Στα σκαριά συμφωνία ΗΠΑ - Γροιλανδίας: Ενισχύεται η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο νησί

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί στη Νέα Υόρκη με την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, με την τριμερή τελετή υπογραφής να έχει προγραμματιστεί για τις 17:30 ώρα Ελλάδας, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η συμφωνία θα δίνει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να διευρύνουν το στρατιωτικό τους αποτύπωμα στο νησί, πέρα από την υφιστάμενη Διαστημική Βάση Πίτουφικ.

Δύο νέες στρατιωτικές εγκαταστάσεις

Το σχέδιο προβλέπει το άνοιγμα δύο νέων εγκαταστάσεων. Η μία θα βρίσκεται στο Ναρσαρσουάκ, όπου λειτουργούσε αμερικανική αεροπορική βάση την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, και η δεύτερη στο Μέστεσβιγκ, περιοχή που χρησιμοποιείται σήμερα από την επίλεκτη δανική μονάδα Slædepatruljen Sirius.

Εφόσον η συμφωνία υπογραφεί όπως αναμένεται, θα πρόκειται για τη σημαντικότερη ενίσχυση των αμερικανικών στρατιωτικών υποδομών στη Γροιλανδία εδώ και δεκαετίες.

Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ διατηρούσαν στο νησί 17 εγκαταστάσεις και περισσότερα από 10.000 μέλη προσωπικού.

Από την ένταση στις διαπραγματεύσεις

Η συμφωνία έρχεται μετά από μια περίοδο έντονης αντιπαράθεσης, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επανειλημμένα μιλήσει για την απόκτηση της Γροιλανδίας, χωρίς να αποκλείει ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής πίεσης.

Οι δηλώσεις αυτές είχαν προκαλέσει διπλωματική κρίση τον Ιανουάριο, τόσο στις σχέσεις με τη Δανία όσο και στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, οδηγώντας την Κοπεγχάγη και την κυβέρνηση της Γροιλανδίας σε εντατικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον.

Η Γροιλανδία αποτελεί ημιαυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας και έχει ιδιαίτερη στρατηγική αξία, καθώς βρίσκεται ανάμεσα στην Αρκτική και τη Βόρεια Αμερική και διαθέτει σημαντικούς ενεργειακούς και ορυκτούς πόρους.

Τι λένε Τραμπ και Δανία

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Παρασκευή ότι η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο στην ασφάλεια και σε όλες τις άλλες ανάγκες στη Γροιλανδία». Η δανική πλευρά δεν υιοθέτησε αυτή την ερμηνεία, επισημαίνοντας ότι το υπό διαμόρφωση πλαίσιο σέβεται την κυριαρχία της Δανίας και το δικαίωμα της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση.

Η Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε τη Δευτέρα στη Νέα Υόρκη ότι «ο λόγος που μπορούμε να συνάψουμε αυτή τη συμφωνία, που είναι επωφελής από γροιλανδική, αμερικανική και ευρωπαϊκή σκοπιά, καθώς και για το Βασίλειο της Δανίας, είναι ότι είναι ένα θέμα πολιτικής ασφάλειας».

Από την πλευρά του, ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν έχει αναφέρει ότι η συμφωνία θα εντάξει περισσότερο την ασφάλεια της Αρκτικής στο πλαίσιο της συλλογικής επιτήρησης του ΝΑΤΟ.

Το πλήρες κείμενο παραμένει αδημοσίευτο έως την υπογραφή του, ενώ δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί αν θα τροποποιεί την αμυντική συμφωνία του 1951, που αποτελεί τη νομική βάση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, ή αν θα λειτουργεί ως νέο πλαίσιο συνεργασίας.