μεταβολικών παθήσεων.

Η συσχέτιση ήταν ιδιαίτερα ισχυρή σε ό,τι αφορά την παχυσαρκία, τον διαβήτη τύπου 2 και άλλες μεταβολικές διαταραχές. Από 33 πρωτεΐνες που είχαν συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο, οι 32 μεταβλήθηκαν μετά τα σπριντ, ενώ μόλις τρεις επηρεάστηκαν από τη μέτρια άσκηση. Περισσότερες από μία στις τέσσερις σχετίζονταν επίσης με βραδύτερη βιολογική γήρανση.

• Διαβάστε ακόμη:
  Πώς μπορούμε να τρέξουμε πιο γρήγορα, σύμφωνα με την επιστήμη

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το εύρημα δεν σημαίνει πως η μέτρια άσκηση στερείται οφέλους. Δείχνει όμως ότι η ένταση μπορεί να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό ποια μόρια απελευθερώνονται στο αίμα και πώς αυτά επηρεάζουν ιστούς σε ολόκληρο το σώμα. Η ισχυρή αντίδραση στα σύντομα σπριντ παρέμεινε μάλιστα και μετά από οκτώ εβδομάδες προπόνησης, γεγονός που υποδηλώνει ότι δεν οφείλεται απλώς στο «σοκ» μιας ασυνήθιστης προσπάθειας, αλλά μπορεί να αποτελεί εγγενές χαρακτηριστικό της έντονης άσκησης.