Τόλης Παπαδημητρίου: «Η σάτιρα δεν είναι χλευασμός, είναι ένας τρόπος να πεις την αλήθεια»

«Η σάτιρα δεν είναι χλευασμός, είναι ένας τρόπος να πεις την αλήθεια», τονίζει ο Τόλης Παπαδημητρίου, υπογραμμίζοντας παράλληλα πως «από τη στιγμή που εκτιθέμεθα όλοι, έχουμε και ένα δικαίωμα σε αυτό», ενώ δεν διστάζει να σημειώσει ότι «αν ο άλλος παρεξηγείται, είναι και κάπως πρόβλημά του».

Με αφορμή τη θεατρική παράσταση «Οικογένεια Τσεκ Με», όπου υπογράφει και πρωταγωνιστεί, ο ηθοποιός μιλά για τα όρια της σάτιρας, τη δημόσια έκθεση και τη δημιουργία μιας δυσλειτουργικής ελληνικής οικογένειας σε ακραίες συνθήκες.

«Έχει κάθε στοιχείο της ελληνικής οικογένειας. Νοσηρό δηλαδή. Έχει πάθη, έχει παθογένεια πολλή. Έχει μυστικά. Έχει απωθημένα. Έχει όλη αυτή την κούραση των ανθρώπων μεταξύ της οικογένειας. Και το δέσιμο. Και στα χειρότερά της είναι γιατί αναγκάζονται όλοι αυτοί να συνεργαστούν. Γιατί τους συμβαίνει κάτι που στα αλήθεια είναι τραγικό. Και προσπαθούν να το συγκαλύψουν. Οπότε γι’ αυτό τους βρίσκουμε σε μια κατάσταση έξαλλη» μάς λέει ο Τόλης Παπαδημητρίου.

Όταν τον ρωτήσαμε αν προτιμά την τηλεόραση από το θέατρο εκείνος μας απάντησε αφοπλιστικά:

«Έβλεπα πολύ τηλεόραση. Με έλκυε πάρα πολύ. Και μετά θυμάμαι, έχουμε πάει σε ένα θέατρο με την μητέρα μου, με εκδρομή της μάνας μου στο γυμνάσιο που δίδασκε και έχουμε πάει να δούμε μια κωμωδία, δεν θυμάμαι τώρα ποια ήταν, με την Ντίνα Κώνστα. Θυμάμαι την Ντίνα Κώνστα ότι έπαιζε. Μπήκα μέσα στο θέατρο, κάτσαμε, άνοιξε η σκηνή, άρχισε μια κωμωδία, πρέπει να ήταν Ρέππας και Παπαθανασίου».

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη με τον Τόλη Παπαδημητρίου:

Η «Οικογένεια Τσεκ Με» είναι μια ελληνική οικογένεια στα χειρότερά της. Τι είναι αυτό που θα δει το κοινό;

Τόλης Παπαδημητρίου: Στην ουσία, η «Οικογένεια Τσεκ Με» είναι μια οικογένεια που λίγο πάνω κάτω όλοι την ξέρουμε. Είναι τρία αδέρφια, ελλείψει γονιών ας πούμε. Παλεύουν μόνοι τους, ειδικά ο μεσαίος αδερφός να φέρνει όλα τα χρήματα. Είναι ο provider, ας πούμε, της οικογένειας. Η μεγάλη αδερφή, που είναι η Μαρία Κίτσου, είναι αυτή που μεγάλωσε τα δύο αγόρια επειδή δεν υπήρχε μαμά και μπαμπάς. Κι εγώ είμαι ο μικρός αδερφός, ο οποίος είναι ένας one and be τραγουδιστής. Είναι η γενιά αυτή που προσπαθεί κάτι να κάνει κλπ.

Έχει κάθε στοιχείο της ελληνικής οικογένειας. Νοσηρό δηλαδή. Έχει πάθη, έχει παθογένεια πολλή. Έχει μυστικά. Έχει απωθημένα. Έχει όλη αυτή την κούραση των ανθρώπων μεταξύ της οικογένειας. Και το δέσιμο. Και στα χειρότερά της είναι γιατί αναγκάζονται όλοι αυτοί να συνεργαστούν. Γιατί τους συμβαίνει κάτι που στα αλήθεια είναι τραγικό. Και προσπαθούν να το συγκαλύψουν. Οπότε γι’ αυτό τους βρίσκουμε σε μια κατάσταση έξαλλη.

Οι γονείς σου ήταν φιλόλογοι. Πόσο σε επηρέασε αυτό;

Τόλης Παπαδημητρίου: Κοίταξε, πιστεύω ότι το διαμόρφωσε σε τεράστιο βαθμό. Αρχικά με τον λόγο και όλο αυτό το συγγραφικό, που είναι ένα μάλλον χάρισμα που είχα από παιδί, γιατί από μικρός έγραφα. Δεν το είδα κάπου, δεν ήταν στο περιβάλλον μας ως οικογένεια. Σίγουρα με βοήθησε να μάθω καλά τον λόγο, να συντάσσω τον λόγο, να μιλάω σωστά, να έχω μια τέτοια σκέψη.

Οπότε νομίζω πως οι γονείς μου με επηρέασαν πάρα πολύ σαν οντότητες και σαν επάγγελμα, αυτό που φέρανε, και σαν χαρακτηριστικά και οι δυο τους. Δηλαδή είμαι μια μίξη και των δύο. Ή και κανένας από τους δύο, κάτι δικό μου, αλλά με αφορμή αυτούς.

Είναι εύκολο να γράφεις, να σκηνοθετείς και να παίζεις ταυτόχρονα;

Τόλης Παπαδημητρίου: Το πρώτο είναι ότι μου βγαίνει εύκολα. Δηλαδή η τάση μου είναι αυτή. Μου αρέσει να στήνω όλο το πράγμα και μετά να μπαίνω εγώ μέσα. Από εκεί και πέρα να το κάνω εύκολα δεν είναι τόσο εύκολο, γιατί απαιτείται ο διπλάσιος χρόνος από το αν δεν θα έπαιζα.

Γι’ αυτό και συνήθως έχω δύο βοηθούς σκηνοθέτη και περισσότερο χρόνο. Είναι μια διαδικασία που απαιτεί πολλή βοήθεια για να γίνει.

Ταυτίζεσαι με τον χαρακτήρα που υποδύεσαι;

Τόλης Παπαδημητρίου: Αυτός είναι πάρα πολύ φιλόδοξος άνθρωπος. Θέλει να πετύχει οπωσδήποτε και να κάνει αυτό που θέλει και έχει μεγάλο πείσμα και αποφασιστικότητα και χρησιμοποιεί κάθε μέσο. Αυτό το έχω και εγώ. Δηλαδή είμαι πάρα πολύ πεισματάρης. Αν θελήσω να κάνω κάτι, θα φτάσω μέχρι την άλλη άκρη του κόσμου για να το κάνω. Αυτό είναι το μόνο κοινό που έχω.

Τα social media βοηθούν το θέατρο;

Τόλης Παπαδημητρίου: Σίγουρα τη βοηθάνε. Τα social media έχουν μπει τόσο πολύ στη ζωή μας. Είναι επέκταση του χεριού μας, του μυαλού μας. Είναι ένας χώρος πια στον οποίο μπορείς να βρεις τα πάντα και φυσικά εκεί μέσα μπορείς να συστηθείς, μπορείς να διαφημιστείς. Είναι ένα νέο μέσο επαφής με τον κόσμο. Πολύ πιο άμεσο και γρήγορο. Ναι, σίγουρα βοηθάνε. Δεν είναι το παν. Είναι όμως ένα καλό μέσο για να δώσεις το περιεχόμενό σου.

Σε έχουν επηρεάσει ποτέ οι αντιδράσεις ανθρώπων που έχεις σατιρίσει;

Τόλης Παπαδημητρίου: Δεν νιώθω ότι το έχω παρακάνει πουθενά. Τώρα, εντάξει, ότι έχω πει κάποιες χοντράδες, μπορεί να έχω πει, αλλά και πάλι είναι τόσο με χιούμορ που για μένα δεν το έχω παρακάνει. Αν ο άλλος παρεξηγείται, είναι και κάπως πρόβλημά του. Δεν μπορώ να σταματήσω.

Από τη στιγμή που εκτιθέμεθα όλοι, έχουμε και ένα δικαίωμα σε αυτό. Δεν νιώθω ότι έχω κάνει ποτέ προσωπική επίθεση σε κάποιον. Δεν θα σταματήσουν τα πάντα επειδή εμείς νιώθουμε κάπως. Ή θα αλλάξουμε αυτό που νιώθουμε ή μπορούμε να μην κοιτάμε εκεί που μας κάνει να νιώθουμε αυτό.

Τι αγαπάς περισσότερο; Θέατρο, τηλεόραση ή κινηματογράφο;

Τόλης Παπαδημητρίου: Πιστεύω πως αυτό που πιάνει την ψυχή μου είναι το θέατρο. Γιατί είναι άμεση η επαφή με τον κόσμο. Είναι live. Έχει αυτή την ενέργεια που δεν μπορεί να τη μιμηθεί κάτι άλλο.

Το κάθε τι έχει τα καλά του όμως. Η τηλεόραση έχει μια οικειότητα. Έχουν έρθει άνθρωποι και μου έχουν πει ότι τους κρατούσε συντροφιά μια σειρά σε πολύ δύσκολες στιγμές της ζωής τους. Το σινεμά μου αρέσει πάρα πολύ γιατί γράφει. Το θέατρο είναι πυροτέχνημα, ενώ μια ταινία αποτυπώνει την κορύφωσή του. Γενικά μου αρέσουν όλα, αλλά πιο πολύ είναι το θέατρο για μένα. Είμαι άνθρωπος του από κοντά.

Πότε κατάλαβες ότι θέλεις να γίνεις ηθοποιός;

Τόλης Παπαδημητρίου: Έβλεπα πολύ τηλεόραση. Με έλκυε πάρα πολύ. Και μετά θυμάμαι, έχουμε πάει σε ένα θέατρο με την μητέρα μου, με εκδρομή της μάνας μου στο γυμνάσιο που δίδασκε και έχουμε πάει να δούμε μια κωμωδία, δεν θυμάμαι τώρα ποια ήταν, με την Ντίνα Κώνστα. Θυμάμαι την Ντίνα Κώνστα ότι έπαιζε. Μπήκα μέσα στο θέατρο, κάτσαμε, άνοιξε η σκηνή, άρχισε μια κωμωδία, πρέπει να ήταν Ρέππας και Παπαθανασίου.

Και αντιλήφθηκα μέσα μου, χωρίς να ξέρω πώς να σου το πω, ότι εδώ είναι ο χώρος μου, απλά είμαι από τη λάθος πλευρά. Δηλαδή, ήταν σαν μέσα μου ότι όχι θέλω να το κάνω, ότι πρέπει να είμαι εκεί εγώ. Τώρα τι ακριβώς και γιατί δεν το ξέρω, αλλά εκεί ήταν ένα turning point, ας πούμε.

Επειδή ήταν και η πρώτη φορά που πήγα στο θέατρο. Σε ένα θέατρο Αθηναϊκό, κατάλαβες. Μεγάλο, με κόσμο πολύ, με φώτα, με τα λοιπά, αυτό.

Μπορεί το γέλιο να γίνει επικίνδυνο;

Τόλης Παπαδημητρίου: Ο Όσκαρ Ουάιλντ λέει πως άμα θες να πεις σε κάποιον την αλήθεια, πες την με χιούμορ, αλλιώς θα σε σκοτώσει. Θεωρώ ότι είναι ο μόνος τρόπος, ειδικά όταν ζούμε σε τόσο θυμωμένες εποχές.

Δεν νομίζω ότι το γέλιο μπορεί να κάνει κάτι κακό. Μην μπερδεύουμε τη σάτιρα με τον χλευασμό. Η σάτιρα είναι για να υπονομεύσει κάτι και να σου δείξει ότι δεν είναι τόσο σημαντικό έτσι κι αλλιώς. Γι’ αυτό και μου αρέσει η πολιτική σάτιρα και θα ήθελα, αν το κλίμα το επιτρέψει ποτέ ξανά, να κάνω πολιτική σάτιρα.

Η «Οικογένεια Τσεκ Με» θυμίζει λίγο Οικονομίδη;

Τόλης Παπαδημητρίου: Δεν είχα κάποιο τέτοιο στόχο. Δεν σκέφτηκα ποτέ πώς να κάνω Οικονομίδη. Έχω δει τις ταινίες του όλες και τις θαυμάζω. Ίσως το λες επειδή έχει αρκετή ταχύτητα. Έτσι κι αλλιώς τώρα πια είναι όλα σε πολύ γρήγορη ταχύτητα. Το κοινό εκπαιδεύεται να δέχεται την πληροφορία όλο και πιο γρήγορα.

Μ’ αρέσει πάρα πολύ ο Οικονομίδης. Πάρα πολύ.

Πού θα δούμε την «Οικογένεια Τσεκ Με» αυτό το καλοκαίρι;

Τόλης Παπαδημητρίου: Η «Οικογένεια Τσεκ Με» ξεκινάει στις 23 Ιουνίου στο Βεάκειο. Στις 25 Ιουνίου είμαστε στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη» και μετά στο Κηποθέατρο Παπάγου. Έπειτα φεύγουμε για όλη την Ελλάδα. Ξεκινώντας από τη Λάρισα, φτάνουμε μέχρι την Αλεξανδρούπολη και κατεβαίνουμε μέχρι την Κρήτη. Δηλαδή, το οργώνουμε όλο.