Πέθανε ο σαξοφωνίστας Σόνι Ρόλινς, ο τελευταίος «κολοσσός» της τζαζ

Ο κόσμος της τζαζ έχασε έναν πραγματικό γίγαντα. Ο Σόνι Ρόλινς, ο άνθρωπος που μετέτρεψε το σαξόφωνο σε εργαλείο αχαλίνωτης ελευθερίας και αυτοσχεδιασμού, πέθανε σε ηλικία 95 ετών στο σπίτι του στη Νέα Υόρκη, αφήνοντας πίσω του μια παρακαταθήκη που δύσκολα χωρά σε λέξεις.

Από τους τελευταίους μεγάλους εκπροσώπους της γενιάς του bebop, ο Ρόλινς δεν υπήρξε απλώς ένας σπουδαίος μουσικός. Υπήρξε μια ολόκληρη σχολή σκέψης γύρω από την τζαζ. Με περισσότερα από 60 άλμπουμ, συνεργασίες με θρύλους όπως οι Miles Davis Μάιλς Ντέιβις, Θελόνιους Μονκ και Τζον Κολτρέιν και έναν τρόπο παιξίματος που ισορροπούσε ανάμεσα στην τεχνική ιδιοφυΐα και την απόλυτη αυθόρμητη έκφραση, έγινε συνώνυμο της ίδιας της έννοιας του αυτοσχεδιασμού.

Γεννημένος το 1930 στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης ως Γουόλτερ Θίοντορ Ρόλινς, μεγάλωσε μέσα στη φωτιά της τζαζ σκηνής που άλλαζε για πάντα τη μουσική του 20ού αιώνα. Ήδη από τα μαθητικά του χρόνια έπαιζε δίπλα σε μελλοντικούς θρύλους, ενώ πολύ γρήγορα άρχισε να ξεχωρίζει για τον μοναδικό τρόπο με τον οποίο «έσπαγε» τις μελωδίες και τις ξαναέχτιζε επί σκηνής.

Δεν είναι τυχαίο πως ο σαξοφωνίστας Μπράνφορντ Μαρσάλις τον είχε χαρακτηρίσει «τον μεγαλύτερο αυτοσχεδιαστή στην ιστορία της τζαζ μαζί με τον Λούις Άρμστρονγκ», ενώ ακόμη και ο Μπαράκ Ομπάμα είχε δηλώσει πως η μουσική του τον ενέπνευσε να παίρνει ρίσκα.

Η καριέρα του, ωστόσο, δεν υπήρξε γραμμική. Στη δεκαετία του ’50 πάλεψε με τον εθισμό στην ηρωίνη, φτάνοντας μέχρι και στη φυλακή. Η επιστροφή του, όμως, υπήρξε εκρηκτική. Μέσα σε λίγα χρόνια κυκλοφόρησε μερικά από τα σημαντικότερα άλμπουμ στην ιστορία της τζαζ, ανάμεσά τους το εμβληματικό Saxophone Colossus «Saxophone Colossus», που του χάρισε και το προσωνύμιο «Ο Κολοσσός του Σαξοφώνου».

Ακολούθησαν ιστορικοί δίσκοι όπως το Way Out West και το Freedom Suite Freedom Suite, μέσα από τα οποία ο Ρόλινς έδειξε πως η τζαζ μπορούσε να είναι ταυτόχρονα προσωπική εξομολόγηση και πολιτική πράξη.

Μία από τις πιο μυθικές στιγμές της ζωής του παραμένει η τριετής «εξαφάνισή» του στα τέλη της δεκαετίας του ’50. Απογοητευμένος από τον εαυτό του, σταμάτησε τις εμφανίσεις και περνούσε ώρες ολόκληρες κάνοντας πρόβες μόνος του πάνω στη γέφυρα Γουίλιαμσμπεργκ της Νέας Υόρκης για να μην ενοχλεί τους γείτονες. Από εκεί γεννήθηκε το εμβληματικό άλμπουμ The Bridge «The Bridge».

Ο Ρόλινς δεν έμεινε ποτέ στάσιμος. Πειραματίστηκε με latin, funk και fusion ήχους, συνεργάστηκε ακόμη και με τους The Rolling Stones στο άλμπουμ Tattoo You, ενώ αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ζωής του στον διαλογισμό, τη γιόγκα και την πνευματική αναζήτηση.

Αποσύρθηκε το 2014 εξαιτίας πνευμονικής ίνωσης, όμως μέχρι το τέλος παρέμενε ανήσυχος δημιουργικά. «Δεν ήθελα ποτέ να μείνω απλώς ο Σόνι. Ήθελα να πάω πιο πέρα από αυτό», είχε πει σε μία από τις τελευταίες μεγάλες συνεντεύξεις του.

Και ίσως εκεί βρίσκεται το πραγματικό μέγεθος της κληρονομιάς του: ο Σόνι Ρόλινς δεν αντιμετώπισε ποτέ την τζαζ ως μουσείο. Την αντιμετώπισε ως μια ανοιχτή, ατελείωτη αναζήτηση ελευθερίας.