Ήρθε το τέλος για το άλλοτε «μεγαλύτερο παγόβουνο του κόσμου» - Έγινε γαλάζιο και «σβήνει»

Το παγόβουνο, που μέχρι πρόσφατα ήταν τριπλάσιο σε έκταση από τη Νέα Υόρκη, συγκαταλέγεται στα αρχαιότερα που έχουν καταγραφεί και σχεδόν συμπλήρωσε 40 χρόνια ζωής, αναφέρει το LiveScience.

Το A23a αποτελεί ιδιόμορφη περίπτωση στην ιστορία των παγόβουνων. Αποσπάστηκε από το παγοκάλυμμα Filchner-Ronne της Ανταρκτικής το καλοκαίρι του 1986, αλλά σύντομα ακινητοποιήθηκε, καθώς το βυθισμένο του τμήμα προσέκρουσε στον πυθμένα της θάλασσας. Για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες παρέμεινε παγιδευμένο, χάνοντας ελάχιστο όγκο λόγω της εγγύτητάς του με το παγοκάλυμμα από το οποίο προήλθε. Το 2020, ωστόσο, απελευθερώθηκε και άρχισε να απομακρύνεται από την Ανταρκτική.

Η πορεία του έκτοτε ήταν γεμάτη περιπέτειες. Αρχικά εγκλωβίστηκε σε μια τεράστια ωκεάνια δίνη, όπου περιστρεφόταν επί μήνες. Τον Δεκέμβριο του 2024 κατάφερε να διαφύγει, κατευθυνόμενο προς το νησί της Νότιας Γεωργίας, προκαλώντας ανησυχία στους επιστήμονες για πιθανή προσάραξη και σοβαρές οικολογικές συνέπειες για τους πληθυσμούς πιγκουίνων. Το χειρότερο σενάριο αποφεύχθηκε τον Μάιο του 2025, όταν το παγόβουνο άρχισε να διαλύεται λίγο πριν φτάσει στο νησί. Το μεγαλύτερο εναπομείναν τμήμα του A23a έχει πλέον παρασυρθεί βορειότερα, στον Νότιο Ατλαντικό, όπου τα θερμότερα νερά που κατεβαίνουν από τη Νότια Αμερική επιταχύνουν την αποσύνθεσή του.

Γιατί έγινε γαλάζιο

Φωτογραφίες που ελήφθησαν στις 26 Δεκεμβρίου από τον δορυφόρο Terra της NASA δείχνουν ένα αγνώριστο παγόβουνο: μειωμένο περίπου στο ένα τρίτο του αρχικού του μεγέθους, είναι καλυμμένο από γαλάζιες λίμνες τήξης, που σχηματίζονται όταν ο επιφανειακός πάγος χάνει τη δομική του συνοχή. Οι λίμνες αυτές σχηματίστηκαν σε ραβδώσεις, πιθανότατα λόγω του «βάρους του νερού που βρίσκεται μέσα στις ρωγμές του πάγου και τις αναγκάζει να ανοίξουν», δήλωσε ο Ted Scambos, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Μπόλντερ.

Ωστόσο μια άλλη φωτογραφία που τραβήχτηκε μία μέρα μετά, από αστροναύτη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, δείχνει μια πιο ομοιόμορφη γαλάζια λίμνη, χωρίς ραβδώσεις στην επιφάνεια του παγόβουνου.

Παραμένει ασαφές αυτή τη στιγμή πόσος πάγος έχει απομείνει από το A23a ή αν έχει ήδη αρχίσει να εξαφανίζεται πλήρως. Στη μακρά του διαδρομή, κράτησε επανειλημμένα τον τίτλο του μεγαλύτερου παγόβουνου στον κόσμο. Τον ανέκτησε για τελευταία φορά τον Ιούνιο του 2023 όταν διαλύθηκε το παγόβουνο Α-76a και τον έχασε ξανά τον Σεπτέμβριο του 2025 λίγο μετά τη σύκρουσή του με τη Νότια Γεωργία. Σήμερα, το μεγαλύτερο παγόβουνο είναι το D15a, με επιφάνεια περίπου 3.100 τετραγωνικά μέτρα, ελαφρώς μικρότερη από εκείνη που είχε το A23a στο απόγειό του.