Κυβερνητικές παρεμβάσεις και προτάσεις Μητσοτάκη προς την Ε.Ε. για «φρένο» στην ενεργειακή κρίση

Αναλυτικότερα, σε επιστολή του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, ο πρωθυπουργός εκτίμησε ότι τα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ, τα οποία προκύπτουν από την απρόβλεπτη άνοδο των γενικών τιμών, για να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ανέλυσε παράλληλα το ζήτημα των δημοσιονομικών περιορισμών που θέτει η Ευρώπη, σημειώνοντας ότι θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο να εξαιρεθούν απ’ αυτούς τα προσωρινά μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη – μέλη της Ένωσης λόγω της ακρίβειας.

Η πρόταση του πρωθυπουργού δεν κατατέθηκε τυχαία τη δεδομένη στιγμή, καθώς ενδεχόμενη διάθεση μέρους των υπερεσόδων που έχουν προκύψει τον τελευταίο ενάμιση χρόνο από τον ΦΠΑ θα ανακούφιζε σημαντικά την τσέπη των καταναλωτών. Όπως είναι γνωστό άλλωστε τα έσοδα από τον ΦΠΑ στην Ελλάδα, μόνο το 2025 ανήλθαν σε 29,2 δισ. ευρώ, ενώ την περίοδο Ιανουαρίου - Αυγούστου 2026 σε 20,544 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση σε σχέση με τον στόχο κατά πάνω από 900 εκατ. ευρώ.

Στην ανακούφιση κατά το δυνατόν του μέσου νοικοκυριού που πλήττεται από την ακρίβεια, στοχεύουν εξάλλου και τα μέτρα που ανακοινώθηκαν από τον Κυριάκο Μητσοτάκη κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, με κυρίως ευνοημένους τους συνεπείς οφειλέτες και όσους κινούνται με diesel.

Ως προς τις τιμές των καυσίμων, ο πρωθυπουργός επιβεβαίωσε την αύξηση της επιδότησης στην αντλία από 10 σε 15 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης και επανέλαβε ότι το πετρέλαιο θέρμανσης θα κρατηθεί κάτω από 1,75 ευρώ, ενώ ανακοίνωσε τη διεύρυνση των δόσεων εξυπηρέτησης οφειλών από 72 σε 120. Παράλληλα, ανακοίνωσε αυστηρότερους όρους στους servicers με στόχο να προστατευτούν οι συνεπείς οφειλέτες από ενδεχόμενο πλειστηριασμό ή κατάσχεση.

Μία προς μία οι παραμβάσεις όπως τις ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός

• Ρύθμιση 120 δόσεων για σωρευμένα χρέη

Διευρύνεται το πλαίσιο των 72 δόσεων σε 120 δόσεις για παλαιές οφειλές, δίνοντας μεγαλύτερη ανάσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και διευκολύνοντας την επιστροφή τους στη συνέπεια.

Ειδικότερα:

1. Ο μέγιστος αριθμός δόσεων αυξάνεται σε 120 δόσεις (έναντι 72 προηγουμένως) με ελάχιστο ποσό καταβολής τα 30 ευρώ.
2. Μπορούν να συμπεριληφθούν οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και την 31/12/2024 (έναντι έως 31/12/2023 προηγουμένως) και δεν τελούν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30/09/2026 (έναντι έως 20/04/2026 προηγουμένως).
3. Η αίτηση ένταξης στη ρύθμιση μπορεί να υποβληθεί έως 30/06/2027 (έναντι έως 31/12/2026 προηγουμένως).
4. Πολίτες που έχουν υπαχθεί στην ρύθμιση των 72 δόσεων, μπορούν να υπαχθούν με αίτησή τους στη ρύθμιση των 120 δόσεων.

Η ρύθμιση αφορά τόσο τα χρέη προς τη φορολογική αρχή, όσο και προς τα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ οι τρέχουσες οφειλές (μετά τις 1/1/2025), δηλαδή κάτω των 2 ετών, ρυθμίζονται με τη πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.

Το επιτόκιο της ρύθμισης των 120 δόσεων είναι το ίδιο με αυτό της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων (5,84%), λαμβάνοντας υπόψη την ίση μεταχείριση μεταξύ των πολιτών που έχουν ρυθμίσει τα χρέη τους με την πάγια ρύθμιση και όσων εντάσσονται στις 120 δόσεις.

Το επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης έχει παραμείνει παγωμένο με διαδοχικές νομοθετικές ρυθμίσεις, έτσι ώστε να μην επαυξηθεί από τις αυξήσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Επιπλέον σημειώνεται ότι μέσω του εξωδικαστικού δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης έως και 240 δόσεις, τόσο των χρεών προς τη φορολογική αρχή, τα ασφαλιστικά ταμεία αλλά και προς τις τράπεζες και servicers, ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες κάθε οφειλέτη.

• Αυστηρότερο πλαίσιο για τους servicers

Ορίζονται αυστηρότεροι όροι για τους servicers, προστατεύοντας τον συνεπή οφειλέτη από πλειστηριασμό ή κατάσχεση. Συγκεκριμένα, αν ένας servicer παραβιάσει μία συμφωνημένη ρύθμιση, τότε η πράξη του θα ακυρώνεται και θα του επιβάλλεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ. Ενώ αυτόματα ο πολίτης θα πιστώνεται με 5 δόσεις της αρχικής συμφωνίας.

Παράλληλα, η μη δεσμευτική διαδικασία απευθείας διαπραγμάτευσης μετατρέπεται σε σαφές πλαίσιο, με κανόνες και προθεσμίες απαντησης του servicer, καθώς και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Σε αυτήν θα υπάρχει πλαφόν 15% στην προκαταβολή αντί της ελεύθερης κρίσης του πιστωτή, όπως ισχύει τώρα. Κι αν ο πολίτης δεν λάβει πλήρη εικόνα της οφειλής του εντός 45 ημερών, τότε θα παγώνουν οι τόκοι.

• Αύξηση της επιδότησης του πετρελαίου κίνησης σε 15 λεπτά

Λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη και εντεινόμενη πίεση στις τιμές των καυσίμων και ιδιαίτερα του πετρελαίου κίνησης που επηρεάζει την εφοδιαστική αλυσίδα, αυξάνεται η επιδότηση στο δίκτυο για το πετρέλαιο κίνησης σε 15 λεπτά (12 λεπτά πλέον ΦΠΑ), από 10 λεπτά (8 λεπτά πλέον ΦΠΑ) προηγουμένως, για την περίοδο από 1 έως 15 Οκτωβρίου 2026.

Το δημοσιονομικό κόστος για την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης το επόμενο δεκαπενθήμερο εκτιμάται σε 20 εκατ. ευρώ. Τα διυλιστήρια προβαίνουν στις δικές τους προσφορές. Έτσι η συνολική ελάφρυνση στο diesel κίνησης θα φτάσει τα 20 λεπτά. Μέτρο, που θα ισχύσει για το πρώτο 15ήμερο του Οκτωβρίου.

Λόγω της ιδιαίτερα υψηλής μεταβλητότητας των διεθνών τιμών, σε συνδυασμό με την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου, αποφασίστηκε η ανακοίνωση του ύψους της επιδότησης για το επόμενο δεκαπενθήμερο, ενώ έως τις 14 Οκτωβρίου θα ακολουθήσουν νέες ανακοινώσεις τόσο για τα καύσιμα κίνησης, όσο και για το πετρέλαιο θέρμανσης.