Πλήθος κόσμου στην κηδεία Μλάντιτς στο Βελιγράδι - Είχε καταδικαστεί για τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα

Η σορός του του Βόσνιου Σέρβου διοικητή, που πέθανε ενώ εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, στη Χάγη τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα καθώς η Σερβία αψήφησε τις προειδοποιήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μην αποδοθούν δημόσιες τιμές στον άνδρα που κρίθηκε ένοχος για την πρώτη υπόθεση γενοκτονίας στην Ευρώπη μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Χιλιάδες πολίτες άρχισαν να συγκεντρώνονται από νωρίς στη μικρή σερβική ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Λουκά στο Βελιγράδι για να αποτίσουν φόρο τιμής στον Μλάντιτς, ο οποίος εξακολουθεί να θεωρείται ήρωας από πολλούς Σέρβους. Το στρατιωτικό του πηλήκιο και το σπαθί του ήταν τοποθετημένα πάνω στο φέρετρο, το οποίο πλαισιωνόταν από άνδρες με στρατιωτικές στολές.

Τα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης στη Σερβία μετέδωσαν ότι ο Μλάντιτς θα λάβει πλήρεις στρατιωτικές τιμές, ενώ ο προκαθήμενος της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, Πατριάρχης Πορφύριος, θα τελέσει την εξόδιο ακολουθία.

Ο Μλάντιτς «ήταν ένας άνθρωπος που έδωσε τα πάντα στη ζωή του για τον σερβικό λαό», δήλωσε ο Μίλαν Ντόμπριτς, ένας πολίτης που ταξίδεψε από το Κοσσυφοπέδιο για την κηδεία. «Χαίρομαι που σήμερα το πρωί ο κόσμος έρχεται για να αποτίσει τον δέοντα φόρο τιμής».

Ο Μλάντιτς πέθανε σε ηλικία 84 ετών, στις 27 Αυγούστου, στη Χάγη της Ολλανδίας, ενώ εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διέπραξαν τα στρατεύματά του κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία (1992-1995).

Αν και η οργάνωση της κηδείας έγινε τυπικά από την οικογένεια του Μλάντιτς, η σερβική κυβέρνηση έστειλε αεροσκάφος την περασμένη εβδομάδα για να μεταφέρει τη σορό του στο Βελιγράδι, ενώ στρατιώτες μετέφεραν το φέρετρο, το οποίο ήταν τυλιγμένο με την εθνική σημαία. Το Σάββατο (5/9) πραγματοποιήθηκε στρατιωτική τελετή μνήμης σε επίσημο χώρο του σερβικού στρατού.

Έντονη κριτική από την ΕΕ

Η Σερβία είναι υποψήφια χώρα για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έχει δεχθεί έντονη κριτική επειδή τίμησε τον Μλάντιτς μετά τον θάνατό του.

Η Μάρτα Κος, Επίτροπος της ΕΕ αρμόδια για τη διεύρυνση, ακύρωσε προγραμματισμένη επίσκεψή της σε ένδειξη διαμαρτυρίας, υποστηρίζοντας ότι «η εξύμνηση που περιβάλλει τον θάνατό του είναι ασύμβατη με τις αξίες πάνω στις οποίες οικοδομείται η πορεία προς την ΕΕ».

Πολλοί άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συντάχθηκαν με την κριτική αυτή, καθώς και ηγέτες της περιοχής και συγγενείς των θυμάτων του Μλάντιτς από τον πόλεμο στη Βοσνία. Η σύγκρουση άφησε πίσω της περισσότερους από 100.000 νεκρούς και πάνω από ένα εκατομμύριο αστέγους, προτού λήξει το 1995 με ειρηνευτική συμφωνία που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς - πρώην ακραίος εθνικιστής που υποστήριζε τις επεκτατικές πολιτικές της Σερβίας κατά τη διάρκεια του πολέμου - απέρριψε την κριτική της ΕΕ. Ο Βούτσιτς, ο οποίος δεν θα παραστεί στην κηδεία, έχει εντείνει την αντιδυτική ρητορική του ενόψει των κρίσιμων πρόωρων βουλευτικών εκλογών που αναμένεται να διεξαχθούν τον επόμενο μήνα.

Η σφαγή της Σρεμπρένιτσα

Ο Μλάντιτς καταδικάστηκε το 2017 από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία επειδή ενορχήστρωσε τη σφαγή περισσότερων από 8.000 Μουσουλμάνων στη Σρεμπρένιτσα το 1995, την πολυετή πολιορκία της πρωτεύουσας της Βοσνίας, του Σεράγεβο, καθώς και για άλλα εγκλήματα πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας στρατοπέδων συγκέντρωσης για αιχμάλωτους αμάχους μη σερβικής καταγωγής και εχθρικούς στρατιώτες.

Η Σερβία, η οποία υποστήριξε τις δυνάμεις των Σέρβων της Βοσνίας κατά τη διάρκεια του πολέμου, παραμένει αμετακίνητη στη στάση της σχετικά με τον ρόλο της εκείνη την περίοδο και κατηγορεί τη Δύση για μεροληψία εις βάρος των Σέρβων.

Η Σερβία αρνείται να αναγνωρίσει ότι διαπράχθηκε γενοκτονία στη Σρεμπρένιτσα, χαρακτηρίζοντας τη σφαγή «φρικτό έγκλημα». Πέρυσι, η Σερβία προέβη στην ταφή ενός ακόμη εγκληματία πολέμου, του πρώην αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Στρατού Νεμπόισα Πάβκοβιτς, με πλήρεις στρατιωτικές τιμές σε νεκροταφείο για διακεκριμένες προσωπικότητες.

Η πορεία της βαλκανικής χώρας προς την ένταξη στην ΕΕ έχει βαλτώσει λόγω της οπισθοδρόμησης σε θέματα δημοκρατίας και της άρνησης του Βούτσιτς να συμμετάσχει στις διεθνείς κυρώσεις κατά της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία.