Ακαθάριστα οικόπεδα: Το μέτρο στην πράξη και τα «αγκάθια» - Ο Γρ. Κωνσταντέλλος στο CNN Greece
Καλλιρόη Πεπονή - CNN Greece
Αύξηση στις τιμές των συνεργείων καθαρισμού οικοπέδων, δυσκολίες στον εντοπισμό των ιδιοκτητών, υποχρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης: αυτά είναι μερικά από τα «αγκάθια» που συνοδεύουν τους καθαρισμούς οικοπέδων, όπως τονίζει στο CNN Greece ο Δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης και αντιπρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) Γρηγόρης Κωνσταντέλλος.
Καθώς «εκπνέει» η προθεσμία για την υποβολή δηλώσεων αναφορικά με τους καθαρισμούς οικοπέδων, ο κ. Κωνσταντέλλος περιγράφει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι κατά την εφαρμογή του μέτρου.
Ενός μέτρου που έχει καταστεί αναγκαίο εργαλείο πρόληψης στη μείωση της καύσιμης ύλης που θα μπορούσε να αποτελέσει «σπίρτο» για την εξάπλωση των πυρκαγιών.
Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, Δήμαρχος Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης
Νίκος Ραζής / CNN GreeceΤο ζήτημα της προθεσμίας
Ένα από τα ζητήματα που παρατηρήθηκαν ιδιαίτερα τη φετινή περίοδο είναι οι βροχές που σημειώθηκαν στην «καρδιά» του Ιουνίου.
Οι βροχοπτώσεις αυτές εμπλούτισαν το έδαφος με υγρασία, με αποτέλεσμα το χορτάρι που είχε κοπεί κατά τους καθαρισμούς να βγει ξανά.
Καθαρισμός οικοπέδου
Νίκος Ραζής / CNN Greece«Ό,τι όριο και να βάλουμε, αυτό δεν μπορεί να είναι απόλυτα δεσμευτικό.
Διότι αν υπάρξουν βροχές και βγει ξανά βλάστηση, είναι προφανές ότι θα χρειαστούν νέοι καθαρισμοί ακόμη και στις 15 Ιουλίου» εξηγεί ο κ. Κωνσταντέλλος.
«Είναι μια δυναμική διαδικασία, δεν μπορεί να τυποποιηθεί. Πρέπει κάθε χρόνο να λαμβάνεται υπόψιν ποια είναι η βροχόπτωση και η υγρασία που υπάρχει την εκάστοτε περίοδο» σημειώνει χαρακτηριστικά ο ίδιος.
«Το 2018 καθαρίσαμε τρεις φορές»
Ο Δήμαρχος φέρνει ως παράδειγμα το 2018.
Πριν από οκτώ χρόνια «ακόμη δεν υπήρχε η υποχρέωση των ιδιοκτητών να καθαρίζουν τα οικόπεδά τους, αλλά υπήρχε η υποχρέωση των Δήμων να καθαρίζουν τους κοινόχρηστους χώρους, τους χώρους που βρίσκονται κοντά σε άλση και πάρκα».
«Ήμασταν υποχρεωμένοι να έχουμε καθαρίσει τους χώρους αυτούς έως την 1η Μαΐου που ξεκινά η αντιπυρική περίοδος. Καθαρίσαμε, λοιπόν, μέχρι την προθεσμία αυτή. Έβρεξε στις 20-25 Μαΐου. Χρειάστηκε να πραγματοποιήσουμε νέους καθαρισμούς. Το πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου σημειώθηκε ένα τριήμερο συνεχών βροχοπτώσεων, με αποτέλεσμα στις 20 Ιουνίου, να προβούμε και τρίτο καθαρισμό» περιγράφει.
Καθαρισμός οικοπέδου
Νίκος Ραζής / CNN Greece
Το αποτέλεσμα ήταν «με τους πεπερασμένους λιγοστούς πόρους που είχαμε στη διάθεσή μας εκείνη τη χρονιά, να τους τριπλασιάσουμε» σημειώνει.
Αύξηση 60% των τιμών σε τρία χρόνια
«Αγκάθι» όμως αποτελεί και η έλλειψη συνεργείων. «Έχουμε πολύ μεγάλη ζήτηση, πολύ συγκεκριμένη προσφορά. Όταν αυξάνει η ζήτηση και η προσφορά παραμένει σταθερή, ανεβαίνουν πάρα πολύ οι τιμές. Ο καθαρισμός των οικοπέδων ανά τετραγωνικό μέτρο, έχει αυξηθεί περίπου κατά 60% μέσα σε τρία χρόνια» εξηγεί ο αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ.
Μάλιστα, όπως επισημαίνει ο ίδιος, λόγω της αυξημένης αυτής ζήτησης, πολλές φορές τα συνεργεία είναι απασχολημένα κάπου αλλού.
«Δεν ξέρουμε πού να στείλουμε τις ειδοποιήσεις και να βεβαιώσουμε τα πρόστιμα»
Ακόμη έναν σκόπελο που καλούνται να υπερβούν οι αρμόδιες Αρχές είναι η έλλειψη επικαιροποιημένων στοιχείων. «Δεν έχουμε τη δυνατότητα και την πρόσβαση στα στοιχεία για να μπορέσουμε να ειδοποιήσουμε τους ιδιοκτήτες» αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Κωνσταντέλλος.
Όπως εξηγεί, τα στοιχεία που διατίθενται στους Δήμους για τον εντοπισμό των στοιχείων των οικοπέδων μπορεί να περιλαμβάνουν απλώς ένα όνομα και τη διεύθυνση του οικοπέδου – που ακόμη και αυτά μπορεί να μην είναι επικαιροποιημένα για δεκαετίες – και όχι τα στοιχεία επικοινωνίας των ιδιοκτητών.
Καθαρισμός οικοπέδου
Νίκος Ραζής / CNN Greece
«Δεν έχουμε τους αριθμούς φορολογικού μητρώου ούτως ώστε αυτές οι δαπάνες που προκύπτουν και για τον καθαρισμό αλλά και για τα πρόστιμα να επιβληθούν, γιατί δεν ξέρουμε πού θα βεβαιώσουμε» σημειώνει.
Ως αποτέλεσμα, όταν ένας πολίτης μετά από κάποια χρόνια χρειαστεί κάποια βεβαίωση από τον Δήμο «προς μεγάλη του έκπληξη, θα του κοινοποιηθεί ένα πρόστιμο, μαζί με ένα τέλος καθαρισμού 5 ή 10 ετών και μαζί με τις προσαυξήσεις θα κληθεί να αντιμετωπίσει ένα δυσθεώρητο ποσό».
Τι δείχνει η εμπειρία; Ο Δήμος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης το 2025 «από τους 247 καθαρισμούς σε ιδιωτικά οικόπεδα, καταφέραμε να βεβαιώσουμε μόλις τα μισά πρόστιμα».
Πού πηγαίνουν τα χόρτα όταν κόβονται;
Ερώτημα αποτελεί επίσης το πού πάνε τα ξερά χόρτα όταν κόβονται και ποιος έχει την ευθύνη της διαχείρισής τους;
Απαντώντας στο ερώτημα αυτό, ο κ. Κωνσταντέλλος σημειώνει πως «βάσει της νομοθεσίας, ο Δήμος δεν έχει την υποχρέωση, ούτε και τη δυνατότητα, να μαζέψει και να διαχειριστεί αυτή την πολύ μεγάλη βιομάζα, η οποία και καταλήγει να δημιουργεί μικρές χωματερές στον αστικό ιστό».
«Η υποχρέωση συλλογής της βιομάζας και διαχείρισής της για ταφή, επαναχρησιμοποίηση ή κομποστοποίηση ανήκει στον ιδιώτη ή σε αυτόν που καθαρίζει για λογαριασμό του ιδιώτη» υπογραμμίζει και συμπληρώνει πως «υποχρέωση του Δήμου είναι να μαζέψει μόνο τα σύμμεικτα απορρίμματα – δηλαδή όσα δεν αποτελούν βιομάζα».
Στο τέλος της ημέρας, λοιπόν, όπως λέει ο ίδιος, «για μεγάλα χρονικά διαστήματα αυτή η βιομάζα, τις περισσότερες φορές δεν είναι συγκεντρωμένη σε ειδικές συσκευασίες, με αποτέλεσμα με τον πρώτο άνεμο να σκορπίζεται σε δύο ή τρία οικοδομικά τετράγωνα μακριά».
Καθαρισμός οικοπέδου
Νίκος Ραζής / CNN Greece
Σε μία προσπάθεια να αποφευχθεί αυτό το φαινόμενο, οι Δήμοι «αναλαμβάνουν εκ των πραγμάτων τη διαχείριση και επωμίζονται τόσο το κόστος μεταφοράς και το τέλος εισόδου στη χωματερή, όσο και το πέναλτι της ταφής».
«Ο κερδισμένος σε αυτή την ιστορία δεν είναι ούτε ο ιδιώτης, ούτε ο Δήμος. Είναι αυτός ο οποίος διαχειρίζεται την εργολαβία» σημειώνει.
Κενό στον καθαρισμό των περιαστικών δασών
Ταυτόχρονα, ο κ. Κωνσταντέλλος εκφράζει τον προβληματισμό για το εάν θα έπρεπε να δίνεται έμφαση κυρίως στους χώρους πρασίνου που βρίσκονται εντός του αστικού ή στα περιαστικά δάση.
«Θα πρέπει να αξιολογήσουμε πόσες φωτιές ξεκίνησαν από τις πλατείες ή από ακαθάριστα οικόπεδα εντός του αστικού ιστού και κατέληξαν να μπαίνουν σε δασικές ή χορτολιβαδικές εκτάσεις και έφτασαν να καταστρέφουν δάση ή αν συμβαίνει το αντίθετο» τονίζει χαρακτηριστικά
Θέτοντας αυτό το ερώτημα και λαμβάνοντας υπόψιν ότι οι καθαρισμοί των ιδιωτικών και δημόσιων οικοπέδων αποτελεί μια μεγάλη και δαπανηρή προσπάθεια, εκφράζει μία διαφορετική ιεράρχηση για το σε ποιες εκτάσεις πρέπει να δοθεί βάρος.
«Η πρώτη προτεραιότητα θα έπρεπε να είναι να καθαριστούν τα αστικά και περιαστικά δάση, όπως και οι δασικές εκτάσεις από την ξερή βιομάζα» υπογραμμίσει ο Δήμαρχος Βάρης – Βούλας - Βουλιαγμένης.
Με ποια «όπλα» θα μπορούσε η Πολιτεία να στρέψει το βλέμμα της στους καθαρισμούς των δασικών εκτάσεων;
«Πρέπει να ζωντανέψει ένα ετήσιο πρόγραμμα αντίστοιχο του Antinero, το οποίο κατά προτεραιότητα θα χρηματοδοτείται από κρατικούς, ιδιωτικούς, αλλά και δημόσιους δημοτικούς πόρους για να έχουμε καθαρά τα αστικά και περιαστικά μας δάση». Διότι, σύμφωνα με τον ίδιο «εκεί θα ξεκινήσει η φωτιά και εκεί θα δημιουργηθεί το πρόβλημα».
«Σε δεύτερο χρόνο, όταν περισσέψουν πόροι, οικονομικοί και ανθρώπινοι, να μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε καθαρισμούς και μέσα στις πόλεις» συμπληρώνει.
Εκφράζει, δε, την ανησυχία ότι «και τα δύο αυτά δεν μπορούμε να τα καταφέρουμε, με τα χρήματα τα οποία δεσμεύουμε σήμερα σε αυτή την προσπάθεια. Περίπου το 70% των δαπανών αυτών γίνεται με δαπάνες των Δήμων».
Καθαρισμός οικοπέδου
Νίκος Ραζής / CNN Greece«Θα μπορούσαμε να το καταφέρουμε αν οι δαπάνες οι κρατικές, δεν ήταν 50 εκατομμύρια που είναι φέτος, αλλά 350.000.000, ένα ποσό το οποίο έχουμε υπολογίσει, ότι απαιτείται για τον καθαρισμό δασικών, περιαστικών αλλά και αστικών εκτάσεων από την βιομάζα» επισημαίνει.
«Κάθε ημέρα, σε κάθε αντιπυρική περίοδο μαθαίνουμε»
Ο κ. Κωνσταντέλλος επισημαίνει πως η εμπειρία που κομίζεται «κάθε ημέρα και σε κάθε αντιπυρική περίοδο μαθαίνουμε, βγάζουμε συμπεράσματα και πρέπει να τα διορθώνουμε για την επόμενη χρονιά».
«Είναι προφανές ότι η Πολιτική Προστασία και τα μέτρα πρόληψης που έχουν ληφθεί, έχουν ως αποτέλεσμα κάθε χρονιά να είναι καλύτερη από την προηγούμενη» σχολιάζει.
«Σήμερα οι πόροι για την αντιπυρική περίοδο έχουν φτάσει τα 50 εκατομμύρια, που μεταφράζεται σε μία δαπάνη της τάξης των 100.000-110.000 ανά Δήμο, ανάλογα την έκταση και τον πληθυσμό του» αναφέρει ο Δήμαρχος και υπογραμμίζει πως «οι δαπάνες, ωστόσο μπορεί να ανέρχονται σε ένα ποσό έως και έξι φορές μεγαλύτερο».
Παρόλα αυτά, όπως επισημαίνει «έστω και αυτή η μικρή βοήθεια της τάξεως του 20-25%, είναι κάτι το οποίο μας δίνει κίνητρο», ωστόσο διευκρινίζει πως για «για να μπορέσεις να φτάσεις στο αποτέλεσμα πρέπει να έχεις τα μέσα».
