Γαλλία: Τέλος το Parcoursup έως το 2028 και 15.000 νέες θέσεις εισαγωγής - Τα μέτρα της κυβέρνησης

Από την πλατφόρμα εισαγωγής στα πανεπιστήμια Parcoursup, μέχρι τον αριθμό μαθητών ανά τάξη, τις σχολικές υποδομές και την πίεση της συνεχούς αξιολόγησης, ο κυβερνητικός οδικός χάρτης περιλαμβάνει τόσο άμεσα μέτρα που θα ενταχθούν με τροπολογίες στον προϋπολογισμό του 2027 όσο και μεταρρυθμίσεις που θα εφαρμοστούν στα επόμενα χρόνια.

Οι ανακοινώσεις έρχονται ως απάντηση στα αιτήματα των μαθητών που διαδηλώνουν εδώ και εβδομάδες, αλλά και στα συμπεράσματα διαδικτυακής διαβούλευσης που ξεκίνησε η κυβέρνηση στις αρχές Οκτωβρίου και συγκέντρωσε περισσότερες από 100.000 συμμετοχές έως τις 23 Οκτωβρίου.

Μεταρρύθμιση του Parcoursup

Σύμφωνα με τη Le Monde, ανάμεσα στις πιο αναμενόμενες αποφάσεις ήταν εκείνες που αφορούν το Parcoursup, το σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση που δημιουργήθηκε κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Εμανουέλ Μακρόν και βρίσκεται στο στόχαστρο μαθητικών οργανώσεων, οι οποίες ζητούν την κατάργησή του.

Χωρίς να χρησιμοποιήσει ρητά τον όρο «κατάργηση», η κυβέρνηση ανακοίνωσε μια μεταρρύθμιση σε δύο στάδια. Οι πρώτες αλλαγές θα εφαρμοστούν ήδη από τη διαδικασία εισαγωγής του 2027, ενώ έως το 2028 προβλέπεται η αντικατάσταση της πλατφόρμας από ένα νέο σύστημα.

Όπως εξήγησε ο Φιλίπ Μπατίστ, το Parcoursup βασίζεται στον νόμο του 2018 για τον προσανατολισμό και την επιτυχία των φοιτητών και ορισμένες πτυχές του μπορούν να αλλάξουν μόνο μέσα από νομοθετική αναθεώρηση. Η σχετική κοινοβουλευτική συζήτηση αναμένεται να ξεκινήσει στις 28 Οκτωβρίου.

Στο μεταξύ, από το 2027 οι πανεπιστημιακές σχολές θα υποχρεούνται να εξηγούν με διαφάνεια τα αυτοματοποιημένα κριτήρια επιλογής που χρησιμοποιούν, καθώς και να αιτιολογούν τις απορρίψεις υποψηφίων.

Για το 2028 εξετάζεται επίσης η κατάργηση της αναφοράς του λυκείου προέλευσης των υποψηφίων, στοιχείο που οι επικριτές θεωρούν πηγή διακρίσεων.

Προκειμένου να μειωθεί η πίεση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη δημιουργία 15.000 νέων θέσεων εισαγωγής την περίοδο 2027-2028, κυρίως στην περιφέρεια του Παρισιού, όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες.

Οι νέες θέσεις θα απευθύνονται κατά προτεραιότητα σε αποφοίτους επαγγελμαικών και τεχνολογικών λυκείων. Σήμερα, το ένα τέταρτο αυτών των μαθητών δεν λαμβάνει καμία πρόταση μέσω του Parcoursup, έναντι μόλις 5% των αποφοίτων του γενικού λυκείου.

Ο προϋπολογισμός του 2027 προβλέπει περίπου 10.000 νέες θέσεις σε προγράμματα ανώτερης επαγγελματικής κατάρτισης, με τη δημιουργία 1.200 νέων θέσεων διδασκόντων, καθώς και 4.000 θέσεις σε τεχνολογικά πανεπιστημιακά προγράμματα τριετούς φοίτησης.

Στους 28 οι μαθητές ανά τάξη

Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, οι μαθητές καταγγέλλουν εδώ και καιρό τον υπερβολικό αριθμό μαθητών ανά τάξη.

Ο Ζεφρέ ανακοίνωσε ότι οι τάξεις της πρώτης λυκείου δεν θα μπορούν πλέον να ξεπερνούν τους 28 μαθητές. Σήμερα, το 77% των τάξεων αυτής της βαθμίδας έχει περισσότερους από 30 μαθητές, ενώ στο ένα τέταρτο των περιπτώσεων ο αριθμός ξεπερνά τους 35.

Το μέτρο θα εφαρμοστεί αρχικά στα μισά από τα πλέον μειονεκτούντα λύκεια από τη σχολική χρονιά 2027-2028 και θα επεκταθεί στα υπόλοιπα το 2028.

Ο υπουργός επιβεβαίωσε επίσης ότι η κυβέρνηση εγκαταλείπει το σχέδιο κατάργησης 836 θέσεων εκπαιδευτικών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και θα προχωρήσει αντίθετα στην πρόσληψη 500 επιπλέον καθηγητών, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ακόμη τον τρόπο χρηματοδότησης.

Για τη μείωση της σχολικής πίεσης, ο Ζεφρέ άνοιξε παράλληλα τη συζήτηση για αναθεώρηση βασικών στοιχείων της μεταρρύθμισης του λυκείου του 2018.

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη συνεχή αξιολόγηση, καθώς οι βαθμοί της Β΄ και Γ΄ Λυκείου συνεισφέρουν σήμερα κατά 40% στο τελικό αποτέλεσμα του απολυτηρίου.

Η κυβέρνηση εξετάζει την κατάργηση της συνεχούς αξιολόγησης στη Β΄ Λυκείου. Όπως παραδέχθηκε ο υπουργός, αυτό που αρχικά θεωρήθηκε λιγότερο αγχωτικό από τις τελικές εξετάσεις έχει πλέον μετατραπεί σε σημαντική πηγή άγχους για τους μαθητές.

Επανεξέταση των ειδικοτήτων στο λύκειο

Ένα δεύτερο πεδίο μεταρρύθμισης αφορά τα μαθήματα ειδίκευσης που επιλέγουν οι μαθητές στη Β΄ Λυκείου.

Μετά την κατάργηση των παραδοσιακών κατευθύνσεων - θεωρητικής, οικονομικής και θετικής - οι μαθητές καλούνται να επιλέξουν τρία μαθήματα από έναν κατάλογο 13 ειδικοτήτων.

Το 2025 καταγράφηκαν 445 διαφορετικοί συνδυασμοί μαθημάτων, εκ των οποίων οι 317 επιλέχθηκαν από λιγότερους από 100 μαθητές.

Η μεγάλη αυτή ποικιλία θεωρείται ότι δυσκολεύει σημαντικά την κατάρτιση των προγραμμάτων μαθημάτων, ένα πρόβλημα που αναδεικνύουν συστηματικά οι διαμαρτυρόμενοι μαθητές.

Η θέση των μαθηματικών

Ένα τρίτο μέτωπο μεταρρύθμισης αφορά τον ρόλο των μαθηματικών στο λύκειο.

Το ζήτημα παραμένει επίμαχο από το 2018, όταν τα μαθηματικά έπαψαν να αποτελούν υποχρεωτικό μάθημα για όλους τους μαθητές μετά την πρώτη λυκείου.

Ο Ζεφρέ δήλωσε ότι όλα τα παραπάνω ζητήματα θα επανεξεταστούν με στόχο να ολοκληρωθούν οι σχετικές αποφάσεις τον Ιανουάριο του 2027, ώστε να τεθούν σε εφαρμογή από την επόμενη σχολική χρονιά.

Επενδύσεις σε σχολεία και πανεπιστήμια

Για τη βελτίωση των σχολικών υποδομών, που αποτελούν αρμοδιότητα των περιφερειακών αρχών, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να διαθέσει έως το 2030 χαμηλότοκα δάνεια ύψους 4 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε πρόσθετη χρηματοδότηση 1 δισ. ευρώ για τα πανεπιστήμια έως το 2029, εκ των οποίων τα 200 εκατ. ευρώ προβλέπεται να εκταμιευθούν το 2027.

Επικρίσεις από μαθητές και εκπαιδευτικούς

Χρειάστηκε περισσότερο από ένας μήνας μαζικών κινητοποιήσεων για να αναγκαστεί η κυβέρνηση να απαντήσει σε προβλήματα που, σύμφωνα με συνδικάτα και εκπαιδευτικούς, καταγγέλλονται εδώ και πάνω από μία δεκαετία.

Η επικεφαλής του συνδικάτου SNES-FSU, Σοφί Βενετιτέ, τόνισε ότι οι εκπαιδευτικοί προειδοποιούσαν εδώ και χρόνια για τα προβλήματα του Parcoursup και της μεταρρύθμισης του λυκείου, χωρίς να εισακούονται από τις κυβερνήσεις.

Παρά το θετικό κλίμα που δημιούργησαν ορισμένες ανακοινώσεις, τόσο οι μαθητικές όσο και οι φοιτητικές οργανώσεις έκριναν τα μέτρα ανεπαρκή.

«Αυτό είναι ένα πρώτο βήμα. Θα συνεχίσουμε τις διαπραγματεύσεις ώστε να πετύχουμε την κατάργηση του Parcoursup και περισσότερες θέσεις στα πανεπιστήμια», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της οργάνωσης Les Lycéens!, Λουί Λετουμπλόν.

Από την πλευρά του, ο Ναθανάελ Κομπαρί του συντονιστικού Renouveau lycéen υποστήριξε ότι οι μαθητές έλαβαν μόνο «ψίχουλα», ζητώντας ένα επενδυτικό σχέδιο ύψους 10 δισ. ευρώ και καλώντας σε νέες κινητοποιήσεις μετά τις σχολικές διακοπές.

«Πρώτο βήμα»

Παρόμοια απογοήτευση εκφράζουν και οι εκπαιδευτικοί.

Η Ελιζαμπέτ Αλέν-Μορένο του συνδικάτου SE-UNSA υποστήριξε ότι πολλά από τα μέτρα παραμένουν ασαφή και ότι όσα εξαρτώνται από τροποποιήσεις του κρατικού προϋπολογισμού παραμένουν προς το παρόν υποσχέσεις χωρίς εγγυήσεις.

Απαντώντας στις επικρίσεις, ο Ζεφρέ διαβεβαίωσε ότι καμία από τις εξαγγελίες δεν αποτελεί κενή υπόσχεση και ότι όλες οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης θα υλοποιηθούν.

Ωστόσο, παραδέχθηκε πως μεγάλο μέρος των μέτρων εξαρτάται από την έγκριση του προϋπολογισμού από την Εθνοσυνέλευση, όπου η κυβέρνηση δεν διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Όσο για τα μέτρα που προγραμματίζονται για το 2028, η εφαρμογή τους θα μπορούσε να ανατραπεί από τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές της άνοιξης του 2027.