Παντελής Τζωρτζάκης: Χρονιά επιτάχυνσης και ωρίμανσης το 2026 για το ΕΛΚΑΚ

Όπως επισημαίνει ο κ. Τζωρτζάκης, η πρώτη φάση όσον αφορά το ΕΛΚΑΚ που αφορά την οργάνωση αλλά και την ενεργοποίηση της αγοράς έχει ολοκληρωθεί. «Όλα όσα είπαμε, τα υλοποιήσαμε. Τώρα μπαίνουμε στον δρόμο των υλοποιήσεων των σχετικών έργων», σημειώνει, για να προσθέσει ότι «το 2026 είναι η χρονιά της ωρίμανσης».

Η μετάβαση σε ένα πιο ώριμο στάδιο αποτυπώνεται κυρίως στις συμβάσεις. Ήδη έχουν ξεκινήσει οι πρώτες υπογραφές, με τον στόχο να είναι ιδιαίτερα φιλόδοξος: «Θέλουμε κάθε μήνα να υπογράφουμε και μία σύμβαση». Παράλληλα, μέσα στο ίδιο έτος, τα πρώτα αποτελέσματα αναμένεται να φτάσουν και στο πεδίο. «Μέσα στο χρόνο οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα χρησιμοποιούν συστήματα που προέκυψαν από τη διαδικασία του ΕΛΚΑΚ» τονίζει ο κ. Τζωρτζάκης, σπεύδοντας να επισημάνει ότι υπάρχει πρακτικά μία αλλαγή φιλοσοφίας σε επίπεδο κυρίως ταχύτητας στην ολοκλήρωση των δράσεων.

Επιτάχυνση των διαδικασιών

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το πρόγραμμα για την ανάπτυξη ενός τακτικού μη επανδρωμένου αεροχήματος μάχης (UCAV). Όπως περιγράφει ο κ. Τζωρτζάκης, «εντοπίσαμε τις εταιρείες που αναπτύσσουν drones και είναι αρκετά ώριμες, δοκιμάσαμε τις τεχνολογίες τους στο πεδίο, δηλαδή σε στρατιωτική άσκηση, τα αρμόδια στελέχη των ενόπλων δυνάμεων μας έδωσαν τις δικές τους απόψεις και προχωρήσαμε στην επιλογή τριών εταιρειών και πρόσφατα υπογράψαμε τις σχετικές συμβάσεις». Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι όλη η διαδικασία επιλογής και υπογραφής ολοκληρώθηκε μέσα σε ένα διάστημα περίπου 6 μηνών! «Αυτό ήταν αδιανόητο στο παρελθόν» σημειώνει ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ.

Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στη λογική ότι η καινοτομία δεν πρέπει να μένει στο εργαστήριο, αλλά να δοκιμάζεται σε πραγματικές συνθήκες. «Με την επίδειξη στο πεδίο μάχης μπορείς να δεις όλα τα ζητήματα που υπάρχουν. Δεν μπορείς να τα προβλέψεις όλα θεωρητικά», αναφέρει ο κ. Τζωρτζάκης.

Το νέο «τρίπτυχο» ανάπτυξης

Στον πυρήνα της στρατηγικής βρίσκεται ένα νέο μοντέλο υλοποίησης, που – όπως εξηγεί – στηρίζεται σε τρεις διαφορετικές διαδρομές.

Η πρώτη αφορά έργα χαμηλότερης τεχνολογικής ετοιμότητας (technology readiness level – TRL). «Όταν είσαι σε ένα πιο χαμηλό επίπεδο, για παράδειγμα στο TRL4, μιλάμε για διαδικασίες που θέλουν τουλάχιστον τρία χρόνια».

Η δεύτερη διαδρομή εστιάζει σε ώριμες τεχνολογίες. «Αν ένα project είναι στο TRL 7 ή 8, το πας απευθείας στο πεδίο. Παίρνεις τα σχόλια από τις ένοπλες δυνάμεις και μπορείς να πας ακόμη και σε ανάθεση».

Η τρίτη αφορά τα λεγόμενα challenges, που λειτουργούν ως μηχανισμός σύνθεσης. «Βγάζεις μία πρόσκληση, στην οποία ανταποκρίνονται πολλές εταιρείες και στη συνέχεια δημιουργείς μία κοινοπραξία με τα καλύτερα κομμάτια από τους ενδιαφερόμενους. Είναι σαν να φτιάχνεις παζλ, αξιοποιώντας ό,τι καλύτερο έχει η αγορά» επισημαίνει χαρακτηριστικά ο κ. Τζωρτζάκης.

Στόχος και στις τρεις περιπτώσεις είναι κοινός: η επιτάχυνση. «Αυτό που αλλάζουμε είναι ο χρόνος που απαιτείται για να προχωρήσει ένα έργο», αναφέρει ο επικεφαλής του ΕΛΚΑΚ.

Εδώ έρχονται και πολύ ενδιαφέρουσες επόμενες δράσεις σε τομείς όπως το information warfare, τα συστήματα laser, αλλά και λύσεις για επικοινωνία σε συνθήκες κρίσης. Όπως, για παράδειγμα, η ανάπτυξη τεχνολογιών που θα επιτρέπουν τη λειτουργία δικτύων ακόμη και όταν οι υποδομές έχουν καταστραφεί. «Μιλάμε για δυνατότητα δημιουργίας δικτύων, ακόμη και με drones, ώστε να μπορείς να διοχετεύσεις πληροφορία σε πραγματικό χρόνο», αναφέρει.

Ο ρόλος του ΓΕΕΘΑ και η «γέφυρα» με την αγορά

Κομβικής σημασίας για το νέο μοντέλο είναι η συνεργασία με το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ). «Το ΕΛΚΑΚ εξετάζει το τεχνολογικό κομμάτι, το ΓΕΕΘΑ το επιχειρησιακό. Όταν αυτά συνδυαστούν, τότε μπορείς να προχωρήσεις σε υλοποίηση», σημειώνει ο κ. Τζωρτζάκης.

Ταυτόχρονα, το ΕΛΚΑΚ λειτουργεί ως ενδιάμεσος κρίκος μεταξύ της αγοράς και Ενόπλων Δυνάμεων. «Είναι ένα μοντέλο που δείχνει να λειτουργεί. Πλέον όλες οι εταιρείες θα έρχονται μέσω ΕΛΚΑΚ», τονίζει, επισημαίνοντας ότι έχουν ήδη προανακοινωθεί οι στρατιωτικές ασκήσεις για τη φετινή χρονιά, ώστε οι εταιρείες να γνωρίζουν πότε και πώς μπορούν να δοκιμάσουν τις λύσεις τους.

Η προσπάθεια αυτή στηρίζεται σε ένα ευρύ οικοσύστημα. Στο μητρώο του ΕΛΚΑΚ έχουν εγγραφεί αυτή τη στιγμή συνολικά 725 οντότητες, ήτοι 553 εταιρείες και 172 εργαστήρια. Προφανώς, όμως, έχουν εγγραφεί και οργανισμοί που δεν έχουν κάτι ουσιαστικό να προσφέρουν. Οπότε το επόμενο βήμα είναι η εκκαθάριση του μητρώου «ώστε να ξέρουμε ακριβώς τι κάνει ο καθένας και με στόχο να δημιουργηθεί ένα λειτουργικό περιβάλλον συνεργασιών, στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών» εξηγεί ο κ. Τζωρτζάκης. «Το μητρώο δεν είναι απλώς μια λίστα. Είναι εργαλείο για να δημιουργήσεις κοινοπραξίες και συνεργασίες», σημειώνει.

Εξωστρέφεια και χρηματοδοτικά εργαλεία

Η στρατηγική του ΕΛΚΑΚ δεν περιορίζεται εντός συνόρων. Ο οργανισμός στοχεύει στην ενεργή συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το European Defence Fund (EDF), το οποίο – όπως σημειώνει – «φτάνει πλέον τα 130 δισ. ευρώ μαζί με τα projects που αφορούν το διάστημα».

Παράλληλα, υπάρχει συνεργασία με πρωτοβουλίες όπως το NATO Innovation Fund και το DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic), ενώ εξετάζεται και η δημιουργία ενός εθνικού accelerator.

Στο χρηματοδοτικό σκέλος, ο στόχος είναι σαφής: «Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια πλήρη γκάμα εργαλείων. Μιλάμε με τράπεζες για ευνοϊκούς όρους δανειοδότησης, θέλουμε να εμπλέξουμε venture capital funds. Γενικότερα, δεν θέλουμε να επενδύουμε μόνοι μας, εκτός αν πρόκειται για θέμα εθνικής ασφάλειας».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ανθρώπινο κεφάλαιο. «Το πιο σημαντικό που έχουμε κάνει είναι οι διδακτορικές υποτροφίες για αξιωματικούς. Φτιάχνουμε τους μελλοντικούς ηγέτες», τονίζει. Ήδη έχουν δοθεί 12 υποτροφίες σε τομείς αιχμής, όπως τo space, GNSS και άλλες κρίσιμες τεχνολογίες. «Σπέρνεις για να φυτρώσει το σιτάρι. Αν δεν επενδύσεις τώρα, δεν θα έχεις αύριο», προσθέτει, περιγράφοντας τη μακροπρόθεσμη διάσταση της στρατηγικής.

Σύμφωνα με τον κ. Τζωρτζάκη, η φιλοσοφία του ΕΛΚΑΚ περιλαμβάνει σε δύο άξονες: «Η πρώτη ανάγκη είναι η κάλυψη των αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων. Η δεύτερη είναι η ενίσχυση του οικοσυστήματος του defence tech».Και όπως δείχνουν τα πρώτα βήματα της «επιτάχυνσης», το μεγάλο στοίχημα πλέον δεν είναι ο σχεδιασμός, αλλά η παράδοση αποτελεσμάτων. «Μέχρι τώρα σπέρναμε. Τώρα αρχίζουμε να θερίζουμε» τονίζει ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ.