«Έναστρη Νύχτα»: Αστρονόμοι λένε ότι είναι προϊόν έμπνευσης από πραγματική ουράνια διάταξη

Ο εμβληματικός πίνακας για περισσότερο από έναν αιώνα εκτιμόταν πως ήταν αποτέλεσμα της φαντασίας και του ταλέντου του, προηγούμενων σχεδίων και αναμνήσεων από τοπία που είχε δει έξω από το παράθυρο του υπνοδωματίου του, το οποίο βρισκόταν σε ένα άσυλο στη Γαλλία.

Επιστήμονες από τη Νότια Κορέα έρχονται να διαψεύσουν αυτή την εκτίμηση. Σύμφωνα με τους ίδιους, το έργο του 1889 πιθανότατα βασίστηκε στην παρατηρητικότητά του παρά τη φαντασία του, σύμφωνα με το CNNi. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι εντόπισαν τον νυχτερινό ουρανό που ενδέχεται να απεικόνισε ο Ολλανδός ζωγράφος.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές από τη νοτιοκορεατική εταιρεία διαστημικής επιστήμης SLLAB και το Πανεπιστήμιο Kyung Hee στη Σεούλ και δημοσιεύθηκε την Πέμπτη (22/10) στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα σχέδιο του Βαν Γκογκ, το οποίο θεωρείται ότι απεικονίζει το τοπίο της «Έναστρης Νύχτας», για να εντοπίσουν την τοποθεσία με τους λόφους που έβλεπε ο ζωγράφος.

Τοποθέτησαν το τοπίο νοτιοδυτικά του ασύλου, όπου ο Βαν Γκογκ δημιούργησε τον πίνακα κατά τη διάρκεια της 12μηνης παραμονής του εκεί.

Οι ερευνητές δημιούργησαν μια προσομοίωση του ουρανού πάνω από τη συγκεκριμένη τοποθεσία με τους λόφους τα ξημερώματα.

Η προσομοίωση έδειξε τη Σελήνη και την Αφροδίτη τοποθετημένες σε αντίθετες γωνίες του κάδρου, με τη Σελήνη ψηλά στην επάνω δεξιά γωνία και την Αφροδίτη κάτω αριστερά. Ανάμεσά τους βρισκόταν το σμήνος των Υάδων, το οποίο αποτελείται από εκατοντάδες αστέρια στον αστερισμό του Ταύρου. Είναι γνωστό ότι πέντε λαμπρά αστέρια αυτού του αστερισμού είναι ορατά με γυμνό μάτι, χωρίς τη χρήση τηλεσκοπίου, ενώ το αστρικό σμήνος των Υάδων σχηματίζει ένα φωτεινό σχήμα που μοιάζει με το γράμμα «V».

Στον πίνακα του Βαν Γκογκ, η Σελήνη βρίσκεται στην επάνω δεξιά γωνία, διαγώνια πάνω από την Αφροδίτη, η οποία βρίσκεται στο κέντρο προς τα αριστερά, ενώ άλλα αστέρια είναι τοποθετημένα αριστερά από τη Σελήνη.

«Ένας ζωγράφος δεν απεικονίζει τα αστέρια στο πραγματικό τους μέγεθος ή τον ακριβή προσανατολισμό τους. Ένα αστρικό σμήνος στον καμβά μπορεί να είναι μεγαλύτερο ή μικρότερο από ό,τι είναι στην πραγματικότητα και να έχει ελαφρώς διαφορετική κλίση», δήλωσε στο CNNi ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Ελάιτζα Τζονγκ-χιουν Κιμ, αστρονόμος και διευθύνων σύμβουλος της SLLAB.

Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια μέθοδο ανάλυσης σχημάτων, γνωστή ως ανάλυση Procrustes, η οποία «εξαλείφει τις διαφορές στη θέση, το μέγεθος και την περιστροφή και στη συνέχεια συγκρίνει μόνο το “σχήμα” δύο συνόλων σημείων», εξήγησε ο ίδιος. Η μέθοδος αυτή τούς επέτρεψε να αντιστοιχίσουν με μεγάλη ακρίβεια πέντε αστέρια από την κεντρική διάταξη της «Έναστρης Νύχτας» με τη διάταξη του σμήνους των Υάδων εκείνη τη νύχτα.

«Οι σχετικές θέσεις των αστεριών διατηρούν τον βασικό σχηματισμό των Υάδων», κατέληξαν οι ερευνητές, προσθέτοντας ότι αυτό υποδηλώνει πως το έργο «δεν επινόησε έναν ουρανό που δεν υπήρχε, αλλά μετέφερε στον καμβά μια διάταξη που είχε παρατηρηθεί, ενισχύοντάς την μέσα από το προσωπικό καλλιτεχνικό ύφος του ζωγράφου».

Η ίδια στατιστική ανάλυση σχημάτων επέτρεψε επίσης στους ερευνητές να αντιστοιχίσουν τον ελαιογραφικό πίνακα του Βαν Γκογκ του 1888, «Το καφέ βεράντα τη νύχτα» (Café Terrace at Night), με τον σχηματισμό των αστεριών που είναι γνωστός ως Θερινό Τρίγωνο.

CNNi, Amarachi Orie/ Astronomers say van Gogh’s ‘The Starry Night’ may have been inspired by real celestial arrangement