Νέα χρονιά, παλιές... προειδοποιήσεις: Tι μας «δίδαξαν» οι ταινίες που έδειχναν το 2026

Το 2026 ίσως να μη είναι τόσο «φουτουριστικό» όσο το 2025, όμως είναι το έτος στο οποίο βρισκόμαστε πια – και, με την εκρηκτική εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης και άλλων τεχνολογιών που συχνά μοιάζουν περισσότερο απειλητικές παρά λυτρωτικές, η αίσθηση της δυστοπίας είναι διάχυτη. Το ερώτημα είναι απλό: μας είχε προειδοποιήσει κανείς;

Η απάντηση, τουλάχιστον από τον κόσμο της επιστημονικής φαντασίας, είναι «ναι και όχι». Ο κινηματογράφος έχει τοποθετήσει επανειλημμένα ιστορίες του στο 2026, άλλοτε με οξυδερκή διορατικότητα και άλλοτε με υπερβολές που σήμερα μοιάζουν αφελείς. Ωστόσο, αξίζει να δούμε πώς σκηνοθέτες – από οραματιστές έως καθαρούς διεκπεραιωτές – φαντάστηκαν το σημείο στο οποίο θα βρισκόταν η ανθρωπότητα σε αυτή τη φάση της εξέλιξής της.

Doom: Η λάθος πόρτα στον Άρη

Σύμφωνα με το κινηματογραφικό Doom, το 2026 είναι η χρονιά που η ανθρωπότητα ανακαλύπτει μια πύλη προς μια αρχαία πόλη στον Άρη και στήνει εκεί ερευνητική βάση. Τα πραγματικά προβλήματα, βέβαια, έρχονται δύο δεκαετίες αργότερα, με μεταλλάξεις και τερατουργήματα, γεγονός που αφήνει – θεωρητικά – λίγο χρόνο για να αποφευχθεί η καταστροφή.

Πέρα από την ίδια την ταινία, το Doom λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ο Άρης, στον κινηματογράφο τουλάχιστον, σπάνια παρουσιάζεται ως ελπίδα για την ανθρωπότητα. Από το Ghosts of Mars του Τζον Κάρπεντερ έως το Mission to Mars, ο κόκκινος πλανήτης μοιάζει περισσότερο με προειδοποίηση παρά με υπόσχεση. Αν πρόκειται να πουληθεί το όνειρο της διαστημικής αποίκησης, ίσως θα έπρεπε πρώτα να δείχνει πιο δελεαστικό.

Το μπλεγμένο ημερολόγιο της Marvel

Ένα από τα πιο παράξενα χαρακτηριστικά του Κινηματογραφικού Σύμπαντος της Marvel είναι το πώς διαχειρίζεται τον χρόνο. Με χρονικά άλματα και κοσμοϊστορικές καταστροφές που συχνά συμβαίνουν εκτός οθόνης, αρκετές ιστορίες τοποθετούνται – επισήμως – στο 2026.

Οι πιο επιτυχημένες, όπως το Guardians of the Galaxy Vol. 3 ή το The Marvels, εκτυλίσσονται μακριά από τη Γη και έτσι δεν «κουμπώνουν» άβολα με τη δική μας πραγματικότητα. Αντίθετα, σειρές όπως το Secret Invasion ή ταινίες όπως το Ant-Man and the Wasp: Quantumania δίνουν την αίσθηση ενός δημιουργικού αδιεξόδου: ατέρμονο μπέρδεμα που μας διαβεβαιώνει ότι όλο αυτό το χάος είναι απαραίτητο για όσα θα ακολουθήσουν. Δυστυχώς, αυτή είναι μια πρόβλεψη που ίσως αποδειχθεί αληθινή και εκτός οθόνης.

Dawn of the Planet of the Apes: Ο φόβος της σύγκρουσης

Στο σύμπαν του Dawn of the Planet of the Apes, το 2026 είναι ήδη μια μετακαταστροφική εποχή. Ένας ιός έχει αποδεκατίσει την ανθρωπότητα και έχει εκτοξεύσει τη νοημοσύνη των πιθήκων. Μετά την πραγματική πανδημία του 2020, η ιδέα μιας παγκόσμιας υγειονομικής καταστροφής μοιάζει λιγότερο φανταστική απ’ ό,τι όταν κυκλοφόρησε η ταινία.

Η ταινία υποστηρίζει μια σκοτεινή θέση: ότι, ανεξαρτήτως προθέσεων, η ανθρώπινη – ή και η πιο ζωώδης – φύση οδηγεί αναπόφευκτα στη σύγκρουση. Οι φωνές που εκμεταλλεύονται τα χειρότερα ένστικτα κυριαρχούν, ακόμη κι αν δεν εκφράζουν την πλειοψηφία. Μια άποψη που, το 2026, μοιάζει ανησυχητικά επίκαιρη.

Metropolis: Η πιο παλιά, αλλά και πιο εύστοχη προφητεία

Η πιο εμβληματική κινηματογραφική απεικόνιση του 2026 παραμένει το Metropolis του Φριτς Λανγκ, σχεδόν έναν αιώνα μετά την κυκλοφορία του. Μια πόλη όπου οι πλούσιοι ζουν στους ουρανοξύστες και οι εργάτες μοχθούν υπόγεια, κρατώντας τη μηχανή του κόσμου σε λειτουργία.

Το Metropolis φαντάστηκε ρομπότ που μιμούνται ανθρώπους, τεχνολογία που εξαρτάται από σκληρή χειρωνακτική εργασία και αβυσσαλέες κοινωνικές ανισότητες – στοιχεία που σήμερα μοιάζουν λιγότερο φανταστικά απ’ όσο θα θέλαμε. Εκεί που η ταινία δείχνει ίσως πιο ουτοπική είναι στο φινάλε της: στην ιδέα ότι η αγάπη και η κατανόηση μπορούν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών.

Σε μια εποχή όπου ακόμη και η ελάχιστη αναδιανομή πλούτου προκαλεί οργισμένες αντιδράσεις, αυτή η αισιοδοξία μοιάζει πιο απίθανη από τα ρομπότ και τους ουρανοξύστες. Ίσως, τελικά, για να δούμε μια τέτοια ισορροπία να πραγματοποιείται, να χρειαστεί να περιμένουμε όχι απλώς το επόμενο έτος, αλλά έναν ολόκληρο αιώνα ακόμη.