Κοινό ανακοινωθέν Σι, Τραμπ, Πούτιν: «Ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί»
Κοινή δήλωση με δεσμεύσεις για τον περιορισμό των πυρηνικών κινδύνων, τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και τη σταθερότητα του ενεργειακού εφοδιασμού εξέδωσαν η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία, μετά την ιστορική τριμερή σύνοδο κορυφής στη Σενζέν.
Σύμφωνα με το κοινό ανακοινωθέν που δημοσιεύουν ο Guardian και Skynews, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν κατέληξαν σε τέσσερις βασικές θέσεις, με επίκεντρο τη διεθνή ασφάλεια, την ενέργεια και τη λειτουργία των διεθνών θεσμών.
Η συμφωνία ακολούθησε τις συνομιλίες των τριών ηγετών, κατά τις οποίες ο Αμερικανός πρόεδρος είχε χαρακτηρίσει τη συνάντηση ιστορική, θέτοντας ως προτεραιότητα τη μείωση των πυρηνικών όπλων.
Η αναφορά στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο
Ιδιαίτερο πολιτικό βάρος φέρει το τρίτο σημείο της κοινής δήλωσης, στο οποίο οι ηγέτες αναγνωρίζουν τη σημασία της κρατικής συναίνεσης και του σεβασμού της ασυλίας των κρατικών αξιωματούχων.
Παράλληλα, συμφωνούν ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και αντίστοιχοι θεσμοί δεν πρέπει να προβαίνουν σε κατάχρηση της δικαιοδοσίας τους. Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του εντάλματος σύλληψης που εξέδωσε το ΔΠΔ τον Μάρτιο του 2023 σε βάρος του Ρώσου προέδρου, για φερόμενα εγκλήματα πολέμου που συνδέονται με την παράνομη μεταφορά παιδιών από κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας στη Ρωσία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ασκήσει κριτική στο Δικαστήριο κατά τη διάρκεια της συνόδου, χαρακτηρίζοντάς το ανεξέλεγκτο. Ωστόσο, η κοινή δήλωση δεν προβλέπει την ακύρωση του εντάλματος σε βάρος του Πούτιν ούτε μεταβάλλει αυτομάτως τις νομικές υποχρεώσεις των κρατών που έχουν επικυρώσει το Καταστατικό της Ρώμης.
Συμφωνία για τα πυρηνικά και τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ
Στο πεδίο της πυρηνικής ασφάλειας, οι τρεις ηγέτες επαναβεβαιώνουν την αρχή ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να έχει νικητές και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί.
Δεσμεύονται επίσης να συνεχίσουν τον διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων. Η διατύπωση δεν συνιστά συμφωνία για συγκεκριμένες μειώσεις των πυρηνικών οπλοστασίων, αλλά ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω συνομιλίες μεταξύ των τριών δυνάμεων.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τη λήξη της συνθήκης New START, τον Φεβρουάριο του 2026, η οποία αποτελούσε το τελευταίο πλαίσιο περιορισμού των στρατηγικών πυρηνικών όπλων ΗΠΑ και Ρωσίας.
Παράλληλα, Κίνα, ΗΠΑ και Ρωσία, ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, δηλώνουν ότι θα προωθήσουν τη μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών, ώστε ο Οργανισμός να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις παγκόσμιες προκλήσεις και στην αποστολή του για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Δεν προσδιορίζονται, πάντως, συγκεκριμένες θεσμικές αλλαγές ή χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.
Τι συμφώνησαν για το πετρέλαιο
Σημαντική είναι και η ενεργειακή διάσταση του κοινού ανακοινωθέντος, καθώς οι ηγέτες των τριών κρατών δηλώνουν ότι σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή και την προσφορά διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων προς όφελος της διεθνούς αγοράς.
Παράλληλα, επαναβεβαιώνουν τη σημασία της σταθερής ροής ενέργειας, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ενεργειακός εφοδιασμός εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Η συγκεκριμένη δέσμευση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, δεδομένων των κυρώσεων που εξακολουθούν να ισχύουν στις διεθνείς συναλλαγές ρωσικού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.
Ωστόσο, το κοινό ανακοινωθέν δεν προβλέπει ρητά άρση των κυρώσεων, ούτε διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίον θα υλοποιηθεί η αύξηση της προσφοράς.
Τα τέσσερα σημεία της κοινής δήλωσης
Συνοπτικά, η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία συμφώνησαν:
1. Μεταρρύθμιση του ΟΗΕ
«Ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, η Κίνα, η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να προωθήσουν τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις παγκόσμιες προκλήσεις και να εκπληρώνει τη θεμελιώδη αποστολή του για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας».
2. Παραγωγή και διάθεση πετρελαϊκών προϊόντων
«Οι τρεις χώρες σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή και την προσφορά διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων προς όφελος όλων των κρατών. Επαναβεβαίωσαν τη σημασία της σταθερής ροής ενέργειας».
3. Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο
«Οι τρεις αρχηγοί κρατών αναγνώρισαν ότι η αρχή της συναίνεσης των κρατών και ο σεβασμός της ασυλίας των κρατικών αξιωματούχων είναι υψίστης σημασίας και συμφώνησαν ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και άλλοι παρόμοιοι θεσμοί δεν πρέπει να κάνουν κατάχρηση της δικαιοδοσίας τους».
4. Πυρηνικός αφοπλισμός
«Οι τρεις αρχηγοί κρατών επαναβεβαίωσαν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί. Οι τρεις χώρες θα συμμετάσχουν σε διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων».