Αγάπη Σμπώκου (ΣΕΤΕ): Οι εκτιμήσεις για τη φετινή τουριστική σεζόν και οι προτεραιότητες του κλάδου

Αυτή είναι η εικόνα που παρουσίασε χθες η νέα πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Αγάπη Σμπώκου, στην πρώτη συνάντηση που είχε με τους δημοσιογράφους μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, εκτιμώντας ότι η Ελλάδα συνεχίζει να επιδεικνύει ανθεκτικότητα και δείχνει να κινείται καλύτερα σε σχέση με βασικούς ανταγωνιστικούς προορισμούς.

Η θετική πορεία του α’ εξαμήνου, σε συνδυασμό με τις ενδείξεις για ένα δυνατό δεύτερο μισό της χρονιάς, δημιουργεί την εκτίμηση ότι η φετινή σεζόν μπορεί να κλείσει σε ικανοποιητικά επίπεδα. Η κα Σμπώκου απέφυγε, πάντως, να προχωρήσει σε συγκεκριμένες προβλέψεις, δεδομένου ότι το ιδιαίτερα έντονο στοιχείο των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής περιορίζει την ορατότητα για τους επόμενους μήνες.

Οι υπάρχουσες ενδείξεις αφήνουν ανοικτό και το ενδεχόμενο περαιτέρω επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου, η οποία, όπως χαρακτηριστικά σημείωσε η πρόεδρος του ΣΕΤΕ, αποτελεί το «ιερό δισκοπότηρο» του ελληνικού τουρισμού. Ο Σύνδεσμος επεξεργάζεται ήδη συγκεκριμένες προτάσεις προς αυτή την κατεύθυνση, με το ζητούμενο να είναι η ενίσχυση της δραστηριότητας πριν και μετά τους μήνες αιχμής και η ανάπτυξη περισσότερων προορισμών πέρα από εκείνους που συγκεντρώνουν σήμερα τον μεγαλύτερο όγκο της ζήτησης.

Σημαντικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια μπορεί να διαδραματίσει και ο εγχώριος τουρισμός, ο οποίος είναι κρίσιμος για αρκετές περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με την κα Σμπώκου, έχει ιδιαίτερη σημασία να μπορεί ο Έλληνας να ταξιδεύει εντός Ελλάδας, τόσο για την τόνωση των τοπικών οικονομιών όσο και για τη διατήρηση της σύνδεσης της ελληνικής κοινωνίας με το τουριστικό προϊόν.

Οι προτεραιότητες του κλάδου

Πέρα, όμως, από την εικόνα της φετινής σεζόν, η νέα πρόεδρος του ΣΕΤΕ έδωσε το στίγμα των προτεραιοτήτων της νέας διοίκησης, ξεκινώντας από την παραδοχή ότι ο τουρισμός αποτελεί στρατηγικό συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας, αλλά η επόμενη ημέρα δεν μπορεί να αποτελεί απλώς επανάληψη της προηγούμενης.

Σύμφωνα με την κα Σμπώκου, η πρόκληση δεν είναι πλέον μόνο να έρχονται περισσότεροι επισκέπτες ή να καταγράφονται νέα ρεκόρ αφίξεων και εσόδων. Είναι η δυναμική που έχει δημιουργηθεί να μετατραπεί σε περισσότερο σταθερή και ποιοτική αξία για τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους, τους προορισμούς και τις τοπικές κοινωνίες.

Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η ανάπτυξη και η καλύτερη διαχείριση των προορισμών, η οποία προϋποθέτει επαρκείς δημόσιες υποδομές σε τομείς όπως το νερό, η ενέργεια, η διαχείριση αποβλήτων, οι μεταφορές και η υγεία. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η ανάγκη, όπως τόνισε αρκετές φορές η κα Σμπώκου για ένα καθαρό και λειτουργικό χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο θα προσφέρει ασφάλεια δικαίου, θα σέβεται τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής και θα επιτρέπει την ανάπτυξη επενδύσεων με σαφείς κανόνες.

Η θέση του ΣΕΤΕ είναι ότι η θεσμοθέτηση ενός χωροταξικού πλαισίου για τον τουρισμό είναι απαραίτητη, ακόμη και αν αυτό περιλαμβάνει ελλείψεις που θα χρειαστεί να αντιμετωπιστούν στην πορεία. Εκείνο που πρέπει να αποφευχθεί, όπως σημείωσε η κα Σμπώκου, είναι η συνέχιση της σημερινής κατάστασης, η οποία δεν προσφέρει την απαιτούμενη ασφάλεια ούτε στις επιχειρήσεις ούτε στους ίδιους τους προορισμούς.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η βραχυχρόνια μίσθωση, για την οποία η κα Σμπώκου υποστήριξε ότι απαιτούνται όροι και περιορισμοί, προκειμένου να υπάρχει υγιής ανταγωνισμός, αλλά και να αντιμετωπίζονται οι επιπτώσεις στη στέγαση και στην καθημερινότητα των κατοίκων. Η βραχυχρόνια μίσθωση θα πρέπει, άλλωστε, να συνυπολογίζεται στη φέρουσα ικανότητα κάθε προορισμού και οι παρεμβάσεις να προσαρμόζονται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής, όπως επισημάνθηκε

Κεντρικό ζήτημα για τον ΣΕΤΕ είναι και η κοινωνική νομιμοποίηση του τουρισμού. Η περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη στήριξη των τοπικών κοινωνιών και χωρίς τα οφέλη να γίνονται αισθητά στην καθημερινότητα των κατοίκων. Αντίστοιχα, η λειτουργία των προορισμών δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στις ιδιωτικές επενδύσεις, όταν οι δημόσιες υποδομές δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες, όπως ανέφερε η πρόεδρος του Συνδέσμου.

Ψηλά στην ατζέντα βρίσκονται και οι άνθρωποι του τουρισμού, καθώς οι εργαζόμενοι είναι εκείνοι που τελικά κάνουν τη διαφορά στην εμπειρία του επισκέπτη. Η νέα διοίκηση του ΣΕΤΕ δίνει έμφαση στη σύγχρονη τουριστική εκπαίδευση, στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και στη στενότερη σύνδεση της κατάρτισης με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Στόχος είναι τόσο οι νεότεροι όσο και όσοι βρίσκονται ήδη στην αγορά εργασίας να βλέπουν τον τουρισμό ως μία σταδιοδρομία με προοπτική και όχι αποκλειστικά ως μία εποχική επιλογή.

Όσον αφορά τις ελλείψεις εργαζομένων, η εκτίμηση είναι ότι δεν αναμένεται κάποια ουσιαστική ανατροπή της εικόνας. Το ΙΝΣΕΤΕ έχει ήδη καταγράψει 49 ειδικότητες και επαγγέλματα που θεωρούνται κρίσιμα για την ποιότητα και την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού, αναδεικνύοντας παράλληλα την ανάγκη για περισσότερο στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης.

Το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας συνδέεται, σύμφωνα με την κα Σμπώκου, και με την ύπαρξη δίκαιων και σταθερών κανόνων. Οι επιχειρήσεις του τουρισμού δεν μπορούν να αποτελούν κάθε φορά τον εύκολο φορολογικό στόχο, ενώ χρειάζονται πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία που θα τους επιτρέπουν να επενδύουν με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Η ανάγκη αυτή είναι ακόμη μεγαλύτερη για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα της νέας διοίκησης, με τον ΣΕΤΕ να εξετάζει νέες πρωτοβουλίες και συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την ουσιαστικότερη σύνδεσή τους με τον Σύνδεσμο.

Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται ακόμη η βιωσιμότητα ως πραγματικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις και τους προορισμούς, η πρόσβαση σε στοχευμένη χρηματοδότηση για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και η αξιοποίηση της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης με επίκεντρο τον άνθρωπο. Τα ψηφιακά εργαλεία, όπως επισημάνθηκε, μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα, την πρόβλεψη της ζήτησης και τη διαχείριση των προορισμών, χωρίς να υποκαθιστούν το βασικό πλεονέκτημα του ελληνικού τουρισμού, το οποίο παραμένει η ανθρώπινη φιλοξενία.

Ο τελευταίος βασικός άξονας αφορά το «Brand Ελλάδα», το οποίο για τον ΣΕΤΕ δεν αποτελεί απλώς μία επικοινωνιακή καμπάνια, αλλά μία υποδομή εμπιστοσύνης. Ο πολιτισμός, η φύση, η γαστρονομία και η διαφορετικότητα των ελληνικών προορισμών αποτελούν τη βάση για την προβολή μιας Ελλάδας σύγχρονης, πολυδιάστατης και, κυρίως, αξιόπιστης. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και το κοινό πρόγραμμα δράσης που υπέγραψαν στις αρχές Ιουλίου ο ΣΕΤΕ και το υπουργείο Τουρισμού, με στόχο περισσότερο οργανωμένο συντονισμό σε πεδία όπως το ψηφιακό destination marketing, η προβολή του ορεινού και του γαστρονομικού τουρισμού, η λειτουργία των οργανισμών διαχείρισης προορισμών, η εκπαίδευση και η ενίσχυση του εγχώριου τουρισμού.