Σαφάρι θανάτου στο Σαράγεβο: Οι «τουρίστες» που πλήρωναν για να σκοτώνουν αμάχους

Σκοτεινές αποκαλύψεις από τον πόλεμο της Βοσνίας

Μια από τις πιο ανατριχιαστικές πτυχές του πολέμου στη Βοσνία επανέρχεται στο προσκήνιο, με νέες αποκαλύψεις για τα αποκαλούμενα «Sarajevo Safari» – μια φερόμενη πρακτική κατά την οποία εύποροι ξένοι ταξίδευαν στο πολιορκημένο Σαράγεβο για να πυροβολούν αμάχους για διασκέδαση.

Σύμφωνα με το βιβλίο “Pay and Shoot” του Κροάτη δημοσιογράφου Ντομαγκόι Μάργκετιτς, τουρίστες από χώρες όπως η Ρωσία, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς φέρονται να πλήρωναν μεγάλα χρηματικά ποσά σε Σερβοβόσνιους μαχητές προκειμένου να συμμετάσχουν σε αυτό το «ανθρώπινο σαφάρι» κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της πόλης την περίοδο 1992–1995.

Τι αποκαλύπτουν τα έγγραφα

Το βιβλίο βασίζεται σε αρχεία που συγκέντρωσε ο Βόσνιος πράκτορας Νεντζάντ Ούγκλιεν, ο οποίος δολοφονήθηκε το 1996. Τα έγγραφα περιγράφουν με λεπτομέρειες ένα οργανωμένο σύστημα, στο οποίο οι συμμετέχοντες πλήρωναν έως και 80.000 μάρκα (περίπου 35.000 λίρες τότε) για να πυροβολούν πολίτες.

Ακόμη πιο σοκαριστικό είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, υπήρχαν «τιμοκατάλογοι»: νεαρές γυναίκες και έγκυες θεωρούνταν «υψηλότερης αξίας στόχοι», με το ποσό να φτάνει έως και τα 110.000 μάρκα. Μάλιστα, αναφέρεται πως κάποιοι διαγωνίζονταν μεταξύ τους για το ποιος θα σκοτώσει «τις πιο όμορφες γυναίκες».

Μαρτυρίες και ανεπιβεβαίωτοι ισχυρισμοί

Οι καταγγελίες αυτές δεν είναι νέες. Ήδη από το 2007, ο πρώην πεζοναύτης των ΗΠΑ Τζον Τζόρνταν είχε καταθέσει στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης ότι είχε δει «τουρίστες σκοπευτές» στο Σαράγεβο, οι οποίοι δεν έμοιαζαν με ντόπιους μαχητές και χρησιμοποιούσαν όπλα κυνηγιού.

Αν και δεν τους είδε να πυροβολούν ο ίδιος, περιέγραψε την παρουσία τους ως οργανωμένη και καθοδηγούμενη από ντόπιους. Παράλληλα, κατήγγειλε ότι οι επιθέσεις στόχευαν συχνά τα πιο ευάλωτα μέλη μιας ομάδας, όπως παιδιά.

Ντοκιμαντέρ και νέες έρευνες

Το 2022, το ντοκιμαντέρ “Sarajevo Safari” του Σλοβένου σκηνοθέτη Μίραν Ζουπάνιτς συγκέντρωσε μαρτυρίες που ενισχύουν αυτούς τους ισχυρισμούς. Ανώνυμος πρώην πράκτορας περιέγραψε σκηνές όπου ξένοι επισκέπτες, από «υψηλά κοινωνικά στρώματα», συμμετείχαν σε οργανωμένες επιθέσεις από θέσεις ελεύθερων σκοπευτών, πυροβολώντας αμάχους, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά.

Ο ίδιος χαρακτήρισε την εμπειρία «την απόλυτη διαστροφή», υποστηρίζοντας ότι του προτάθηκε ακόμη και να συμμετάσχει, κάτι που αρνήθηκε.

Έρευνες σε εξέλιξη και αντιδράσεις

Τον Νοέμβριο του 2025, οι ιταλικές αρχές ξεκίνησαν έρευνα για τις καταγγελίες, αναζωπυρώνοντας το ενδιαφέρον για μια υπόθεση που για δεκαετίες κινούνταν μεταξύ φημών και ανεπιβεβαίωτων πληροφοριών.

Παράλληλα, Σέρβοι βετεράνοι πολέμου αρνούνται κατηγορηματικά τις κατηγορίες, ενώ μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει δικαστική επιβεβαίωση των ισχυρισμών.

Η βαριά σκιά της πολιορκίας

Η πολιορκία του Σαράγεβο, που διήρκεσε 44 μήνες, αποτελεί μία από τις πιο αιματηρές συγκρούσεις της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας, με περισσότερους από 11.500 νεκρούς αμάχους. Οι νέες αποκαλύψεις, αν επιβεβαιωθούν, προσθέτουν μια ακόμη σκοτεινή διάσταση σε μια ήδη τραυματική περίοδο, αναδεικνύοντας τα όρια της ανθρώπινης βαρβαρότητας.