Το δίλημμα της Ευρώπης και το «φρένο» στις πιέσεις Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ

Μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει, τουλάχιστον προς το παρόν, πολιτική βούληση μεταξύ των κρατών-μελών για αλλαγή της εντολής της αποστολής.

Παράλληλα υπογράμμισε ότι η ΕΕ δεν θεωρεί τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ως πόλεμο στον οποίο οφείλει να εμπλακεί. Η τοποθέτηση αυτή αντανακλά την ευρύτερη ευρωπαϊκή γραμμή για αποφυγή στρατιωτικής εμπλοκής και έμφαση στη διπλωματία.

«Αυτός δεν είναι πόλεμος της Ευρώπης», σημείωσε, επαναλαμβάνοντας ότι η Ένωση επιδιώκει να συμβάλει στην αποκλιμάκωση μέσω πολιτικών και διπλωματικών πρωτοβουλιών.

Υπενθυμίζεται πώς ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καλέσει τους συμμάχους των ΗΠΑ να συνεισφέρουν στην προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, αναπτύσσοντας πολεμικά πλοία.

• Χωρίς ανταπόκριση το κάλεσμα Τραμπ για «διεθνή δράση» για τα Στενά του Ορμούζ

Η προειδοποίηση του Προέδρου των ΗΠΑ ότι η άρνηση στήριξης θα μπορούσε να έχει «σοβαρές συνέπειες για το μέλλον του ΝΑΤΟ» εντείνει τις διπλωματικές πιέσεις, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να μεταβάλλει την ευρωπαϊκή στάση.

Ευρωπαϊκή επιφυλακτικότητα

Η συζήτηση στις Βρυξέλλες ανέδειξε τις διαφορετικές αποχρώσεις της ευρωπαϊκής στάσης, αλλά και έναν κοινό παρονομαστή, την απροθυμία για άμεση στρατιωτική εμπλοκή.

Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει στην ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου, του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και της επιστροφής στη διπλωματία.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης τόνισε ότι δεν υπάρχει πρόθεση εμπλοκής της Ελλάδας στον πόλεμο. Η Ελλάδα τάσσεται υπέρ της ελεύθερης διακίνησης όλων των πλοίων στην ευρύτερη περιοχή.

Στο διπλωματικό επίπεδο, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης αναμένεται να συναντηθεί στο Βερολίνο με τον Γερμανό ομόλογό του Γιόχαν Βάντεφουλ, σε μια συνάντηση που αναμένεται να περιλαμβάνει και τη συζήτηση για την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή και τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο.

Παρόμοια στάση κρατά και η γερμανική κυβέρνηση. Ο υπουργός Άμυνας της Γερμανίας Μπόρις Πιστόριους, δήλωσε ότι δεν βλέπει «κανέναν απολύτως λόγο» για εμπλοκή.
Αντίστοιχα προσεκτική είναι και η στάση της Ιταλίας με τον Υπουργό Εξωτερικών της γείτονος να είναι στην ίδια γραμμή πώς η διπλωματία αποτελεί τον ορθό δρόμο για την αντιμετώπιση της κρίσης. Όπως δήλωσε, η Ιταλία συμμετέχει ήδη σε αμυντικές ναυτικές αποστολές στην Ερυθρά Θάλασσα, ωστόσο δεν θεωρεί ότι υπάρχει αποστολή που θα μπορούσε να επεκταθεί στα Στενά του Ορμούζ.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Ισπανία, η οποία εκτιμά ότι η υφιστάμενη εντολή της επιχείρησης «Ασπίδες» είναι επαρκής και δεν χρειάζεται τροποποίηση.
Παρά την επιφυλακτικότητα, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει σοβαρές παγκόσμιες συνέπειες.

Το δίλημμα της Ευρώπης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα. Σύμφωνα με αναλυτές από τη μία πλευρά επιθυμεί να προστατεύσει κρίσιμες εμπορικές και ενεργειακές οδούς, από την άλλη όμως επιδιώκει να αποφύγει οποιαδήποτε κίνηση που θα μπορούσε να την εμπλέξει άμεσα σε έναν ευρύτερο πόλεμο.

Για την ώρα, η ευρωπαϊκή στρατηγική φαίνεται να βασίζεται σε δύο άξονες, αφενός τη διατήρηση της υφιστάμενης παρουσίας στην Ερυθρά Θάλασσα μέσω της επιχείρησης «Ασπίδες» και αφετέρου την ενίσχυση των διπλωματικών πρωτοβουλιών για αποκλιμάκωση της κρίσης.

Το αν αυτή η ισορροπία θα διατηρηθεί, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη των γεγονότων στη Μέση Ανατολή και από το κατά πόσο οι πιέσεις της Ουάσιγκτον θα ενταθούν το επόμενο διάστημα.