ΚΟΣΜΟΣ

Ιστορική Σύνοδος στη Σενζέν: «Σε εξαιρετική διάθεση» ο Ρώσος πρόεδρος, φιλοφρονήσεις Τραμπ σε Σι

Ιστορική Σύνοδος στη Σενζέν: «Σε εξαιρετική διάθεση» ο Ρώσος πρόεδρος, φιλοφρονήσεις Τραμπ σε Σι
Sergei Bobylev/Pool Photo via AP

Στραμμένα στην Σενζέν της Κίνας είναι τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας για την τριμερή ιστορική συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τους Σι Τζινπίνγκ και Βλαντιμίρ Πούτιν ενώ εξίσου σημαντικές είναι και οι διμερείς επαφές που λαμβάνουν χώρα στο περιθώριο της συνόδου του APEC (Οικονομική Συνεργασία Ασίας-Ειρηνικού).  

Η ατζέντα των συζητήσεων είναι μεγάλη, ωστόσο η προσοχή στρέφεται στο πόλεμο την Ουκρανία, αλλά και την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) το Ιράν και το εμπόριο.

Αν και πολλοί αμφιβάλλουν ότι θα προκύψει κάτι χειροπιαστό από τη συνάντηση των τριών ηγετών μια φωτογραφία με τους τρεις θα έχει την σημασία της. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορέσει να επιβεβαιώσει ότι «παραμένει ισχυρός, παραμένει δυνατός» ιδίως υπό το πρίσμα των αποτελεσμάτων των ενδιάμεσων εκλογών, ο Πούτιν ότι είναι κομμάτι της παγκόσμιας ελίτ και ο Σι ότι μπορεί να καθορίζει εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο Ρώσος πρόεδρος είναι πιθανό να επιδιώξει να συζητήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, χωρίς το Κίεβο. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, επιθυμεί να διαπραγματευτεί μια νέα συμφωνία για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων με τη Μόσχα και το Πεκίνο, οι οποίες διαθέτουν ορισμένα από τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια παγκοσμίως. Ωστόσο, νωρίτερα ο Αμερικανός πρόεδρος απέφυγε να απαντήσει στο ερώτημα εάν θα πρότεινε τη διενέργεια πυρηνικών επιθεωρήσεων στις δύο αυτές χώρες· δήλωσε επίσης ότι δεν πρόκειται να ζητήσει τη συνδρομή τους για τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν.

Γιατί δεν πρόκειται για δεύτερη Γιάλτα

Οι συνομιλίες μεταξύ του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν και του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ έχουν προκαλέσει συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας - μια σύνοδο κορυφής του 1945, στην οποία συμμετείχαν οι ηγέτες των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Σοβιετικής Ένωσης για να συζητήσουν την τύχη της μεταπολεμικής Ευρώπης, όπως αναφέρει το CNNi.

Οι τριμερείς συζητήσεις της Πέμπτης - η πρώτη επίσημη συνάντηση μεταξύ των ηγετών των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας - είναι ιστορικής σημασίας και, όπως και στη Γιάλτα, αφορούν τρεις μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις που διαπραγματεύονται την παγκόσμια τάξη πραγμάτων σε μια περίοδο μεγάλης αστάθειας και απειλών.

Ωστόσο, σε αντίθεση με τη Γιάλτα - μη οποία ήταν μια συνάντηση συμμάχων κατά τη διάρκεια του πολέμου, με κοινό εχθρό- οι συζητήσεις στο Σενζέν φέρνουν στο ίδιο τραπέζι έθνη που είναι φαινομενικά αντίπαλα, έχουν αντικρουόμενα οράματα για τον κόσμο και δεν διαθέτουν κάποιον κοινό αντίπαλο.

Στη Γιάλτα, μια παραθαλάσσια πόλη στη νότια ακτή της Κριμαίας, ο Αμερικανός πρόεδρος Φραγκλίνος Ρούζβελτ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Σοβιετικός ηγέτης Ιωσήφ Στάλιν σχεδίασαν τα τελικά βήματα για τη νίκη των Συμμάχων στον Ειρηνικό και συζήτησαν το μέλλον της Γερμανίας και της Ευρώπης, ανοίγοντας τον δρόμο για την ίδρυση των Ηνωμένων Εθνών και, τελικά, για τον Ψυχρό Πόλεμο.

Η ιστορική αυτή διάσκεψη θεωρήθηκε ως απόδειξη ότι η συνεργασία ΗΠΑ-Σοβιετικής Ένωσης θα συνεχιζόταν και μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αν και αυτή η πεποίθηση διαψεύστηκε πολύ γρήγορα.

Όταν ο Ρούζβελτ, ο Τσόρτσιλ και ο Στάλιν συναντήθηκαν στη Γιάλτα, η ήττα των Ναζί ήταν σχεδόν βέβαιη και η ειρήνη βρισκόταν προ των πυλών.

Οι προκλήσεις του σήμερα

Η συνάντηση μεταξύ του Τραμπ, του Πούτιν και του Σι πραγματοποιείται ενώ ο τετραετής πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, και οι ΗΠΑ ανταλλάσσουν σχεδόν καθημερινά πλήγματα με το Ιράν.

Οι τρεις ηγέτες έχουν επικαλεστεί διαφορετικούς λόγους για τη συνάντηση, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά απίθανη την επίτευξη οποιασδήποτε ουσιαστικής συμφωνίας.

Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Σούλμαν, αντιπρόεδρο του Asia Society Policy Institute, το Πεκίνο θα επιδιώξει να αποφύγει τυχόν παραλληλισμούς με τη Γιάλτα κατά τη διάρκεια των σημερινών τριμερών συνομιλιών.

«Από κινεζικής σκοπιάς, δεν επιθυμούν στην πραγματικότητα την προοπτική —ή την εικόνα— μιας "Γιάλτας 2.0"», δήλωσε ο Σούλμαν στην Κρίστι Λου Στάουτ του CNNi

. «Η Κίνα θέλει να παρουσιάζεται ως μια χώρα που δεν ενδιαφέρεται να αποτελέσει ηγεμονική δύναμη. Θέλει να προβάλλει τον εαυτό της ως φίλο του Παγκόσμιου Νότου... επομένως, δεν της ταιριάζει καθόλου η εικόνα ότι επιδιώκει τον διαμελισμό σε σφαίρες επιρροής»

Τι έγινε στη συνάντηση Τραμπ - Πούτιν

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συνάντηση που είχε ο Αμερικανός πρόεδρος με τον Ρώσο πρόεδρο με τον Τραμπ να εξυμνεί την «εξαιρετική σχέση» μεταξύ τους. Πρόκειται για μία φράση που είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει στους Ουκρανούς ένα αίσθημα έντονης ανησυχίας προ μεγάλη ικανοποίηση του Βλαντιμίρ Πούτιν.

Όπως σημειώνουν «ένας διεθνής παρίας στα μάτια μεγάλου μέρους της Δύσης, ο οποίος όμως τυγχάνει θερμής υποδοχής εδώ στην Κίνα, αποκτώντας ένα βήμα που του επιτρέπει να υποδυθεί τον σημαντικό παγκόσμιο δρώντα, να καθίσει δίπλα στις δύο μεγαλύτερες υπερδυνάμεις του πλανήτη και να δει τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών να νομιμοποιεί ουσιαστικά την παρουσία του εδώ ,τι σπουδαία μέρα για εκείνον».

Αποκαλυπτική για το κλίμα που επικράτησε στη συνάντηση ήταν η δήλωση του στενού συνεργάτη του Ρώσου προέδρου Γιούρι Ουσακόφ ο οποίος είπε ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν βγήκε από τη συνάντησή του με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ την Πέμπτη (19/11) με «εξαιρετική διάθεση».

Η Ουκρανία αποτέλεσε το κύριο θέμα συζήτησης, αποκάλυψε ο Ουσακόφ, προσθέτοντας ότι η συνάντηση εξελίχθηκε καλά. Οι δύο ηγέτες δεν προέβησαν σε δηλώσεις μετά τη συνάντηση και προετοιμάζονται για τις τριμερείς συνομιλίες που θα πραγματοποιηθούν το απόγευμα με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ, πρόσθεσε ο Ουσακόφ.

Ήταν η πρώτη φορά που οι δύο ηγέτες είχαν απευθείας συνομιλίες μετά τις συζητήσεις τους στην Αλάσκα πέρυσι, οι οποίες δεν κατέληξαν σε συμφωνία για την αποκλιμάκωση του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία ένα ζήτημα που, όπως εικάζουν πολλοί, ενδέχεται να περιλαμβάνεται στην ατζέντα των επικείμενων τριμερών συνομιλιών.

O ελέφαντας στο δωμάτιο

Αναφορικά με τις συνομιλίες μεταξύ Τραμπ και Σι, στο παρασκήνιο υπάρχει ι το σκάνδαλο που αφορά την Nvidia —το οποίο οδήγησε στην αποχώρηση του Τζένσεν Χουάνγκ από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου, λόγω εμπλοκής του σε υπόθεση με φερόμενη Κινέζα κατάσκοπο— αποτελεί έναν «τεράστιο ελέφαντα στο δωμάτιο».

Παρόλο που οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι δεν πρόκειται να θίξουν το ζήτημα, η Σμιθ εκτιμά ότι οι εξελίξεις που θα ακολουθήσουν έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία.

«Μήπως αυτή η υπόθεση σημαίνει ότι οι ΗΠΑ πρόκειται να εντείνουν τους ελέγχους στις εξαγωγές των κρίσιμης σημασίας τσιπ για την τεχνητή νοημοσύνη; Διότι, αν συμβεί αυτό, θεωρώ πως προμηνύει μια περίοδο αναταράξεων για την εξαιρετικά σημαντική σχέση ΗΠΑ - Κίνας».