Νέα θεωρία για το Στόουνχεντζ: Η κλιματική αλλαγή εξηγεί ένα από τα μεγαλύτερα μυστήριά του

Σύμφωνα με ερευνητές από το Sheffield Hallam University και το Curtin University, ο γιγαντιαίος μονόλιθος από ψαμμίτη, βάρους περίπου έξι τόνων, ίσως μεταφέρθηκε αρχικά από παγετώνες κατά την τελευταία Εποχή των Παγετώνων και στη συνέχεια από προϊστορικούς ανθρώπους μέχρι το σημείο όπου βρίσκεται σήμερα.

Ένα ταξίδι 700 χιλιομέτρων

Η λεγόμενη «Πέτρα του Βωμού» θεωρείται ότι προέρχεται από τη λεκάνη του Ορκάντιαν στη βορειοανατολική Σκωτία, σε απόσταση περίπου 700 χιλιομέτρων από το Στόουνχεντζ. Η μεταφορά ενός τόσο ογκώδους λίθου αποτελούσε επί δεκαετίες αντικείμενο έντονης επιστημονικής συζήτησης.

Η νέα θεωρία υποστηρίζει ότι οι παγετώνες μετέφεραν τον βράχο μέχρι τη χαμένη προϊστορική περιοχή της Doggerland, μια τεράστια έκταση γης που κάποτε ένωνε τη Βρετανία με την ηπειρωτική Ευρώπη και σήμερα βρίσκεται βυθισμένη κάτω από τη Βόρεια Θάλασσα.

Η βυθισμένη γη που ίσως έσωσε την πέτρα

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι κάτοικοι της Νεολιθικής εποχής μπορεί να θεωρούσαν την πέτρα ιερό ή πολιτισμικά σημαντικό αντικείμενο. Όταν η στάθμη της θάλασσας άρχισε να ανεβαίνει λόγω της τήξης των πάγων, οι κοινότητες της Doggerland ίσως αποφάσισαν να τη μεταφέρουν για να τη διασώσουν από την επικείμενη βύθιση της περιοχής.

Η επικεφαλής της μελέτης, Δρ Ρέμι Βένες, σημειώνει ότι η πέτρα φαίνεται να μετακινήθηκε τουλάχιστον δύο φορές: αρχικά για να σωθεί από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και αργότερα για να ενταχθεί στο συγκρότημα του Στόουνχεντζ.

Η κλιματική αλλαγή πίσω από την κατασκευή του Στόουνχεντζ;

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι η ίδια η δημιουργία του Στόουνχεντζ ίσως συνδέεται έμμεσα με την κλιματική αλλαγή της εποχής.

Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ότι οι μετακινήσεις πληθυσμών που προκλήθηκαν από την εξαφάνιση της Doggerland οδήγησαν στη μεταφορά της πέτρας προς τη σημερινή Αγγλία, δημιουργώντας τελικά τις συνθήκες που επέτρεψαν την κατασκευή του μνημείου.

Ένα τεράστιο εγχείρημα για τους Νεολιθικούς ανθρώπους

Η μελέτη καταλήγει ότι δεν υπήρχε φυσική παγετωνική διαδρομή που να οδηγεί απευθείας μέχρι το Στόουνχεντζ. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι αναγκάστηκαν να μεταφέρουν τον ογκόλιθο εκατοντάδες χιλιόμετρα, πιθανότατα συνδυάζοντας χερσαίες, ποτάμιες και παράκτιες διαδρομές.

Σύμφωνα με τον Δρ Άντονι Κλαρκ, η επιχείρηση αυτή απαιτούσε εξαιρετικό σχεδιασμό, συντονισμό και συνεργασία μεταξύ διαφορετικών κοινοτήτων της Νεολιθικής περιόδου, αποκαλύπτοντας ένα επίπεδο οργάνωσης πολύ πιο εξελιγμένο από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι αρχαιολόγοι.

Ένα μυστήριο που εξακολουθεί να γοητεύει

Παρότι η νέα θεωρία δεν λύνει οριστικά το αίνιγμα του Στόουνχεντζ, προσφέρει μια συναρπαστική νέα οπτική: ότι ένα από τα σημαντικότερα προϊστορικά μνημεία του κόσμου ίσως χρωστά την ύπαρξή του σε μια αρχαία περιβαλλοντική κρίση και στις μετακινήσεις πληθυσμών που αυτή προκάλεσε. Έτσι, η ιστορία του Στόουνχεντζ φαίνεται να συνδέεται όχι μόνο με τη μηχανική και την τελετουργία, αλλά και με τις πρώτες μεγάλες προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής που αντιμετώπισε η ανθρωπότητα.