Πώς μπορεί ο Τραμπ να εκμεταλλευτεί το πετρέλαιο της Βενεζουέλας και πόσο θα κοστίσει

Η Ματσάδο, που έλαβε το Νόμπελ Ειρήνης, μίλησε μέσω βίντεο σε στελέχη του αμερικανικού πετρελαϊκού τομέα στο ετήσιο συνέδριο CERAWeek στο Χιούστον των ΗΠΑ την άνοιξη του 2025 και υποσχέθηκε ότι το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, που κρατικοποιήθηκε τη δεκαετία του 1970 και απαλλοτριώθηκε περαιτέρω από τον Ούγκο Τσάβες το 2000, θα «ανοίξει» για ιδιωτικά κεφάλαια.

Η παραγωγή θα «κινείται από τον ιδιωτικό τομέα» , η ακίνητη περιουσία της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Petróleos de Venezuela (PDVSA) θα δημοπρατηθεί και οι επενδυτές θα προστατεύονται από νέα συμβόλαια και διεθνή διαιτησία και εποπτεία από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και την Παγκόσμια Τράπεζα.

Η Ματσάδο έστειλε το ίδιο μήνυμα και σε επενδυτές τον περασμένο Οκτώβριο στην Ουάσινγκτον, όπως είπε στην οικονομική εφημερίδα «Financial Times» η Λουίζα Παλάσιος, πρώην επικεφαλής της Citgo, του αμερικανικού βραχίονα διύλισης της PDVSA.

Η επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Βενεζουέλα, όμως, παραμερίστηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ και την κυβέρνησή του, με πληροφορίες του διεθνούς Τύπου να αναφέρουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί ότι δεν έχει τον «απαραίτητο σεβασμό» για να πάρει το τιμόνι της χώρας.

«Ποντάρει» λοιπόν στην Ντέλσι Ροντρίγκεζ, την αντιπρόεδρο του Μαδούρο, την οποία στηρίζει με… αστερίσκους, αν και εφόσον συνεργαστεί πλήρως με τις ΗΠΑ.

Πόσο εύκολη θα είναι όμως η αποκατάσταση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας μετά από τόσα χρόνια διαφθοράς, κακοδιαχείρισης και φθοράς;

Η σύντομη απάντηση είναι καθόλου. Και μάλιστα θα είναι μια πολύ… ακριβή και χρονοβόρα υπόθεση.

Όσοι γνωρίζουν τη συγκεκριμένη βιομηχανία προειδοποιούν ότι ένα πλήρες «λίφτινγκ» ενδεχομένως να πάρει αρκετά χρόνια και δεκάδες ή και εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια. Και μάλιστα, σε μια εποχή που οι μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες πιέζονται από τις χαμηλότερες τιμές του αργού πετρελαίου.

Σε άρθρο του, το οικονομικό πρακτορείο ειδήσεων Bloomberg εκτιμά ότι το κόστος αναβίωσης της βιομηχανίας του πετρελαίου της Βενεζουέλας θα κοστίσει πάνω από 100 δισεκατομμύρια δολάρια και θα απαιτήσει επενδύσεις περίπου 10 δισ. ετησίως από εταιρείες όπως η Chevron, η ExxonMobil και η ConocoPhillips επί μια δεκαετία τουλάχιστον.

«Μια ταχύτερη αναβίωση θα απαιτούσε ακόμη μεγαλύτερες επενδύσεις» είπε στο πρακτορείο ο Φρανσίσκο Μονάλντι, διευθυντής ενεργειακής πολιτικής της Λατινικής Αμερικής στο Ινστιτούτο Δημόσιας Πολιτικής Baker του Πανεπιστημίου Rice.

Τι διακυβεύεται;

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τα πετρέλαια της Βενεζουέλας και πως η βιομηχανία θα «δημιουργήσει τεράστιο πλούτο», που θα στηρίξει μια νέα κυβέρνηση και θα αποζημιώσει τις αμερικανικές εταιρείες που είδαν περιουσιακά τους στοιχεία να κατάσχονται από τον Τσάβες.

Η Βενεζουέλα κατέχει περίπου το 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων αργού πετρελαίου.

Η παραγωγή της, ωστόσο, μειώθηκε κατά 75% από το 2013 έως το 2020, με αποτέλεσμα οι ΗΠΑ να αντλούν πλέον περίπου 10 φορές περισσότερο πετρέλαιο.

Παρόλα αυτά, η πρόσβαση στα κοιτάσματα της Βενεζουέλας θα βοηθούσε τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους και να παρέχουν βαρύ αργό πετρέλαιο για τα διυλιστήρια της ακτής του Κόλπου, τα οποία σχεδιάστηκαν πριν από δεκαετίες για να επεξεργάζονται πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, τον Καναδά και το Μεξικό, αντί για τις ελαφρύτερες ποιότητες σχιστολιθικού πετρελαίου που παράγονται εγχώρια.

Οι ΗΠΑ εισήγαγαν μόλις 135.000 βαρέλια αργού πετρελαίου από τη Βενεζουέλα πέρσι.

Είναι ενδεικτικό, όμως, ότι το 1998 εισήγαγε πάνω από 1,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.

Σήμερα, η Βενεζουέλα παράγει περίπου ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου κάθε μέρα, έναντι 4 εκατομμυρίων δολαρίων το 1974.

Η συμβουλευτική Energy Aspects υπολογίζει ότι τα αμερικανικά διυλιστήρια μπορούν άνετα να απορροφήσουν άλλα 1 εκατομμύριο βαρέλια ανά ημέρα.

Η μεγαλύτερη εισαγωγή πετρελαίου από τη Βενεζουέλα θα μειώσει την εξάρτηση των ΗΠΑ από τον Καναδά, που είδε τις εξαγωγές τις προς τις ΗΠΑ να τριπλασιάζονται την ίδια χρονική περίοδο.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ γνωρίζουν ότι αν ελέγχουν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας θα μπορούν να πιέσουν την Κίνα -τον μεγαλύτερο αγοραστή πετρελαίου της χώρας.

«Δεν θα επιτρέψουμε το δυτικό ημισφαίριο να μετατραπεί σε βάση επιχειρήσεων αντιπάλων και εχθρών των ΗΠΑ. Είναι τόσο απλό» δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, μιλώντας στο NBC την Κυριακή.

Ποιος κερδίζει;

Η Λουίζα Παλάσιος υποστηρίζει ότι νικητές θα είναι πρωτίστως οι πολίτες της Βενεζουέλας.

«Το πετρέλαιο είναι κεντρικό σε αυτή την ιστορία αλλά όχι απαραίτητα επειδή οι ΗΠΑ θέλουν να εξασφαλίσουν πετρελαϊκούς πόρους» τόνισε η ίδια, συμπληρώνοντας ότι η Βενεζουέλα ζει από την πώληση πετρελαίου.

«Με την καταστροφή της βιομηχανίας πετρελαίου ήρθε και η καταστροφή της οικονομίας» τόνισε χαρακτηριστικά, εξηγώντας παράλληλα ότι χωρίς εξαγωγές δεν θα αυξηθούν τα έσοδα, ούτε θα αναζωογονηθεί η οικονομία.

Και μόλις η οικονομία αρχίσει να πηγαίνει καλύτερα, θα αρχίσει να αντιστρέφεται και η μαζική μετανάστευση που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα στη Λατινική Αμερική -κάτι που αποτελεί κομβικό σημείο για τον Ντόναλντ Τραμπ.

Οι Financial Times αναφέρουν παράλληλα ότι οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ και όχι προς την Κίνα θα βελτιώσουν τη… ροή μετρητών προς τα ταμεία της πετρελαϊκής της Βενεζουέλας.

Και αυτό γιατί οι περισσότερες εξαγωγές προς την Κίνα χρησιμοποιούνται για να εξυπηρετήσουν δάνεια τουλάχιστον 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

«Θα χαρούν οι Κινέζοι; Όχι. Απειλείται η τροφοδοσία τους από πετρέλαιο; Φυσικά και όχι. Μπορούν να αγοράσουν πετρέλαιο και από αλλού» λέει ο Μπομπ ΜακΝάλι, πρόεδρος της Rapidan Energy.

Οι εταιρείες και τα εμπόδια

Ένα άλλο ερώτημα που γεννάται είναι ποιες αμερικανικές εταιρείες θα μπορούσαν να εμπλακούν στην «επόμενη ημέρα» του πετρελαίου στη Βενεζουέλα.

Η Chevron είναι σε πολύ προνομιακή θέση, καθώς ήδη έχει 3.000 εργαζόμενους στη χώρα και ειδική άδεια για να εξάγει βαρύ αργό σε αμερικανικά διυλιστήρια.

Δεν αποκλείεται επίσης ανάμειξη των ExxonMobil και ConocoPhillips, κάτι που ωστόσο ακόμη δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Ενδιαφέρον μπορεί να δείξουν, επίσης, η ισπανική Repsol, η γαλλική Maurel & Prom ή και η ιταλική Eni.

«Δεν έχω μιλήσει στις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες τις τελευταίες ημέρες αλλά είμαστε σχεδόν σίγουροι ότι θα υπάρχει δραματικό ενδιαφέρον» δήλωσε στο ABC News ο Μάρκο Ρούμπιο, συμπληρώνοντας: «Νομίζω ότι θα υπάρξει τεράστια ζήτηση και ενδιαφέρον από τον ιδιωτικό κλάδο, αν δοθεί ο χώρος για να το κάνει».

Σύμφωνα με ειδικούς του χώρου, το μεγαλύτερο εμπόδιο για να προχωρήσουν τα αμερικανικά σχέδια για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας είναι το… βεβαρημένο παρελθόν της χώρας.

Θα απαιτηθούν λοιπόν σοβαρές διαβεβαιώσεις στα συμβόλαια πριν οποιοσδήποτε κολοσσός δεσμευτεί να προχωρήσει σε επενδύσεις.

«Η αρπαγή του Μαδούρο μπορεί να ήταν το εύκολο μέρος της επιχείρησης. Η πιο δύσκολη πρόκληση θα είναι να ξαναχτιστεί η χώρα…» έγραψε η Χελίμα Κροφτ, αναλύτρια της RBC Capital Markets.

Παραμένει ασαφές πώς θα εξελιχθεί η πολιτική μετάβαση στη Βενεζουέλα και τι περιβάλλον θα διαμορφωθεί για τη λειτουργία πετρελαϊκών εταιρειών. Αυτή τη στιγμή, οι κυρώσεις παραμένουν σε ισχύ ενώ παράλληλα αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις βρίσκονται στα θαλάσσια ύδατα γύρω από τη Βενεζουέλα.

«Πιστεύω ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες θα αρχίσουν να ενημερώνουν τα σχέδια και τις προτάσεις τους για συμμετοχή -αλλά δεν θα δεσμευτούν μέχρι να υπάρξει μια κάποια πολιτική σταθερότητα» εκτιμά ο Κλέιτον Σίγκλ, ανώτερος αναλυτής του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών της Ουάσινγκτον.