Μπορεί να έχουν συμπληρωθεί πέντε χρόνια από τότε που η προσφυγικήκρίση ενέσκηψε με δραματικά μεγέθη στην Ελλάδα και μπορεί το 2020 να υπάρχουν εκτιμήσεις πως η χώρα μας θα υποδεχθεί ακόμη 100.000 πρόσφυγες, ωστόσο ακόμη και σήμερα ο οικονομικός έλεγχος του κράτους στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) που χρηματοδοτούνται από Κοινοτικά και εθνικά κονδύλια για την αντιμετώπιση του προσφυγικού, είναι ανεπαρκής.
Σχετική προειδοποίηση έχει σταλεί ήδη από την Ομάδα Χρηματοοικονομικής Δράσης (Financial Action Task Force - FATF), τον φορέα από τον οποίον προέρχονται οι κανόνες του διεθνούς δικαίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.
Η FATF επανειλημμένα τον τελευταίο χρόνο έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις αδυναμίες της χώρας μας στον έλεγχο της χρηματοδότησης των ΜΚΟ, ενώ ανάλογες συστάσεις έχουν διατυπωθεί και από τον Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
Μάλιστα, αν και από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ συστάθηκαν το 2019 ειδικέςομάδεςεργασίας για να καταθέσουν στην Επιτροπή Στρατηγικής για το Ξέπλυμα Χρήματος ειδικές ανάλυσεις για το πλαίσιο λειτουργίας και εποπτείας των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, αλλά και για την αντιμετώπιση των εντοπισθέντων κενών, ωστόσο ακόμη και σήμερα το ζήτημα παραμένει στα χαρτιά.
Αξίζει να τονισθεί πως για το σύνολο των ΜΚΟ έχει ήδη από το 2008 (με το άρθρο 10 του ν. 3691/2008) προβλεφθεί η έκδοση Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων με τις οποίες θεσπίστηκαν μέτρα για την αποτροπή της χρησιμοποίησης του τομέα αυτού για το σκοπό του ξεπλύματος χρήματος.
Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται ιδίως η τήρηση μητρώου των ανωτέρω οντοτήτων από αρμόδια αρχή, η υποχρεωτική διεκπεραίωση των κυριότερων συναλλαγών αυτών μέσω πιστωτικών ιδρυμάτων και η διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων επί αυτών από αρμόδιες δημόσιες αρχές, ανάλογα με το βαθμό κινδύνου. Ωστόσο, η εποπτεία αυτή είναι εξαιρετικά προβληματική, καθώς τηρούνται επιμέρους μητρώα οντοτήτων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα σε αρμόδια υπουργεία, χωρίς να υφίσταται ενιαίομητρώο.
Παρότι ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε νομοθεσία για τη λειτουργία του ΜητρώουΕλληνικών και ΞένωνΜηΚυβερνητικώνΟργανώσεων που δραστηριοποιούνται σε θέματα διεθνούς προστασίας, μετανάστευσης και κοινωνικής ένταξης, ωστόσο στην πράξη το μητρώο παραμένει ανεπαρκές, όπως και ο έλεγχος στις ροές της χρηματοδότησης και διαχείρισης των χρημάτων που λαμβάνουν οι ΜΚΟ.
Μια λύση που φέρεται να επεξεργάζεται η ΕΛΤΕ, η Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων, η οποία μετέχει στην Επιτροπή Στρατηγικής για το Ξέπλυμα Χρήματος, είναι να εφαρμοσθεί στην Ελλάδα ότι ισχύει στο Μπαγκλαντές από το 2002. Δηλαδή να γίνεται από ορκωτούςελεγκτές ο οικονομικός έλεγχος Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων που δραστηριοποιούνται σε θέματα διεθνούς προστασίας, μετανάστευσης και κοινωνικής ένταξης και οι οποίες λαμβάνουν χρηματοδότηση που ξεπερνά ετησίως τις 500.000 ευρώ.
Το Μπαγκλαντές κατήρτισε το 2002 ένα κατάλογο με 150 εταιρείες ορκωτών ελεγκτών, από τον οποίο μπορούσαν να επιλέξουν οι ΜΚΟ που δραστηριοποιούνταν στη χώρα.
Εάν μια ΜΚΟ δεν δεχόταν τον έλεγχο των ορκωτών αυτομάτως αποκλειόταν από τη χρηματοδότηση.
Αξίζει να σημειωθεί πως οι οικονομικές καταστάσεις των μεγαλυτέρων ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα ελέγχονται και υπογράφονται από ορκωτούς ελεγκτές. Ωστόσο, αυτό είναι κάτι που γίνεται σε προαιρετική και όχι σε υποχρεωτική βάση.
Ο έλεγχος των οικονομικών καταστάσεων των ΜΚΟ από ορκωτούς ελεγκτές θα δώσει και λύσεις στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία αν και χορηγεί χρηματοδότηση σε διάφορες ΜΚΟ, ωστόσο στην πορεία διαπιστώνει πως κάποιες από αυτές δεν τηρούν όπως πρέπει το λογιστικό πρόγραμμα της και η λογοδοσία για τις δαπάνες που πραγματοποιούν δεν είναι η δέουσα.
PHOTO 1 / 32
Photo 1/32
Γενική εικόνα μέσα από τους πυκνούς ελαιώνες. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 2/32
Κυρίως Αφγανοί έχουν κατασκευάσει αυτοσχέδιους φούρνους και καθημερινά ψήνουν φρέσκα ψωμιά τα οποία πωλούν έναντι μικρού αντιτίμου. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 3/32
Κυρίως Αφγανοί έχουν κατασκευάσει αυτοσχέδιους φούρνους και καθημερινά ψήνουν φρέσκα ψωμιά τα οποία πωλούν έναντι μικρού αντιτίμου. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 4/32
Ενας άνδρας από το Αφγανιστάν γυμνάζεται με αυτοσχέδια βάρη. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 5/32
Πάνω απο 7000 παιδιά ζουν μέσα και έξω από το ΚΥΤ της Μόριας. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 6/32
Υπάρχουν τρείς αυτοοργανωμένες αίθουσες, στις οποίες εθελοντές διδάσκουν Αγγλικά, Ελληνικά και Γερμανικά. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 7/32
Ο Σουκράν, 38 ετών, απο το Αφγανιστάν φιλοξενείται εδώ και δύο μήνες στη Μόρια. Εδω τον βλέπουμε κατα τη διάρκεια μαθημάτων ζωγραφικής, που έχει ξεκινήσει να παραδίδει εθελοντικά. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 8/32
Το μάζεμα της ελιάς. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 9/32
Το μάζεμα της ελιάς. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 10/32
Πάνω απο 7000 παιδιά ζουν μέσα και έξω από το ΚΥΤ της Μόριας ενώ τα ασυνόδευτα ανήλικα ξεπερνούν τις 2500. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 11/32
Ο Σοχράπ και ο Ρουστάν, 12 χρονοι δίδυμοι από το Αφγανιστάν, έχουν φτάσει εδώ με την οικογένειά τους (6 αδέρφια συνολικά). Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 12/32
Άλλα δίδυμα από το Αφγανιστάν κοιτάζουν το φακό, φωτισμένοι από το ζεστό πρωινό φως. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 13/32
Ένα κορίτσι πλέκει καθισμένο σε μία πέτρα. Γύρω της δεκάδες εστίες μικροβίων από σκουπίδια αποτελούν κίνδυνο για μικρούς και μεγάλους. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 14/32
Ένας βραστήρας νερού, κατάμαυρος από την φωτιά, πάνω σε μία αυτοσχέδια εστία. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 15/32
Ένα κορίτσι κοιμάται πάνω σε σακούλες με πράγματα, περιμένοντας το λεωφορείο. Είναι άλλοι 200 «τυχεροί» που θα αφήσουν πίσω τους τη Μόρια. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 16/32
Η ρευματοκλοπή από το κεντρικό ΚΥΤ είναι συχνό φαινόμενο. Χιλιάδες καλώδια κρέμονται πάνω απ’ όλη τη Μόρια αποτελώντας κίνδυνο για βραχυκύκλωμα ή ακόμα και ηλεκτροπληξία. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 17/32
Ένας άνδρας περπατάει στον πυκνό ελαιώνα. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 18/32
Μία γυναίκα γράφει στο τετράδιό της κατά τη διάρκεια μαθήματος αγγλικών σε μία αυτοσχέδια αίθουσα διδασκαλίας. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 19/32
Έχοντας δημιουργήσει περίφραξη με ένα χαλασμένο στρώμα, αυτός ο άνδρας κάθεται στην καλύβα του. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 20/32
Ένα αγόρι ανεβαίνει το λόφο πίσω από το ΚΥΤ της Μόριας, κρατώντας ένα κουβά. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 21/32
Όταν νυχτώνει στη Μόρια οι οικογένειες και τα μικρά παιδιά μαζεύονται στις σκηνές τους και γύρω από εστίες φωτιάς που ανάβουν με ότι βρουν. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 22/32
Ένα κορίτσι από το Αφγανιστάν τρώει βραδινό, υπό το φως ενός φακού Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 23/32
Τα μαθήματα συνεχίζονται μέχρι το απόγευμα ακόμα και τώρα τον χειμώνα που το φως είναι ελάχιστο. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 24/32
Ένας άνδρας ανεβασμένος σε χημικές τουαλέτες προσπαθεί να πάρει ένα καλώδιο από το περιφραγμένο κομμάτι του ΚΥΤ για να ηλεκτροδοτήσει την καλύβα του. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 25/32
Ο Άχμεντ, πρόσφυγας από τη Συρία, 38 ετών, έχει φτιάξει το δικό του μαγαζί φαλάφελ στο κεντρικό σοκάκι του ΚΥΤ, όπου βρίσκονται και άλλες μικροεπιχειρήσεις. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 26/32
Οι κίνδυνοι για τα παιδιά είναι μεγάλοι, με κυριότερους την υγιεινή και το κρύο. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 27/32
Τη νύχτα η Μόρια μετατρέπεται σε ακόμα πιο αφιλόξενο μέρος, με μετανάστες και πρόσφυγες να βρίσκουν ασφάλεια κλεισμένοι στις σκηνές τους. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 28/32
Σκάλα Συκαμνιάς 1η Δεκεμβρίου, στις 4 τα ξημερώματα, μία βάρκα με 12 άτομα φτάνει στο λιμανάκι, Νωρίτερα είχε περισυλλεγεί από τη FRONTEX. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 29/32
Εκτός από τον επίσημο χώρο του ΚΥΤ, σκηνές και παράγκες έχουν εξαπλωθεί στα γύρω χωράφια, κάτω απο τις ελιές. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 30/32
Ανήλικα παιδιά καθημερινά διασχίζουν ποτάμια από απορρίμματα για να μετακινηθούν μεσα στο κάμπ. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 31/32
Πολλοί από τους μετανάστες και πρόσφυγες μένουν σε καλοκαιρινές σκηνές που απλώς έχει προστεθεί επάνω ένας μουσαμάς για την προστασία από την βροχή. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης
Photo 32/32
Πάνω απο 7000 παιδιά ζουν μέσα και έξω απο το ΚΥΤ της Μόριας. Πηγή: Λευτέρης Παρτσάλης