Η Σάλι Ρούνεϊ στο απόγειό της: Tο «Ιντερμέτζο» είναι το πιο ώριμο και ανθρώπινο βιβλίο της

Με το Ιντερμέτζο, η Σάλι Ρούνεϊ δείχνει ξεκάθαρα ότι δεν έχει πια τίποτα να αποδείξει. Η συγγραφέας που έγινε παγκόσμιο φαινόμενο με το Normal People επιστρέφει με ένα μυθιστόρημα πιο γεμάτο, πιο σύνθετο και πιο ανθρώπινο από οτιδήποτε έχει γράψει μέχρι σήμερα.

Τοποθετημένο στο Δουβλίνο του 2022, από τα τέλη του καλοκαιριού μέχρι τα Χριστούγεννα, το βιβλίο ακολουθεί δύο αδέλφια που προσπαθούν να σταθούν ξανά στα πόδια τους μετά τον θάνατο του πατέρα τους από καρκίνο. Ο Πίτερ, 32 ετών, επιτυχημένος δικηγόρος, και ο Ίβαν, 22, σκακιστής με μια καριέρα που έχει «κολλήσει», κουβαλούν το ίδιο πένθος αλλά το διαχειρίζονται με εντελώς διαφορετικούς τρόπους — και με πολλή αμηχανία μεταξύ τους.

Η ιστορία εκκινεί με μια απροσδόκητη ερωτική σχέση: ο Ίβαν μπλέκεται με τη Μάργκαρετ, μια 36χρονη υπεύθυνη χώρου εκδηλώσεων, η οποία έχει έναν αποξενωμένο, αλκοολικό σύζυγο που δεν έχει φύγει εντελώς από τη ζωή της. Παράλληλα, ο Πίτερ κινείται σε πολύ πιο χαοτικά νερά: συνεχίζει να κοιμάται με τη Σίλβια, πανεπιστημιακό και παλιά του σύντροφο, παρότι εκείνη ζει με χρόνιο, ανίατο πόνο μετά από τροχαίο που καθιστά το σεξ αδύνατο. Ταυτόχρονα, διατηρεί μια σχέση με τη Ναόμι, μια νεαρή φοιτήτρια που παλεύει να επιβιώσει οικονομικά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Η Ρούνεϊ δεν αντιμετωπίζει καμία από αυτές τις σχέσεις επιφανειακά. Αντίθετα, βυθίζεται με ακρίβεια στις λεπτές ισορροπίες εξουσίας, ανάγκης, επιθυμίας και ενοχής. Η αφήγηση εναλλάσσεται ανάμεσα στις εσωτερικές φωνές του Πίτερ, του Ίβαν και της Μάργκαρετ, με έναν ρυθμό που θυμίζει συνειδησιακή ροή και διαλόγους που μοιάζουν να ξετυλίγονται φυσικά, σχεδόν αβίαστα.

Σε αντίθεση με το Beautiful World, Where Are You, όπου η συγγραφέας έμοιαζε να αμφιβάλλει για τον ίδιο της τον ρόλο σε έναν «καιόμενο» κόσμο, εδώ γράφει με ελευθερία και αυτοπεποίθηση. Υπάρχουν λογοτεχνικές αναφορές — από τον Βίτγκενσταϊν μέχρι τον Σαίξπηρ και τον Τζέιμς Τζόις — αλλά χωρίς επίδειξη. Η διακειμενικότητα λειτουργεί υπόγεια, ως μέρος της σκέψης των ηρώων, όχι ως σχόλιο της συγγραφέα.

Το μεγάλο πλεονέκτημα του Ιντερμέτζο είναι η επιμονή του στις σκηνές. Η Ρούνεϊ δεν βιάζεται. Αφήνει τις συνομιλίες να απλωθούν, τις παρεξηγήσεις να συσσωρευτούν, το παρελθόν να βαραίνει το παρόν. Το πένθος δεν παρουσιάζεται ως στιγμιαίο γεγονός, αλλά ως κάτι που επιστρέφει διαρκώς, ενεργοποιώντας παλιά τραύματα — από το διαζύγιο των γονιών των δύο αδελφών μέχρι τις σιωπές που δεν ειπώθηκαν ποτέ.

Παρά τη συναισθηματική βαρύτητα, το βιβλίο είναι συχνά ξεκαρδιστικό. Μικρές καθημερινές λεπτομέρειες, αμήχανες στιγμές και αναμνήσεις που εμφανίζονται απρόσμενα δίνουν στο κείμενο μια ζεστασιά που σε κερδίζει. Η Ρούνεϊ γράφει για τη μοναξιά, αλλά και για τις μικρές μορφές αγάπης: τη φιλία, την οικογενειακή θαλπωρή, την ανάγκη να φροντίζεις — ακόμη κι έναν σκύλο που επιστρέφει στον ιδιοκτήτη του.

Το γεγονός ότι το Ιντερμέτζο δεν βρέθηκε ούτε καν στη longlist του Booker προκαλεί απορία. Ίσως επειδή δεν συνοψίζεται εύκολα σε ένα «μεγάλο θέμα». Δεν μιλά για κατασκοπεία ή ιστορικές αδικίες· μιλά για ζωή, όπως είναι: μπερδεμένη, αντιφατική, αστεία και οδυνηρή ταυτόχρονα.

Με τέσσερα μυθιστορήματα μέσα σε επτά χρόνια, η Σάλι Ρούνεϊ έχει ήδη δημιουργήσει χαρακτήρες που μένουν στη μνήμη πολύ περισσότερο απ’ ό,τι σε άλλους συγγραφείς μιας ολόκληρης καριέρας. Και αν αυτό το βιβλίο είναι ένδειξη της κατεύθυνσης που παίρνει, τότε το ερώτημα δεν είναι αν είναι από τις καλύτερες συγγραφείς της γενιάς της — αλλά πόσο ψηλά μπορεί ακόμη να φτάσει.