Έκθεση OΗΕ: Bάσιμες υποψίες ότι οι ΗΠΑ διέπραξαν εγκλήματα πολέμου στις επιθέσεις στο Ιράν

Τουλάχιστον 156 άτομα, ανάμεσά τους 120 παιδιά και 26 εκπαιδευτικοί, έχασαν τη ζωή τους όταν το σχολείο στην πόλη Μινάμπ του νότιου Ιράν χτυπήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους. Tο περιστατικό αυτό θεωρείται ένα από τα πιο πολύνεκρα συμβάντα με θύματα αμάχους στη σύγχρονη στρατιωτική ιστορία των ΗΠΑ.

Οι ερευνητές του ΟΗΕ εξέτασαν επίσης ένα δεύτερο αμερικανικό πλήγμα που πραγματοποιήθηκε την ίδια ημέρα και έπληξε αθλητικό κέντρο καθώς και κατοικημένη περιοχή στην πόλη Λαμέρντ, επίσης στο νότιο Ιράν. Από το πλήγμα αυτό σκοτώθηκαν 22 άμαχοι, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

Και στις δύο περιπτώσεις, οι ερευνητές «διαπίστωσαν ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διέπραξαν το έγκλημα πολέμου της εξαπόλυσης επιθέσεων χωρίς διάκριση, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο ή τον τραυματισμό αμάχων ή την πρόκληση ζημιών σε πολιτικές υποδομές», αναφέρει η Ανεξάρτητη Διεθνής Αποστολή Εξακρίβωσης Στοιχείων του ΟΗΕ.

Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε στο CNNi ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν θεωρεί αξιόπιστη την έκθεση. Επισήμανε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε αποσύρει επίσημα τις ΗΠΑ από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ τον Φεβρουάριο του 2025, λίγες μόλις εβδομάδες αφότου ανέλαβε καθήκοντα, κατηγορώντας το όργανο για αντισημιτισμό.

Το Υπουργείο Άμυνας αρνήθηκε να σχολιάσει, σημειώνοντας μόνο ότι βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα και ότι δεν υπήρχε κάτι προς ανακοίνωση τη δεδομένη στιγμή.

Οι ΗΠΑ δεν έχουν δημοσιοποιήσει ακόμη τη δική τους έρευνα. Ωστόσο, τα πρώτα στοιχεία υποδεικνύουν ότι ο στρατός έπληξε κατά λάθος το σχολείο λόγω παρωχημένων πληροφοριών, την ώρα που επιτίθετο σε γειτονική ναυτική βάση των Φρουρών της Επανάστασης.

Τι αναφέρει η έκθεση

Η έκθεση του ΟΗΕ συντάχθηκε από ομάδα ανεξάρτητων ερευνητών, οι οποίοι ανέλυσαν δορυφορικές εικόνες, βίντεο και φωτογραφίες, καθώς και πληροφορίες από αξιόπιστους οργανισμούς και ειδικούς, ενώ παράλληλα διεξήγαγαν δεκάδες συνεντεύξεις τόσο εντός όσο και εκτός του Ιράν. Τα ευρήματά τους θα υποβληθούν στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ.

Στο μικροσκόπιο της έρευνας μπήκε και η καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλωτών από το Ιράν στα τέλη του 2025 και τις αρχές του 2026, πριν από την έναρξη του πολέμου με τις ΗΠΑ. Διαπιστώθηκε ότι η βίαιη καταστολή οδήγησε στον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων, ενώ οι συλληφθέντες υπέστησαν βασανιστήρια και εξαφανίστηκαν χωρίς να ενημερωθούν οι οικογένειές τους.

Αυτές οι «κατάφωρες παραβιάσεις συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», δήλωσαν οι ερευνητές του ΟΗΕ, περιγράφοντας την καταστολή ως «μια ευρείας κλίμακας και συστηματική επίθεση κατά αμάχων».

Οι ερευνητές ζήτησαν απρόσκοπτη πρόσβαση στο Ιράν, αίτημα το οποίο η ιρανική κυβέρνηση δεν ικανοποίησε. Σύμφωνα με την έκθεση, από το σύνολο των αιτημάτων παροχής πληροφοριών που υπέβαλε ο ΟΗΕ, το Ιράν ανταποκρίθηκε μόνο στο ένα τέταρτο περίπου αυτών.

Οι ερευνητές ζήτησαν επίσης συναντήσεις με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης και πληροφορίες από την ισραηλινή κυβέρνηση, αιτήματα που έμειναν αναπάντητα.

Αν και οι ΗΠΑ δεν είναι μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου - του διεθνούς οργάνου που διερευνά εγκλήματα πολέμου - διαθέτουν τη δική τους νομοθεσία.

Η επίθεση στο σχολείο

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (US Central Command) καθόρισε τις συντεταγμένες-στόχους για το πλήγμα που έπληξε το σχολείο στο Μινάμπ χρησιμοποιώντας παρωχημένες πληροφορίες που παρείχε η Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας (DIA) γεγονός που συνέβαλε στο σφάλμα - όπως δήλωσαν στο CNNi τον Μάρτιο δύο πηγές που είχαν ενημερωθεί για τα προκαταρκτικά ευρήματα της εν εξελίξει εσωτερικής έρευνας.

Δορυφορικές εικόνες του 2013 έδειχναν ότι το σχολείο και η βάση των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) αποτελούσαν κάποτε τμήμα του ίδιου συγκροτήματος. Ωστόσο, εικόνες του 2016 αποκάλυπταν ότι είχε τοποθετηθεί περίφραξη για τον διαχωρισμό του σχολείου από το υπόλοιπο τμήμα της βάσης, καθώς και ότι είχε κατασκευαστεί ξεχωριστή είσοδος για το σχολείο.

Εικόνες του Δεκεμβρίου 2025 έδειχναν δεκάδες άτομα στην αυλή του σχολείου, τα οποία φαίνονταν να παίζουν.

«Καμία πληροφορία δεν υποδεικνύει ότι το σχολείο χρησιμοποιούνταν για στρατιωτικούς σκοπούς εκείνη τη χρονική στιγμή», διαπιστώνει η έκθεση του ΟΗΕ. «Οι ΗΠΑ απέτυχαν να τηρήσουν την υποχρέωσή τους να πράξουν ό,τι ήταν εφικτό προκειμένου να επαληθεύσουν ότι επρόκειτο για στρατιωτικό στόχο», προσθέτει.

Ο Τραμπ είχε αρχικά ισχυριστεί ότι το Ιράν ενδεχομένως να έφερε την ευθύνη για το πλήγμα, αν και, όταν πιέστηκε να εξηγήσει γιατί κανείς από τη δική του κυβέρνηση δεν φαινόταν να υποστηρίζει δημόσια αυτόν τον ισχυρισμό, απάντησε: «Επειδή απλώς δεν γνωρίζω αρκετά γι' αυτό».

Σε εκκρεμότητα η έρευνα του Πενταγώνου

Στο μεταξύ η εσωτερική έρευνα του Πενταγώνου παραμένει σε εκκρεμότητα εδώ και μήνες.

Τα δύο πρώτα στάδια της έρευνας ολοκληρώθηκαν εντός μίας εβδομάδας από το πλήγμα και έδωσαν απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα σχετικά με το αν το πλήγμα πέτυχε τον επιδιωκόμενο στόχο και επιβεβαιώνοντας την ευθύνη των ΗΠΑ. Ωστόσο, το τρίτο στάδιο –κατά το οποίο αναλυτές της Υπηρεσίας Πληροφοριών Άμυνας (DIA) εξετάζουν δορυφορικές εικόνες και άλλες πηγές πληροφοριών– δεν έχει ακόμη διαταχθεί από το Πεντάγωνο, όπως δήλωσαν στο CNNi τον Ιούλιο τρεις πηγές με γνώση του θέματος.

Η εν λόγω αξιολόγηση θα παρείχε, υπό κανονικές συνθήκες, μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το τι συνέβη και πώς το πλήγμα επηρέασε την ευρύτερη αποστολή στην περιοχή, ενώ σχεδόν πάντα διενεργείται αμέσως μετά από ένα σημαντικό πλήγμα, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Παράλληλα, ξεκίνησε μια άλλη, ανεξάρτητη έρευνα, η οποία περιελάμβανε συνεντεύξεις με στρατιωτικούς που συμμετείχαν στο πλήγμα. Ωστόσο, κάθε πληροφορία που προέκυψε από αυτές τις συνεντεύξεις έχει τεθεί υπό αυστηρό περιορισμό πρόσβασης από την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), με ελάχιστους μόνο αξιωματικούς να έχουν άδεια πρόσβασης στις λεπτομέρειες, σύμφωνα με τις πηγές.

Το CNNi είχε μεταδώσει προηγουμένως ότι ανώτατοι Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές αγνόησαν προειδοποιήσεις σε κρίσιμες βάσεις δεδομένων –οι οποίες ανέφεραν ότι οι πληροφορίες για πιθανούς στόχους στο Ιράν ήταν εξαιρετικά παρωχημένες– και προχώρησαν στην έγκριση πληγμάτων, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που έπληξε το σχολείο.