Τι έτρωγαν οι Ιταλοί της Εποχής του Σιδήρου; Τα δόντια τους αποκαλύπτουν μια πλούσια διατροφή

Οι Ιταλοί της Εποχής του Σιδήρου φαίνεται πως είχαν υιοθετήσει μια πολύ πιο ποικίλη και σύνθετη διατροφή απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που βασίστηκε στην ανάλυση απολιθωμένων ανθρώπινων δοντιών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι ήδη από τον 7ο και 6ο αιώνα π.Χ. κατανάλωναν δημητριακά, όσπρια, μεγάλες ποσότητες υδατανθράκων, αλλά και ζυμωμένα τρόφιμα και ποτά.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε οδοντικά κατάλοιπα που προέρχονται από τον αρχαιολογικό χώρο του Ποντεκανιάνο, στη νότια Ιταλία, και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One. Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, τα ανθρώπινα δόντια λειτουργούν ως «βιολογικά αρχεία ζωής», διατηρώντας πολύτιμες πληροφορίες για τη διατροφή, την υγεία και τις συνθήκες διαβίωσης ατόμων που έζησαν χιλιάδες χρόνια πριν.

Οι ερευνητές ανέλυσαν 30 δόντια από 10 άτομα, εξετάζοντας κυνόδοντες και γομφίους, προκειμένου να ανασυνθέσουν την πορεία της υγείας και της διατροφής τους κατά τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής τους. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ίχνη αμύλου από δημητριακά και όσπρια, φυτικές ίνες, καθώς και σπόρια ζύμης, στοιχεία που συνδέονται άμεσα με την κατανάλωση ζυμωμένων τροφίμων και ροφημάτων.

«Μπορέσαμε να παρακολουθήσουμε την ανάπτυξη και την υγεία των παιδιών με εντυπωσιακή ακρίβεια και να εντοπίσουμε σαφή ίχνη δημητριακών, οσπρίων και ζυμωμένων τροφών στην ενήλικη ζωή», δήλωσε ο Ρομπέρτο Τζερμάνο, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης. Όπως εξηγεί, τα δεδομένα προσφέρουν μια ξεκάθαρη εικόνα του τρόπου με τον οποίο οι κοινότητες αυτές προσαρμόζονταν στις κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις της εποχής.

Αντίστοιχα, η Εμανουέλα Κριστιά, επίσης μέλος της ερευνητικής ομάδας, σημείωσε ότι η ανάλυση της οδοντικής πέτρας αποκάλυψε «πολύ συγκεκριμένα στοιχεία για τη διατροφή αλλά και ορισμένες καθημερινές δραστηριότητες» των ανθρώπων της Εποχής του Σιδήρου.

Οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης σημάδια βιολογικού στρες στα δόντια, κυρίως γύρω στην ηλικία του ενός και των τεσσάρων ετών, περιόδους κατά τις οποίες τα παιδιά φαίνεται πως ήταν πιο ευάλωτα σε ασθένειες και περιβαλλοντικές πιέσεις.

Αν και η μελέτη δεν μπορεί να θεωρηθεί πλήρως αντιπροσωπευτική για ολόκληρο τον πληθυσμό της αρχαίας Ιταλίας, οι ερευνητές τονίζουν ότι προσφέρει μια «εξαιρετικά συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη εικόνα» της ζωής και της διατροφής τοπικών κοινοτήτων. Όπως επισημαίνει η Αλέσια Νάβα από το Πανεπιστήμιο Σαπιέντσα της Ρώμης, τέτοιες σύγχρονες μέθοδοι ανάλυσης σηματοδοτούν μια πραγματική επανάσταση στη μελέτη των βιολογικών και πολιτισμικών προσαρμογών των αρχαίων πληθυσμών.