Απολίθωμα ξεχασμένο σε συρτάρι για έναν αιώνα αποκαλύπτει άγνωστο συγγενή του Τυραννόσαυρου

Πρόκειται για τον πρώτο εκπρόσωπο της ομάδας των μεγαραπτόρων που ανακαλύπτεται στην Ευρώπη, προσφέροντας νέα στοιχεία για την εξέλιξη και τη γεωγραφική εξάπλωση αυτών των προϊστορικών θηρευτών, αναφέρει ο Independent.

Το απολίθωμα, τμήμα κρανίου που βρέθηκε το 1924 στη Νήσο Γουάιτ της Βρετανίας, ανήκει σε έναν ευκίνητο, δίποδο δεινόσαυρο με μακριά μπροστινά άκρα και μεγάλα κυρτά νύχια. Οι μεγαράπτορες αποτελούν μία από τις λιγότερο γνωστές ομάδες μεγάλων σαρκοφάγων δεινοσαύρων, καθώς μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί σχετικά λίγα απολιθώματά τους.

«Είναι πραγματικό μυστήριο πώς αυτό το απολίθωμα πέρασε απαρατήρητο για τόσο μεγάλο διάστημα, παραμένοντας σε ένα συρτάρι σχεδόν 100 χρόνια», δήλωσε ο παλαιοντολόγος Κάσιους Μόρισον από το University College London. «Πολλά οστά ανακαλύπτονται στη Νήσο Γουάιτ. Ποιος ξέρει τι άλλο περιμένει να ανακαλυφθεί;».

Ένας κυνηγός με τεράστια νύχια

Το νέο είδος ονομάστηκε Invictibellatrix amberina. Το πρώτο συνθετικό της επιστημονικής ονομασίας σημαίνει «ακατανίκητη πολεμίστρια» και επιλέχθηκε, σύμφωνα με τους ερευνητές, ως μήνυμα ελπίδας και δύναμης προς όσους υφίστανται εκφοβισμό, διακρίσεις και καταπίεση. Το δεύτερο παραπέμπει στο κεχριμπάρι που βρίσκεται στα πετρώματα της περιοχής όπου ανακαλύφθηκε το απολίθωμα.

Με βάση τα χαρακτηριστικά των στενότερων συγγενών του, ο δεινόσαυρος εκτιμάται ότι «είχε μήκος τρία έως τέσσερα μέτρα και ύψος λίγο μεγαλύτερο από ενάμισι μέτρο, περίπου όσο ένας άνθρωπος. Πιθανότατα έφερε φτερά, ενώ τα νύχια του έφταναν σε μήκος τα 10 έως 20 εκατοστά», αναφέρει ο Μόρισον.

Σε αντίθεση με τον Τυραννόσαυρο, βασιζόταν περισσότερο στα ισχυρά μπροστινά άκρα και στα κυρτά νύχια του παρά στα σαγόνια του για να επιτίθεται στη λεία του. Τρεφόταν με μικρούς δεινοσαύρους, σαύρες και θηλαστικά, καταλαμβάνοντας στην τροφική αλυσίδα θέση αντίστοιχη με εκείνη της σημερινής ύαινας.

Παρότι δεν αποτελούσε τον κορυφαίο θηρευτή του οικοσυστήματός του, οι ερευνητές εκτιμούν ότι θα ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνος για τον άνθρωπο. «Θα ήμασταν θηράματα ιδανικού μεγέθους, περίπου στο ένα τρίτο του βάρους του. Σίγουρα θα μας καταδίωκε. Ένας Τυραννόσαυρος δεν θα ασχολούνταν μαζί μας, επειδή θα ήμασταν πολύ μικροί», εξήγησε ο Μόρισον.

Τι αποκάλυψε η εξέταση του κρανίου

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν αξονική τομογραφία για να δημιουργήσουν τρισδιάστατο μοντέλο του απολιθώματος και του εσωτερικού του κρανίου. Στη συνέχεια το συνέκριναν με κρανία Τυραννοσαύρων, Σπινοσαύρων και άλλων σαρκοφάγων δεινοσαύρων.

Εντόπισαν έναν μοναδικό συνδυασμό ανατομικών χαρακτηριστικών, μεταξύ των οποίων ένα ωοειδές άνοιγμα από το οποίο περνούσε ο νωτιαίος μυελός και μια οστέινη ακρολοφία σε σχήμα κλεψύδρας. Τα στοιχεία αυτά επέτρεψαν την αναγνώριση του νέου είδους και την κατάταξή του στους μεγαράπτορες.

Η ανακάλυψη συμβάλλει επίσης στην κατανόηση της γεωγραφικής εξάπλωσης της ομάδας. Κατά την Πρώιμη Κρητιδική περίοδο οι μεγαράπτορες είχαν εξαπλωθεί σε μεγάλες περιοχές του πλανήτη. Αργότερα φαίνεται ότι εξαφανίστηκαν από τη βόρεια υπερήπειρο Λαυρασία, ενώ στη νότια Γκοντβάνα εξελίχθηκαν σε κορυφαίους θηρευτές, αποκτώντας γιγάντιες διαστάσεις και νύχια μήκους έως 35 εκατοστών. Η εξαφάνισή τους από τον Βορρά ενδέχεται να συνδέεται με κλιματικές και περιβαλλοντικές μεταβολές ή με τον ανταγωνισμό άλλων μεγάλων σαρκοφάγων.