Ανακαλύφθηκε «πρόδρομος» του Στόουνχεντζ μόλις 5 χιλιόμετρα μακριά από την αρχική τοποθεσία

Η ιστορία του Στόουνχεντζ ίσως να ξεκινά πολύ νωρίτερα απ’ όσο πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες. Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη σε απόσταση περίπου πέντε χιλιομέτρων από το παγκοσμίου φήμης μνημείο αλλάζει τα δεδομένα για τις θρησκευτικές και αστρονομικές πρακτικές των νεολιθικών κοινοτήτων της Βρετανίας.

Αρχαιολόγοι της Wessex Archaeology, υπό τη διεύθυνση του ειδικού στη Νεολιθική περίοδο Φιλ Χάρντινγκ, έφεραν στο φως ένα εκτεταμένο τελετουργικό συγκρότημα στο Μπάλφορντ του Γουίλτσιρ. Τα ευρήματα δείχνουν ότι ήδη από το 3000 π.Χ. οι κάτοικοι της περιοχής τιμούσαν το θερινό ηλιοστάσιο και το χειμερινό ηλιοστάσιο, αιώνες πριν κατασκευαστεί η κύρια φάση του Στόουνχεντζ.

Ένα τελετουργικό τοπίο ηλικίας 5.000 ετών

Οι ανασκαφές αποκάλυψαν περίπου 50 τελετουργικούς λάκκους, καθώς και δύο ξύλινα μνημεία, πιθανότατα τεράστιους διακοσμημένους στύλους ύψους περίπου 3,5 μέτρων, οι οποίοι βρίσκονταν σε απόσταση 120 μέτρων μεταξύ τους και ήταν ευθυγραμμισμένοι με την ανατολή του ήλιου στο θερινό ηλιοστάσιο και τη δύση του ήλιου στο χειμερινό.

Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι οι ξύλινοι αυτοί «τοτέμ» αποτελούν ουσιαστικά τους προδρόμους της πέτρινης διάταξης που θα δημιουργούνταν περίπου 450 χρόνια αργότερα στο Στόουνχεντζ.

Μήπως το ίδιο συνέβαινε και στο Στόουνχεντζ;

Η ανακάλυψη οδηγεί τους επιστήμονες στην υπόθεση ότι και το αρχικό χωμάτινο κυκλικό περίβλημα του Στόουνχεντζ, που κατασκευάστηκε την ίδια περίοδο με το συγκρότημα του Μπάλφορντ, ίσως διέθετε αντίστοιχους ξύλινους στύλους σηματοδότησης των ηλιοστασίων.

Το ενδεχόμενο αυτό ενισχύεται από τις διαστάσεις των δύο μνημείων, καθώς το αρχικό χωμάτινο ανάχωμα του Στόουνχεντζ έχει διάμετρο περίπου 115 μέτρων, πολύ κοντά στην απόσταση που χωρίζει τις δύο ξύλινες κατασκευές του Μπάλφορντ.

Σπάνιο φαινόμενο στην προϊστορική Ευρώπη

Σύμφωνα με τον αρχαιοαστρονόμο Φάμπιο Σίλβα του Πανεπιστημίου του Μπόρνμουθ, τα ακριβή ηλιακά ευθυγραμμισμένα μνημεία εκείνης της περιόδου είναι εξαιρετικά σπάνια στην Ευρώπη.

Εκτός από την περιοχή του Στόουνχεντζ, αντίστοιχες κατασκευές έχουν εντοπιστεί μόνο στον μεγάλο τάφο του Νιούγκραντζ στην Ιρλανδία και σε δύο σημαντικούς ναούς της Μάλτας.

Η ανακάλυψη ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα έρευνα σε αρχαιολογικούς χώρους της Βρετανίας, της Ιρλανδίας και της δυτικής Γαλλίας, αναζητώντας παρόμοιες αστρονομικές ευθυγραμμίσεις.

Τα ίχνη αρχαίων τελετών και γιορτών

Οι λάκκοι που ανακαλύφθηκαν περιείχαν σπασμένα αγγεία, οστά χοίρων, αιγοπροβάτων και λίθινα εργαλεία, στοιχεία που παραπέμπουν σε μεγάλες τελετουργικές συγκεντρώσεις και κοινά γεύματα.

Ανάμεσα στα πιο ξεχωριστά ευρήματα συγκαταλέγεται ένα σπάνιο κυκλικό μαχαίρι από πυριτόλιθο, πιθανώς συμβολική αναπαράσταση του Ήλιου. Το αντικείμενο είχε τοποθετηθεί κάθετα στο έδαφος, με τη λεπίδα στραμμένη προς τον ουρανό, γεγονός που υποδηλώνει ιδιαίτερη τελετουργική σημασία.

Η αρχαιολόγος Αμάντα Τσάντμπερν, συν-συγγραφέας του βιβλίου Stonehenge – Sighting the Sun, υπογραμμίζει ότι η νέα ανακάλυψη αποδεικνύει πως η παράδοση των ηλιακών ευθυγραμμίσεων στην περιοχή του Στόουνχεντζ είναι αρκετούς αιώνες παλαιότερη απ’ ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα.