Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Διπλή απάντηση στην Τουρκία με αντι-NAVTEX από Αθήνα και Λευκωσία

Οι δύο πλευρές απορρίπτουν την τουρκική αναγγελία και ξεκαθαρίζουν ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται βάσει των αδειών που έχουν χορηγήσει οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση προχωρά σε ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών, με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη να προγραμματίζει κατ’ ιδίαν συναντήσεις, κατά τις οποίες θα παραδοθεί και το κείμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.

Η αντιπαράθεση για το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς μετά την ελληνική απάντηση στην τουρκική NAVTEX, ακολούθησε το πρωί της Τετάρτης (11/11) και η αντίστοιχη κίνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

• Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Και η Λευκωσία απαντά στην Τουρκία με αντι-NAVTEX

Με τις δύο αναγγελίες, Αθήνα και Λευκωσία αμφισβητούν ευθέως την προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανίσει τις έρευνες του γαλλικού πλοίου ως δραστηριότητες που πραγματοποιούνται με τη δική της συγκατάθεση.

Η διπλή απάντηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς το «Abeille Marengo» βρίσκεται ήδη εν πλω και προετοιμάζεται για τις υποθαλάσσιες έρευνες που θα καθορίσουν την όδευση του καλωδίου.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις επόμενες κινήσεις του πλοίου και κυρίως στην προσέγγισή του στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου, όπου τον Ιούλιο του 2024 είχε σημειωθεί η σοβαρή ελληνοτουρκική αντιπαράθεση κατά την προηγούμενη προσπάθεια πραγματοποίησης ερευνών.

• Στην Κάσο στρέφονται τα βλέμματα: Το γαλλικό πλοίο πλησιάζει και η Αθήνα παρακολουθεί την Άγκυρα

Η κυπριακή αντι-NAVTEX και η απάντηση στην Άγκυρα

Η νεότερη εξέλιξη ήρθε από τη Λευκωσία, με την έκδοση της αντι-NAVTEX 352/26 από το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης Λάρνακας, στις 06:00 UTC της Τετάρτης.

Η Κυπριακή Δημοκρατία απορρίπτει την τουρκική NAVTEX 1127/26, επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη αναγγελία δεν έχει συντονιστεί με τις αρμόδιες κυπριακές αρχές.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι οι ερευνητικές εργασίες του «Abeille Marengo» εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και υφαλοκρηπίδας έχουν αδειοδοτηθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία με την άδεια 05/2026.

Οι συγκεκριμένες δραστηριότητες έχουν ήδη γνωστοποιηθεί μέσω της κυπριακής ναυτιλιακής αναγγελίας NW 345/26.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η επισήμανση της Λευκωσίας ότι ο μοναδικός εξουσιοδοτημένος σταθμός για την έκδοση NAVTEX στην περιοχή ευθύνης της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ο σταθμός JRCC Larnaca/Cyprus Radio/5BA.

Με τον τρόπο αυτό, η κυπριακή πλευρά απορρίπτει την αρμοδιότητα που επιχειρεί να προβάλει η Τουρκία στην περιοχή, επαναβεβαιώνοντας τη δική της θέση για το καθεστώς των ερευνών.

Η κυπριακή αντι-NAVTEX θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 20 Μαρτίου 2027.

Η ελληνική αντι-NAVTEX και οι τρεις άδειες

Είχε προηγηθεί, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, η ελληνική αντι-NAVTEX NAVWARN 1441/26, με την οποία η Αθήνα χαρακτήρισε άκυρη και ανίσχυρη την τουρκική αναγγελία.

Η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι σημαντικό τμήμα της περιοχής όπου προβλέπεται να πραγματοποιηθούν οι έρευνες εμπίπτει στην ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι ο σταθμός Ηρακλείου είναι ο αποκλειστικά αρμόδιος για την έκδοση NAVTEX στη συγκεκριμένη περιοχή ευθύνης, ενώ παραμένει σε ισχύ η αρχική ελληνική αναγγελία NAVWARN HA15-1411/26.

Στην ελληνική αντι-NAVTEX γίνεται αναφορά και στις τρεις αποφάσεις αδειοδότησης που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές για τις ερευνητικές εργασίες, με την πλέον πρόσφατη να φέρει ημερομηνία 6 Νοεμβρίου.

Η Αθήνα ξεκαθαρίζει, συνεπώς, ότι οι δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου πραγματοποιούνται με βάση τις άδειες που έχουν ήδη εκδοθεί και όχι κατόπιν κάποιας τουρκικής έγκρισης.

Ενημερώνει τους πολιτικούς αρχηγούς ο Γεραπετρίτης – Θα δοθεί η γαλλική ρηματική διακοίνωση

Στην ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών προχωρά η κυβέρνηση, στο πλαίσιο των χειρισμών της για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και την αντιπαράθεση με την Τουρκία.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης πρόκειται να επικοινωνήσει με τους πολιτικούς αρχηγούς, προκειμένου να προγραμματιστούν κατ’ ιδίαν συναντήσεις μαζί τους, είτε την Παρασκευή (13/11) είτε τη Δευτέρα (16/11).

Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων θα τους παραδοθεί και το κείμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στους κυβερνητικούς χειρισμούς για την υπόθεση του καλωδίου, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία Αθήνα και Λευκωσία έχουν απαντήσει με αντι-NAVTEX στην τουρκική αναγγελία, ενώ το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» βρίσκεται σε αποστολή για την πραγματοποίηση των προβλεπόμενων ερευνών.

Τι επιδιώκει η Τουρκία με τη NAVTEX

Η νέα αντιπαράθεση ξεκίνησε όταν η Άγκυρα εξέδωσε τη NAVTEX 1127/26, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες του γαλλικού πλοίου πραγματοποιούνται σε περιοχές που η ίδια θεωρεί τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Στην αναγγελία της, η τουρκική πλευρά παρουσίασε τις εργασίες ως δραστηριότητες που πραγματοποιούνται με τη συγκατάθεση και τον συντονισμό των τουρκικών αρχών.

Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκαν αιτήματα αδειοδότησης για τις συγκεκριμένες εργασίες και οι οποίες εξέδωσαν τις σχετικές άδειες.

Οι ίδιες πηγές διευκρίνισαν ότι ουδέποτε ζητήθηκε άδεια από την Τουρκία, ενώ η τουρκική NAVTEX εκδόθηκε αφού είχε ήδη δημοσιοποιηθεί η διαδρομή του πλοίου μέσω της ελληνικής αναγγελίας.

Η διάκριση αυτή αποτελεί βασικό στοιχείο της ελληνικής επιχειρηματολογίας: άλλο η ενημέρωση τρίτων χωρών για ναυτιλιακές δραστηριότητες και άλλο η αναγνώριση δικαιώματος αδειοδότησης.

Η τουρκική κίνηση εντάσσεται στην ευρύτερη αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να στηρίξει τις διεκδικήσεις της μέσα από τις ναυτιλιακές αναγγελίες και την επίκληση αρμοδιοτήτων σε περιοχές όπου αυτές αμφισβητούνται από την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Το «Abeille Marengo» εν πλω – Το βλέμμα στην Κάσο

Την ώρα που εξελίσσεται η ανταλλαγή NAVTEX, το γαλλικό ερευνητικό πλοίο έχει ήδη ξεκινήσει την αποστολή του.

Το «Abeille Marengo» απέπλευσε από το Ηράκλειο το απόγευμα της Τρίτης (10/11), στις 18:05, με προορισμό τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου.

Πριν από την έναρξη των κύριων ερευνών, προβλέπεται να πραγματοποιήσει βαθμονόμηση των συστημάτων του, διαδικασία διάρκειας περίπου 24 ωρών, αρχικά εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, βόρεια του Ηρακλείου. Στη συνέχεια θα προχωρήσει στις προγραμματισμένες εργασίες χαρτογράφησης του βυθού.

Η αποστολή του δεν αφορά την πόντιση του καλωδίου, αλλά την προετοιμασία της εγκατάστασής του. Το ερευνητικό πρόγραμμα περιλαμβάνει βυθομετρικές εργασίες, γεωτεχνικές δειγματοληψίες, δοκιμές και γεωτρήσεις, προκειμένου να αξιολογηθούν οι συνθήκες του βυθού και να προσδιοριστεί η κατάλληλη διαδρομή.

Το κρίσιμο σημείο, ωστόσο, παραμένει η περιοχή νότια της Κάσου και της Καρπάθου.

Εκεί, τον Ιούλιο του 2024, η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων κατά τη διάρκεια ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση είχε προκαλέσει ένταση, με αποτέλεσμα οι εργασίες να μην ολοκληρωθούν σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό.

Η επάνοδος ερευνητικού πλοίου στην ίδια ευρύτερη θαλάσσια περιοχή δημιουργεί εκ νέου ερωτήματα για τη στάση που θα τηρήσει η Άγκυρα. Μέχρι στιγμής, η αντιπαράθεση εκδηλώνεται κυρίως μέσω των ναυτιλιακών αναγγελιών και των διπλωματικών τοποθετήσεων, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί νέα τουρκική παρέμβαση που να εμποδίζει τις εργασίες του πλοίου.