Το μαγευτικό μυστικό της Οξφόρδης: Η μεσαιωνική βιβλιοθήκη 750 ετών που αντέχει στον χρόνο

Στην καρδιά της Οξφόρδης, πίσω από πέτρινους διαδρόμους και αιώνες ακαδημαϊκής ιστορίας, βρίσκεται ένας από τους πιο εντυπωσιακούς θησαυρούς της Ευρώπης: η ιστορική βιβλιοθήκη του Merton College, η οποία συμπληρώνει φέτος 750 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας.

Ιδρύθηκε το 1276, όταν ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι όρισε πως τα μέλη του κολεγίου όφειλαν να δωρίζουν βιβλία στη συλλογή. Εκείνη την εποχή, τα βιβλία δεν ήταν απλά αντικείμενα γνώσης, αλλά πανάκριβα κειμήλια. Χρειάζονταν μήνες χειρόγραφης εργασίας για να ολοκληρωθούν και φυλάσσονταν σε ειδικό ξύλινο σεντούκι που άνοιγε μόνο με τρία διαφορετικά κλειδιά.

Η βιβλιοθήκη του Merton προϋπήρχε της αυτοκρατορίας των Αζτέκων, επέζησε από την πανούκλα και έφτασε μέχρι την εποχή της πανδημίας COVID-19, παραμένοντας ενεργό ακαδημαϊκό κέντρο.

Από τον 14ο αιώνα η συλλογή μεταφέρθηκε σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα, ενώ εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στη United Kingdom η χρήση οριζόντιων ραφιών για την αποθήκευση βιβλίων σε όρθια θέση. Πολλά βιβλία ήταν δεμένα με αλυσίδες στα αναλόγια, ώστε να μην αφαιρούνται.

Σήμερα, η μεσαιωνική αίθουσα διατηρείται σχεδόν ανέπαφη, λειτουργώντας ως μία σπάνια «χρονοκάψουλα» της ιστορίας του βιβλίου. Οι φοιτητές συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τον χώρο κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, ενώ οι επισκέπτες μπορούν να δουν το αρχικό σεντούκι του 13ου αιώνα.

Η βιβλιοθήκη φιλοξενεί πολύτιμα χειρόγραφα και σπάνιες εκδόσεις, ανάμεσά τους ένα αντίτυπο του 15ου αιώνα του The Canterbury Tales, με χειροποίητο διάκοσμο στα περιθώρια των σελίδων.

Από τους χρήστες της πέρασαν σπουδαίοι λόγιοι του Μεσαίωνα αλλά και ο J. R. R. Tolkien, ο δημιουργός του The Lord of the Rings, ενισχύοντας τον θρύλο του χώρου.

Παρότι στο παρελθόν είχε χαρακτηριστεί ακόμη και «η αρχαιότερη βιβλιοθήκη του κόσμου», οι σύγχρονοι ιστορικοί προτιμούν πιο ακριβείς διατυπώσεις. Η διευθύντριά της, Δρ Τζούλια Γουόλγουορθ, την περιγράφει ως «μία από τις αρχαιότερες εν λειτουργία ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες της Ευρώπης».

Σήμερα, το επόμενο κεφάλαιο της ιστορίας της γράφεται ψηφιακά, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα ψηφιοποίησης των χειρογράφων της. Έτσι, ένας θεσμός επτάμισι αιώνων περνά στη νέα εποχή, χωρίς να χάνει την ψυχή του.

Για τη βιβλιοθήκη του Merton, ο χρόνος δεν υπήρξε ποτέ εμπόδιο. Ήταν πάντα μέρος της ταυτότητάς της.