Νέα θεωρία για το Στόουνχεντζ: Έτσι μετέφεραν τους γιγάντιους λίθους πριν από 5.000 χρόνια

Ένα από τα μεγαλύτερα αρχαιολογικά μυστήρια της ανθρωπότητας ίσως βρίσκεται ένα βήμα πιο κοντά στη λύση του. Νέα έρευνα υποστηρίζει ότι οι δημιουργοί του Στόουνχεντζ μετέφεραν τους τεράστιους λίθους χρησιμοποιώντας ξύλινες διαδρομές που λειτουργούσαν σαν ένα πρωτόγονο σιδηροδρομικό δίκτυο, αντί να τους κυλούν πάνω σε ξύλινους κορμούς, όπως πίστευαν οι επιστήμονες επί δεκαετίες.

Η νέα θεωρία παρουσιάζεται σε βιβλίο της αρχαιολόγου Susan Greaney, λέκτορα Αρχαιολογίας στο University of Exeter, και συνοδεύεται από τη λεπτομερέστερη μέχρι σήμερα ψηφιακή αναπαράσταση της κατασκευής του προϊστορικού μνημείου, η οποία δημιουργήθηκε από τον οργανισμό English Heritage.

Οι λεγόμενοι λίθοι σάρσεν, που ζυγίζουν έως και 25 τόνους ο καθένας, μεταφέρθηκαν από την περιοχή των Marlborough Downs, περίπου 24 χιλιόμετρα μακριά από το σημείο όπου βρίσκεται σήμερα το Stonehenge.

Μέχρι πρόσφατα επικρατούσε η άποψη ότι οι τεράστιοι αυτοί μονόλιθοι κυλούσαν πάνω σε ξύλινους κορμούς. Ωστόσο, η νέα μελέτη βασίζεται σε ιστορικές φωτογραφίες από την Ινδονησία των αρχών του 20ού αιώνα, όπου καταγράφεται η μεταφορά μεγάλιθων πάνω σε παράλληλες ξύλινες δοκούς, σχηματίζοντας κάτι που θυμίζει αυτοσχέδιο σιδηρόδρομο.

Σύμφωνα με τη Δρ Γκρίνι, οι νεολιθικοί κατασκευαστές διέθεταν ήδη εξαιρετικές γνώσεις επεξεργασίας ξύλου και ήταν απολύτως ικανοί να κατασκευάσουν τέτοιες ξύλινες διαδρομές, ιδιαίτερα σε ελώδεις ή δύσβατες περιοχές. Οι προσωρινές αυτές κατασκευές εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να εκτείνονταν ακόμη και σε μήκος πέντε χιλιομέτρων.

Η έρευνα προτείνει επίσης μια νέα εξήγηση για τον τρόπο με τον οποίο οι τεράστιοι λίθοι τοποθετήθηκαν όρθιοι. Αντί για πολύπλοκους μηχανισμούς ανύψωσης, οι κατασκευαστές πιθανότατα χρησιμοποιούσαν μεγάλους σωρούς από πέτρες και χώμα, μια τεχνική που έχει καταγραφεί και στο Νησί του Πάσχα από τον λαό των Ράπα Νούι.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο αφορά τον μεγάλο αριθμό ανθρώπων που φαίνεται να συμμετείχαν στην κατασκευή. Ανασκαφές στον γειτονικό αρχαιολογικό χώρο Durrington Walls έχουν αποκαλύψει ίχνη μαζικών γιορτών και συμποσίων, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι εργασίες στο Στόουνχεντζ αποτελούσαν συλλογικό γεγονός και όχι απλώς ένα τεχνικό έργο.

Η Δρ Γκρίνι εκτιμά ότι η συμμετοχή εκατοντάδων ανθρώπων ίσως είχε και συμβολικό χαρακτήρα. Η μεταφορά των γιγάντιων λίθων μέσα από διάφορες κοινότητες πιθανόν λειτουργούσε ως επίδειξη ισχύος και κοινωνικής συνοχής, ενώ οι συμμετέχοντες φαίνεται πως δεν εργάζονταν καταναγκαστικά αλλά πίστευαν ότι συνέβαλλαν σε ένα έργο με θρησκευτική ή πνευματική σημασία.

Το Στόουνχεντζ άρχισε να κατασκευάζεται πριν από περίπου 5.000 χρόνια και δημιουργήθηκε σε διαδοχικές φάσεις. Οι πρώτοι μικρότεροι λίθοι μεταφέρθηκαν από τους Preseli Hills, ενώ αργότερα προστέθηκαν οι γιγάντιοι λίθοι σάρσεν που σχηματίζουν τον εμβληματικό πέτρινο κύκλο. Αν και ο ακριβής σκοπός του μνημείου παραμένει άγνωστος, η ευθυγράμμισή του με την ανατολή του ήλιου στο θερινό ηλιοστάσιο και τη δύση στο χειμερινό ηλιοστάσιο ενισχύει την άποψη ότι συνδεόταν με αστρονομικές παρατηρήσεις και θρησκευτικές τελετές.

Περισσότερο από ένα εκατομμύριο επισκέπτες φτάνουν κάθε χρόνο στο Στόουνχεντζ, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και μυστηριώδη μνημεία του κόσμου, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και σήμερα εξακολουθεί να αποκαλύπτει νέα μυστικά για τους ανθρώπους που το δημιούργησαν.