Τι σημαίνει η «είσοδος» των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα για το πετρέλαιο σε Ελλάδα και Ευρώπη

Οι παγκόσμιοι επενδυτές έχουν εδώ και καιρό αρνητική άποψη για τις προοπτικές της χώρας, με το δημόσιο χρέος να βρίσκεται σε αθέτηση για πάνω από οκτώ χρόνια και διαπραγματεύεται ανεξάρτητα από άλλα κρατικά ομόλογα αναδυόμενων αγορών.

Τα κρατικά ομόλογα της χώρας αντιμετωπίζουν την προοπτική μιας σύνθετης αναδιάρθρωσης του κρατικού χρέους, με πάνω από 100 δισ. δολάρια ΗΠΑ σε ανεξόφλητο χρέος οφειλόμενο σε μια σειρά πιστωτών, συμπεριλαμβανομένων υποχρεώσεων προς συμμάχους όπως η Κίνα και η Ρωσία.

Οι αγορές μετοχών της Βενεζουέλας είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες σήμερα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πρώτη αντίδραση των αγορών δείχνει πτώση στις τιμές του πετρελαίου, καθώς η αγορά σταθμίζει τις προοπτικές για επαρκή παγκόσμια προσφορά φέτος.

Το «βαρύ» και «ξινό» πετρέλαιο της Βενεζουέλας

Μεγάλο μέρος των αποθεμάτων της χώρας είναι εξαιρετικά βαρύ αργό πετρέλαιο: πυκνότερο και πιο ιξώδες από τις ελαφριές ποιότητες, με υψηλότερα επίπεδα βαρέων υδρογονανθράκων και ακαθαρσιών.

Απαιτεί πολύπλοκη επεξεργασία πριν από τη διύλισή του σε προϊόντα όπως η βενζίνη, αλλά θα μπορούσε να αποδειχθεί εξαιρετικά κερδοφόρο για όσους είναι εξοπλισμένοι για την επεξεργασία του.

Τα περισσότερα διυλιστήρια κατά μήκος του Κόλπου των ΗΠΑ και των δυτικών ακτών κατασκευάστηκαν πριν από την άνθηση του σχιστολιθικού πετρελαίου και σχεδιάστηκαν για να επεξεργάζονται βαρύ αργό πετρέλαιο υψηλής περιεκτικότητας σε θείο που εισάγεται από χώρες όπως το Μεξικό και η Βενεζουέλα.

Σε αντίθεση με τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια που διαχειρίζονται πιο «γλυκό» και υψηλότερης ποιότητας πετρέλαιο.

Πώς επηρεάζεται η Ευρώπη

Η ΕΕ έχει αφιερώσει τα τελευταία χρόνια στη μείωση της εξάρτησής της από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, μειώνοντας τις εισαγωγές αργού πετρελαίου σε περίπου 3% της συνολικής προσφοράς το 2024.

Έκτοτε, το αμερικανικό αργό έχει γίνει μια από τις μεγαλύτερες πηγές εφοδιασμού της ΕΕ και ο αμερικανικών έλεγχος των ροών πετρελαίου της Βενεζουέλας θα μπορούσε να δώσει στην Ουάσιγκτον μεγαλύτερη επιρροή στις τιμές και τους όγκους, περιπλέκοντας τις προσπάθειες της Ευρώπης να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές.

Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με τους αναλυτές της UBS, οι επιπτώσεις των εξελίξεων στη χώρα της Λατινικής Αμερικής αναμένεται να είναι θετικές για τις εταιρίες πετρελαίου με άμεση έκθεση στη Βενεζουέλα, αλλά και για τα σύνθετα διυλιστήρια της Ευρώπης.

«Σύνθετα διυλιστήρια» στην Ευρώπη λειτουργούν από την Tupras (διυλιστήριο Izmit), την Neste (διυλιστήριο Porvoo) και την Motor Oil (διυλιστήριο Κορίνθου).

Ο αντίκτυπος, ωστόσο, θα μπορούσε να αντισταθμιστεί εν μέρει από την πίεση στα περιθώρια κέρδους του ντίζελ, δεδομένων των υψηλότερων αποδόσεων της παραγωγής μεσαίων αποσταγμάτων.

Παράλληλα, οι εταιρίες παροχής υπηρεσιών για τις έρευνες υδρογονανθράκων φαίνεται ότι θα επωφεληθούν περισσότερο από τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα.

Το deal των 2 δισ. δολαρίων

Σύμφωνα με το Reuters, Καράκας και Ουάσινγκτον κατέληξαν σε συμφωνία για την εξαγωγή αργού πετρελαίου αξίας έως και 2 δισ. δολάρια προς τις ΗΠΑ, επιβεβαιώνοντας το «σχόλιο» του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Βενεζουέλα θα στείλει στις ΗΠΑ μεταξύ 30 εκατομμυρίων και 50 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου.

Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ η Βενεζουέλα θα παραδώσει στις ΗΠΑ από 30 έως 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου που βρίσκεται σε καθεστώς κυρώσεων, ενώ ο ίδιος θα ελέγχει τα χρήματα.

«Αυτό το πετρέλαιο θα πουληθεί στην τιμή της αγοράς και τα χρήματα θα ελέγχονται από εμένα, ως πρόεδρο των ΗΠΑ, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα χρησιμοποιηθούν προς όφελος του λαού της Βενεζουέλας και των Ηνωμένων Πολιτειών!», έγραψε στο Truth Social την Τρίτη 6/1.

Τα πλούσια αποθέματα

Υπενθυμίζεται πως η Βενεζουέλα είναι ιδρυτικό μέλος του ΟΠΕΚ και κατέχει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, περίπου 303 δισεκατομμύρια βαρέλια ή περίπου το 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων αργού.

Ωστόσο, ο πετρελαϊκός της τομέας βρίσκεται σε παρακμή εδώ και χρόνια λόγω της υποεπένδυσης και των κυρώσεων των ΗΠΑ.

Η Βενεζουέλα κατέχει περίπου το 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων αργού πετρελαίου, ωστόσο η παραγωγή της μειώθηκε κατά 75% από το 2013 έως το 2020, με αποτέλεσμα οι ΗΠΑ να αντλούν πλέον περίπου 10 φορές περισσότερο πετρέλαιο.

Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με το οικονομικό πρακτορείο ειδήσεων Bloomberg, το κόστος αναβίωσης της βιομηχανίας του πετρελαίου της Βενεζουέλας θα κοστίσει πάνω από 100 δισ. δολάρια και θα απαιτήσει επενδύσεις περίπου 10 δισ. ετησίως από εταιρείες όπως η Chevron, η ExxonMobil και η ConocoPhillips επί μια δεκαετία τουλάχιστον.

Τι λένε οι αναλυτές

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters, οι τιμές του πετρελαίου αναμένεται να δεχθούν πιέσεις το 2026 λόγω της αυξημένης προσφοράς και της ασθενέστερης ζήτησης.

Οι πιέσεις στις τιμές θα μπορούσαν να ενταθούν μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, καθώς είναι πλέον πολύ πιθανό να αρθεί το εμπάργκο που επέβαλαν οι ΗΠΑ στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας τον Δεκέμβριο, μια κίνηση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερη παραγωγή, καθώς υπάρχουν εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μπλοκαρισμένα σε δεξαμενόπλοια και σε δεξαμενές αποθήκευσης, σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το CNBC.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον Paul Donovan, επικεφαλής οικονομολόγος της UBS, οι αναφορές για πωλήσεις βαρέος αργού πετρελαίου Βενεζουέλας αξίας 2,8 δισ. δολαρίων ΗΠΑ στις ΗΠΑ είναι πολύ περιορισμένες σε λεπτομέρειες.

«Τέτοιες πωλήσεις είναι πιθανό να μην έχουν σχεδόν καμία μακροοικονομική επίδραση - η κλίμακα είναι πολύ μικρή και το αργό πετρέλαιο (πιθανώς) πολύ βαρύ για να επηρεάσει τις αντιλήψεις των καταναλωτών των ΗΠΑ σχετικά με την προσιτή τιμή» αναφέρει χαρακτηριστικά.