Αστρονόμοι ενδέχεται να ανακάλυψαν το πρώτο φεγγάρι έξω από το ηλιακό μας σύστημα

Εάν επιβεβαιωθεί, η ανακάλυψη θα μπορούσε να αποτελέσει τον πρώτο τεκμηριωμένο εντοπισμό ενός εξωδορυφόρου, ενός ουράνιου σώματος που περιφέρεται γύρω από κάποιο άλλο εκτός του ηλιακού μας συστήματος, αναφέρει το Science Daily.

Ωστόσο, το αντικείμενο που εντοπίστηκε στο αστρικό σύστημα CD-35 2722 δεν μοιάζει με κανένα γνωστό φεγγάρι. Έχει μάζα συγκρίσιμη με εκείνη του Δία και δεν περιφέρεται γύρω από έναν πλανήτη, αλλά γύρω από έναν καφέ νάνο, ένα ουράνιο σώμα με μάζα μεγαλύτερη από εκείνη των πλανητών, αλλά ανεπαρκή για να συντηρήσει τις αντιδράσεις πυρηνικής σύντηξης που χαρακτηρίζουν τα άστρα. Τα ευρήματα των αστρονόμων παρουσιάστηκαν σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature.

Ένα ασυνήθιστο αστρικό σύστημα

Στο κέντρο του σχετικά νεαρού συστήματος CD-35 2722 βρίσκεται ένα άστρο με περίπου τη μισή μάζα του Ήλιου. Γύρω του περιφέρεται ένας καφέ νάνος, με μάζα μεγαλύτερη από 30 φορές εκείνη του Δία. Ο πιθανός δορυφόρος περιφέρεται με τη σειρά του γύρω από τον καφέ νάνο, σχηματίζοντας ένα ασυνήθιστο τριπλό σύστημα.

«Αυτό το σύστημα είναι κάπως δύσκολο να οριστεί χρησιμοποιώντας όρους του ηλιακού μας συστήματος όπως "πλανήτης" και "φεγγάρι"», επισημαίνει ο επικεφαλής της έρευνας Κέβιν Χόι, ερευνητής του ESO στη Χιλή.

Σύμφωνα με τη μελέτη, ο πιθανός δορυφόρος έχει ελάχιστη εκτιμώμενη μάζα περίπου 0,9 φορές εκείνη του Δία και ολοκληρώνει μία περιφορά γύρω από τον καφέ νάνο σε περίπου 170 ημέρες. Το μέγεθός του δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πρόβλημα ταξινόμησης. Η μάζα του είναι αρκετά μεγάλη ώστε να θεωρείται πλανήτης, αλλά δεν περιφέρεται απευθείας γύρω από κάποιο άστρο.

«Το γεγονός ότι αποτελεί το τρίτο σώμα αυτού του συστήματος μας κάνει να θέλουμε να το αποκαλέσουμε φεγγάρι, παρότι δεν μοιάζει καθόλου με τους μικρούς, βραχώδεις δορυφόρους του ηλιακού μας συστήματος», εξηγεί ο Χόι.

Πώς εντοπίστηκε

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το όργανο CRIRES+ του VLT, εφαρμόζοντας τη μέθοδο της ακτινικής ταχύτητας, η οποία είχε χρησιμοποιηθεί και για την ανακάλυψη του πρώτου εξωπλανήτη γύρω από άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο.

Η μέθοδος βασίζεται στην ανίχνευση μικροσκοπικών μεταβολών στην κίνηση ενός ουράνιου σώματος, οι οποίες προκαλούνται από τη βαρυτική έλξη ενός μικρότερου συνοδού του. Στην προκειμένη περίπτωση, οι αστρονόμοι εντόπισαν περιοδικές μεταβολές στην κίνηση του καφέ νάνου, που υποδηλώνουν την παρουσία του πιθανού δορυφόρου.

Παρότι έχουν ανακαλυφθεί περισσότεροι από 6.000 εξωπλανήτες, κανένας εξωδορυφόρος δεν έχει επιβεβαιωθεί μέχρι σήμερα με βεβαιότητα. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι μελλοντικές παρατηρήσεις, ιδιαίτερα με το νέο Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο (ELT) του ESO, με κάτοπτρο διαμέτρου 39 μέτρων, θα επιτρέψουν τον εντοπισμό ακόμη μικρότερων δορυφόρων.