Πόσο ρεαλιστικές είναι οι προσδοκίες των Δημοκρατικών για τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ

Οι πρόσφατες μετρήσεις εμφανίζουν τους Δημοκρατικούς ανταγωνιστικούς ακόμη και σε παραδοσιακά ρεπουμπλικανικές πολιτείες, όπως το Κάνσας, η Άιοβα και το Τέξας.

Η αισιοδοξία είναι πλέον τόσο μεγάλη ώστε ακόμη και μια σημαντική εκλογική επιτυχία ενδέχεται να θεωρηθεί απογοητευτική εάν δεν συνοδευτεί από την κατάκτηση τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης του Ζάκαρι Μπ. Γουλφ στο CNNi, που εξετάζει τα δημοσκοπικά δεδομένα, τα ιστορικά προηγούμενα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Δημοκρατικοί.

«Πιστεύω ότι οι Δημοκρατικοί βρίσκονται αρκετά κοντά σε πολλές πολιτείες ώστε να έχουν μια πολύ καλή εκλογική βραδιά», δήλωσε ο πολιτικός σχολιαστής του CNNi, Ντέιβιντ Άξελροντ, στην εκπομπή The Arena με την Κέισι Χαντ.

Ο πρώην σύμβουλος του Μπαράκ Ομπάμα εκτίμησε ότι δεν θα τον εξέπληττε ούτε μια αποτυχία κατάκτησης της Γερουσίας ούτε ένα αποτέλεσμα που θα έδινε στους Δημοκρατικούς 53 έδρες.

«Εξαρτάται πραγματικά από το πόσο μεγάλο θα είναι αυτό το κύμα», ανέφερε.

Το δημοσκοπικό προβάδισμα και η φθορά του Τραμπ

Σε πρόσφατη δημοσκόπηση των ABC News/Washington Post, οι Δημοκρατικοί προηγούνται των Ρεπουμπλικανών με σχεδόν δέκα ποσοστιαίες μονάδες στην πρόθεση ψήφου για το Κογκρέσο.

Ακόμη μεγαλύτερη διαφορά καταγράφει η μέτρηση των Reuters/Ipsos που ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα (19/10), με τους Δημοκρατικούς στο 47% έναντι 35% των Ρεπουμπλικανών. Στην ίδια έρευνα, η δημοτικότητα του Τραμπ υποχωρεί στο 31%, το χαμηλότερο επίπεδο των δύο προεδρικών θητειών του.

Η δυσαρέσκεια για την οικονομία και το κόστος ζωής επιβαρύνει το πολιτικό κλίμα για τον Λευκό Οίκο.

Το ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν με ακρίβεια τη δυναμική των Δημοκρατικών ή υπερεκτιμούν τη διάθεση συμμετοχής των ψηφοφόρων τους.

Τι δείχνει η ιστορία των ενδιάμεσων εκλογών

Η ιστορία προσφέρει ένα σαφές προηγούμενο: το κόμμα του εκάστοτε προέδρου σχεδόν πάντα χάνει έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις ενδιάμεσες εκλογές.

Σύμφωνα με το CNNi, οι μοναδικές εξαιρέσεις τον τελευταίο αιώνα ήταν το 1998, επί Μπιλ Κλίντον, και το 2002, επί Τζορτζ Μπους του νεότερου.

Οι μεγαλύτερες απώλειες σημειώθηκαν το 1994, όταν οι Δημοκρατικοί έχασαν 54 έδρες, και το 2010, όταν έχασαν 63 επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα. Το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν 41 έδρες και την πλειοψηφία στη Βουλή.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, οι Δημοκρατικοί του Τζο Μπάιντεν έχασαν μόλις εννέα έδρες, περιορίζοντας σημαντικά τις απώλειες που προέβλεπαν οι αναλυτές.

«Ενώ ο Τύπος και οι αναλυτές προέβλεπαν ένα τεράστιο κόκκινο κύμα, αυτό δεν συνέβη», είχε δηλώσει τότε ο Μπάιντεν, χαρακτηρίζοντας το αποτέλεσμα «μια καλή ημέρα για τη δημοκρατία», παρότι οι Ρεπουμπλικανοί απέκτησαν τον έλεγχο της Βουλής.

Η περίπτωση του 2022 αναδεικνύει και μια ιδιαιτερότητα των αμερικανικών εκλογών: μια ήττα μπορεί να παρουσιαστεί ως πολιτική επιτυχία όταν οι απώλειες είναι μικρότερες από τις αναμενόμενες.

Αντίστοιχα, οι υψηλές σημερινές προσδοκίες αυξάνουν τον πήχη για τους Δημοκρατικούς.

Η Βουλή των Αντιπροσώπων και οι αμφίρροπες έδρες

Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν 218 έδρες έναντι 214 των Δημοκρατικών, ενώ υπάρχουν δύο κενές έδρες και ένας ανεξάρτητος βουλευτής που συνεργάζεται διοικητικά με τους Ρεπουμπλικανούς.

Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών για να ανατρέψουν τη σημερινή ισορροπία.

Σύμφωνα με το Cook Political Report, 21 εκλογικές περιφέρειες χαρακτηρίζονται αμφίρροπες, από τις οποίες οι 15 εκπροσωπούνται σήμερα από Ρεπουμπλικανούς και οι έξι από Δημοκρατικούς.

Παράλληλα, 10 έδρες που κατέχουν Ρεπουμπλικανοί κατατάσσονται σε κατηγορίες που ευνοούν τους Δημοκρατικούς, έναντι οκτώ δημοκρατικών εδρών που εμφανίζουν αντίστοιχη εικόνα υπέρ των Ρεπουμπλικανών.

Η κατανομή αυτή αφήνει περιθώρια αλλαγής πλειοψηφίας ακόμη και με σχετικά περιορισμένες μετακινήσεις εδρών. Ωστόσο, η αναχάραξη των εκλογικών περιφερειών τα προηγούμενα χρόνια έχει μειώσει τον αριθμό των ανταγωνιστικών αναμετρήσεων, περιορίζοντας τις δυνατότητες για πολύ μεγάλες ανατροπές.

Η δυσκολότερη μάχη στη Γερουσία

Στη Γερουσία, η αριθμητική είναι πιο απαιτητική. Οι Ρεπουμπλικανοί κατέχουν 53 έδρες, έναντι 45 των Δημοκρατικών και δύο ανεξάρτητων που συνεργάζονται μαζί τους.

Για να αποκτήσουν τον έλεγχο του σώματος, οι Δημοκρατικοί πρέπει να φτάσουν τις 51 έδρες, καθώς σε περίπτωση ισοψηφίας η καθοριστική ψήφος ανήκει στον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς.

Από τις 35 έδρες που κρίνονται στις φετινές εκλογές, το CNNi ξεχωρίζει δέκα κρίσιμες αναμετρήσεις. Τρεις αφορούν έδρες των Δημοκρατικών, στην Τζόρτζια, στο Μίσιγκαν και στο Νιου Χάμσαϊρ, ενώ οι υπόλοιπες επτά βρίσκονται στην Αλάσκα, στην Αϊόβα, στο Κάνσας, στο Μέιν, στη Βόρεια Καρολίνα, στο Οχάιο και στο Τέξας, όπου οι έδρες ανήκουν στους Ρεπουμπλικανούς.

Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται νίκες σε οκτώ από αυτές τις δέκα αναμετρήσεις για να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία.

Ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνουν το Κάνσας και το Τέξας, όπου οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν στενές αναμετρήσεις, παρά τη μακρόχρονη υπεροχή των Ρεπουμπλικανών.

Στο Τέξας, ο Ρεπουμπλικανός γενικός εισαγγελέας Κεν Πάξτον αντιμετωπίζει τον Δημοκρατικό Τζέιμς Ταλαρίκο, ενώ στο Κάνσας ο Δημοκρατικός Άνταμ Χάμιλτον διεκδικεί την έδρα του Ρεπουμπλικανού Ρότζερ Μάρσαλ.

Το Τέξας δεν έχει εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή από το 1988, ενώ στο Κάνσας η τελευταία αντίστοιχη επιτυχία χρονολογείται από το 1932.

Πρόκειται για πολιτείες όπου ένα ανταγωνιστικό δημοσκοπικό αποτέλεσμα δεν αρκεί από μόνο του για να προεξοφλήσει την έκβαση της κάλπης.

Η ιστορία δείχνει, άλλωστε, ότι τα δύο σώματα δεν ακολουθούν απαραίτητα την ίδια εκλογική πορεία. Το 2018 και το 2022, το κόμμα του προέδρου έχασε τη Βουλή των Αντιπροσώπων, αλλά κέρδισε έδρες στη Γερουσία.

Μάλιστα, σύμφωνα με το CNNi, μόλις δύο φορές τον τελευταίο αιώνα άλλαξε ταυτόχρονα ο έλεγχος και των δύο σωμάτων: το 1994, κατά τη λεγόμενη «Ρεπουμπλικανική Επανάσταση», και το 2006, εν μέσω της δυσαρέσκειας για τον πόλεμο στο Ιράκ.

Τι θα άλλαζε για τον Τραμπ

Η έκβαση των εκλογών θα καθορίσει τα περιθώρια διακυβέρνησης του Τραμπ για τα τελευταία δύο χρόνια της θητείας του.

Μια δημοκρατική πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα μπορούσε να εντείνει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης μέσω ερευνών, ακροάσεων και κλήτευσης αξιωματούχων, ενώ θα αποκτούσε μεγαλύτερη επιρροή στις διαπραγματεύσεις για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.

Εάν οι Δημοκρατικοί εξασφάλιζαν και τη Γερουσία, θα μπορούσαν επιπλέον να επηρεάσουν τις διαδικασίες έγκρισης κυβερνητικών στελεχών και ομοσπονδιακών δικαστών.

Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, πάντως, το προεδρικό δικαίωμα βέτο και οι διαδικαστικοί κανόνες της Γερουσίας θα περιόριζαν τη δυνατότητά τους να προωθήσουν νομοθεσία χωρίς διακομματική συνεργασία.

Ο Τραμπ έχει ήδη αναγνωρίσει ότι το κόμμα του προέδρου συνήθως χάνει έδρες στις ενδιάμεσες εκλογές. Παράλληλα, η κυβέρνησή του έχει προχωρήσει στην εφαρμογή βασικών προτεραιοτήτων της, μεταξύ των οποίων η πολυετής χρηματοδότηση υπηρεσιών επιβολής της μεταναστευτικής νομοθεσίας.

Με δύο εβδομάδες να απομένουν έως τις εκλογές, οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν ένα ευνοϊκό πολιτικό περιβάλλον για τους Δημοκρατικούς, αλλά όχι ένα προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν το «μπλε κύμα» θα είναι αρκετά ισχυρό ώστε να δώσει στους Δημοκρατικούς τον έλεγχο και των δύο σωμάτων ή εάν οι Ρεπουμπλικανοί θα καταφέρουν να περιορίσουν τις απώλειές τους, διατηρώντας μέρος της νομοθετικής ισχύος τους στην Ουάσινγκτον.