Η ανατολή μιας ζοφερής «εναλλακτικής»

Η «Εναλλακτική για τη Γερμανία» ψηφίστηκε με ποσοστά που δείχνουν ότι κάτι λιγότερο από τους μισούς πολίτες του κρατιδίου τους επέλεξαν. Και αυτό δεν είναι πρόσκαιρο ή μικρής εμβέλειας, ειδικά όταν συμβαίνει στην Γερμανία. Επί περίπου 80 χρόνια η γερμανική κοινωνία ζούσε με ένα άλλοτε εμφανές, άλλοτε σιωπηρό αίσθημα ενοχής για τις θηριωδίες των ναζί, που δεν κατέλαβαν βίαια την εξουσία, αλλά με εκλογές. Αυτό το αίσθημα διέτρεχε οριζόντια την γερμανική κοινωνία και ακόμα και νεότερες γενιές, που η απόσταση που τους χώριζε από τον πόλεμο ήταν μεγάλη, δεν είχαν τολμήσει να αμφισβητήσουν αυτό το ιστορικό βάρος που κουβαλούσε η κοινωνία τους.

Η άνοδος του AfD ήρθε για να αποτινάξει αυτό το αίσθημα ενοχής. Αν και οι ηγέτες του δεν θα έβγαιναν ποτέ να χαιρετήσουν ναζιστικά ή να μιμηθούν τη ρητορική του Χίτλερ, άρχισαν να αμφισβητούν την ανάγκη της ενοχής, διατυπώνοντας έναν λόγο που σόκαρε πολλούς. Παράλληλα μεγάλα λαϊκά στρώματα ένοιωθαν αποκλεισμένα, έβλεπαν εργοστάσια να κλείνουν, πολιτικές να επιβάλλονται από την Ευρώπη, χωρίς να συμμετέχουν στη λήψη των αποφάσεων. Κάτι που άλλωστε δεν είναι γερμανικό φαινόμενο. Παράλληλα ένα μεγάλο κομμάτι της γερμανικής κοινωνίας αμφισβητεί την άμεση εμπλοκή της Γερμανίας στον πόλεμο Ρωσίας- Ουκρανίας, για τον οποίο έχουν προαναγγελθεί δαπάνες εκατοντάδων δισεκατομμυρίων, που πολλοί φοβούνται ότι θα αφαιρεθούν από το κοινωνικό κράτος.

Όλα αυτά δημιούργησαν ουσιαστικά το «χάλι» για την έλευση του AfD με τόσο εκκωφαντικό τρόπο. Το ερώτημα είναι πλέον αν η ΕΕ θα γυρίσει απλώς την πλάτη σ’ αυτό που συμβαίνει ή θα αρχίσει να σκέφτεται αν οι πολιτικές της αποφάσεις ταΐζουν συχνά τον ακροδεξιό λαϊκισμό.