«Η πρώτη απόλυτη σταρ»: Η Μέριλιν Μονρόε επανασυστήνεται ως δημιουργική πρωτοπόρος

Περισσότερο από μισό αιώνα μετά τον θάνατό της, η Marilyn Monroe επιστρέφει στο προσκήνιο όχι ως μύθος ή τραγική φιγούρα, αλλά ως μια από τις πιο διορατικές και επιδραστικές προσωπικότητες της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννησή της, δύο σημαντικοί πολιτιστικοί φορείς στο Λονδίνο επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν την κληρονομιά της, σε αυτό που ήδη αποκαλείται «το καλοκαίρι της Μέριλιν».

Το British Film Institute (BFI) παρουσιάζει μια εκτενή αναδρομή στη φιλμογραφία της, ενώ η National Portrait Gallery φιλοξενεί μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στην κατασκευή της δημόσιας εικόνας της. Μαζί, οι δύο διοργανώσεις επιχειρούν να απομακρυνθούν από τα στερεότυπα και να φωτίσουν τη Μονρόε λίγο διαφορετικά: ηθοποιό, δημιουργό και παραγωγό της ίδιας της καριέρας της.

Η κινηματογραφική σεζόν του BFI, με τίτλο «Marilyn Monroe: Self Made Star», χωρίζεται σε τρεις θεματικές ενότητες που αναδεικνύουν το εύρος της: από τις λαμπερές κωμωδίες και τα μιούζικαλ μέχρι τις δραματικές της ερμηνείες και τους μικρότερους αλλά καθοριστικούς ρόλους. Ταινίες όπως το Gentlemen Prefer Blondes και το How to Marry a Millionaire προβάλλουν τη χαρισματική της παρουσία, ενώ το The Misfits αποκαλύπτει το συναισθηματικό βάθος που συχνά αγνοήθηκε.

Η τελευταία αυτή ταινία, σε σκηνοθεσία του John Huston και σενάριο του Arthur Miller, επανακυκλοφορεί στους κινηματογράφους, προσφέροντας στο κοινό την ευκαιρία να επαναξιολογήσει την πιο ώριμη ερμηνεία της Μονρόε — σε έναν ρόλο που πολλοί θεωρούν τον πιο προσωπικό της.

Παράλληλα, η έκθεση «Marilyn Monroe: A Portrait» στη National Portrait Gallery εστιάζει στη σχέση της με την εικόνα και τη φωτογραφία. Μέσα από έργα καλλιτεχνών όπως ο Andy Warhol και ο Richard Avedon, αλλά και σπάνιο αρχειακό υλικό, αποκαλύπτεται ο ενεργός ρόλος που είχε η ίδια στη διαμόρφωση της δημόσιας περσόνας της.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν αδημοσίευτες φωτογραφίες από το περιοδικό Life, τραβηγμένες από τον Allan Grant στο σπίτι της στο Λος Άντζελες, μόλις μία ημέρα πριν τον θάνατό της το 1962 — εικόνες που προσφέρουν μια πιο προσωπική και ανθρώπινη ματιά.

Η Μονρόε, γεννημένη ως Νόρμα Τζιν το 1926, υπήρξε μία από τις πιο φωτογραφημένες γυναίκες του 20ού αιώνα. Ωστόσο, πίσω από την εικόνα υπήρχε μια γυναίκα που αμφισβήτησε το σύστημα των στούντιο, διεκδίκησε καλύτερους ρόλους και έγινε από τις πρώτες που ίδρυσαν τη δική τους εταιρεία παραγωγής — μια κίνηση πρωτοποριακή για την εποχή.

Παρά τις προσπάθειές της να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό της, το Χόλιγουντ της δεκαετίας του ’50 δεν ήταν έτοιμο να ακολουθήσει. Σήμερα, όμως, η πορεία της επανεκτιμάται μέσα από ένα πιο σύγχρονο πρίσμα, με συγκρίσεις να γίνονται με καλλιτέχνες όπως η Taylor Swift ή η Madonna, που έχτισαν καριέρες πάνω στη συνεχή επανεφεύρεση της εικόνας τους.

Ίσως τελικά η μεγαλύτερη της επιτυχία να ήταν και η μεγαλύτερη της πρόκληση: η δημιουργία της «Μέριλιν Μονρόε» ως παγκόσμιου συμβόλου. Μια περσόνα τόσο ισχυρή, που επισκίασε την ίδια την καλλιτέχνιδα. Οι εκθέσεις αυτές επιχειρούν να ανατρέψουν ακριβώς αυτό — και να επαναφέρουν στο προσκήνιο τη γυναίκα πίσω από τον μύθο.