Ένας Κύπριος συνθέτης γράφει την μουσική ταυτότητα της Σανγκάης

Αυτό έκανε για μια ακόμη φορά ο ελληνοκύπριος συνθέτης Μάριος Ι. Ηλία, δημιουργώντας το οπτικοακουστικό πορτρέτο της Σανγκάης. Μια από τις μεγαλύτερες πόλεις στον κόσμο και διεθνές εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο του κόσμου, η Σανγκάη, εμπιστεύθηκε το πορτρέτο της στον Μάριο Ι. Ηλία, γεγονός που αποτελεί τιμή για την Κύπρο και τον ελληνισμό γενικότερα. Τι είναι όμως «Ο ήχος της Σανγκάης», και πως δημιουργήθηκε;

Όπως λέει ο κ. Ηλία μιλώντας στο CNN Greece o ήχος της Σανγκάης σχεδιάστηκε ως «όπερα μιας κοσμόπολης», με την ίδια την πόλη να έχει κεντρικό ρόλο. Πρόκειται για ένα μουσικό – κινηματογραφικό έργο όπου η δραματουργία αναπτύσσεται μέσα από τη μουσική, τους ήχους του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης δραστηριότητας και αποτελεί την παρουσίαση της άυλης πολιτισμικής κληρονομίας της κινεζικής μεγαλούπολης. Με απλά λόγια, ο Μάριος Ι. Ηλία πραγματοποίησε 6.574 οπτικοακουστικές καταγραφές, με ήχους από το ποτάμι της πόλης και τις τελετές τσαγιού μέχρι τους ήχους των δρόμων, πρακτικών τάι τσι και τους τινάγματος μιας βεντάλιας. Οι χιλιάδες αυτοί ήχοι ενσωματώθηκαν στο μουσικό έργο που συνέθεσε και το οποίο αποτέλεσε αφενός ένα αυτόνομο έργο και αφετέρου το μουσικό θέμα της ταινίας. Στην ουσία πρόκειται για τέσσερα έργα γραμμένα για συμφωνική ορχήστρα, παραδοσιακές κινεζικές ορχήστρες και τρίο τζαζ, καθώς η Σανγκάη αποτελούσε το κέντρο της τζαζ μουσικής στην Κίνα.

«Κάθε πόλη έχει τη δική της φωνή», ανέφερε ο Μάριος Ιωάννου Ηλία. Επί τρεις μήνες άκουγα τη Σαγκάη. Αφετηρία του έργου υπήρξε ένα σύντομο μοτίβο από την περίτεχνη κινεζική όπερα Kunqu, το οποίο λειτούργησε ως μουσικός σπόρος. Πάνω σε αυτό συνέθεσα τη μουσική για εκατονταμελή ορχήστρα κινεζικών και ευρωπαϊκών οργάνων, ορχήστρες γκουτζένγκ και ρουάν, καθώς και τζαζ τρίο. Γύρω από αυτό διαμορφώθηκε η συνάντηση του ιστορικού βάθους της πόλης με τον σύγχρονο ρυθμό της και της πολιτιστικής της κληρονομιάς με το όραμά της για το μέλλον. Στη Σαγκάη, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον συνυπάρχουν αρμονικά» λέει στο CNN Greece o κ. Ηλία.

Η δημιουργία του έργου διήρκεσε δεκαοκτώ μήνες. Στην παραγωγή συμμετείχαν 250 ερμηνευτές, καθώς και 30 καλλιτεχνικά, ακαδημαϊκά, πολιτιστικά και τεχνολογικά ιδρύματα. Τα γυρίσματα και οι ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν σε περισσότερες από 90 τοποθεσίες της Σανγκάης. Συγκεντρώθηκαν 6.574 οπτικοακουστικές καταγραφές, 718 ανεξάρτητα ηχητικά κανάλια και 19.431 φωτογραφίες. Το έργο έχει διάρκεια 24,5 λεπτά και η ταινία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της μουσικής.

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι ο ίδιος ο συνθέτης αποτελεί μέρος του έργου μέσω της καταγραφών των εγκεφαλικών κυμάτων του μέσω ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν τη δεύτερη ημέρα και στο τέλος της τρίμηνης παραμονής του στη Σαγκάη. Τα δεδομένα μεταφράστηκαν σε ήχους και ενσωματώθηκαν στη μουσική, αποτυπώνοντας τη μεταβολή που επέφερε η παρατεταμένη επαφή του συνθέτη με το ηχητικό και πολιτιστικό περιβάλλον της πόλης.

Την κινηματογράφηση και το μοντάζ ανέλαβε ο Κωστής Νικόλας. Παραγωγός ήχου ήταν ο Νικόλας Ηλία, ενώ ο Iverson Zhende Xu και η τεχνολογία της Full Dimension Σαγκαής συνέβαλε στην χωρική επεξεργασία και απόδοση του ήχου.

Πριν από την παρουσίασή του στην Κίνα, ο «Ήχος της Σαγκάης» πραγματοποίησε την ευρωπαϊκή του πρεμιέρα στις 10 Ιουνίου στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας, εγκαινιάζοντας την Εβδομάδα Κινεζικού Κινηματογράφου στην Κύπρο. Η ασιατική πρεμιέρα του έργου πραγματοποιήθηκε στις 27 Ιουνίου στον κινηματογράφο Tianshan του Hongqiao Art Center. Είχε προηγηθεί, στις 23 Ιουνίου, ειδική προβολή και παρουσίαση στο κατάμεστο επίσης Θέατρο Huiyin της Σαγκάης.

Ο «Ήχος της Σαγκάης» αποτελεί το τρίτο μέρος της διεθνούς σειράς έργων του Μάριου Ιωάννου Ηλία με επίκεντρο την ακουστική ταυτότητα των πόλεων, μετά τον «Ήχο του Βλαδιβοστόκ» και τον «Ήχο του Κιότο».

Ο Μάριος Ιωάννου Ηλία, γεννήθηκε το 1978 στην Πάφο. Ευρωπαίοι μουσικοί και μουσικολόγοι τον έχουν χαρακτηρίσει μουσικό φαινόμενο και πρωτοπόρο μεταξύ των συνθετών της γενιάς του.

Τα έργα του έχουν παιχθεί σε μερικά από τα μεγαλύτερα θέατρα της Ευρώπης και απέκτησε μεγάλη φήμη με το έργο του “Μονάχα ο χρόνος μας ανήκει” γραμμένο για χορωδία και ήχους από μοτοσυκλέτες Harley Davindson.

Το έργο του «autosymphonic» δημιουργήθηκε για τα 125α γενέθλια του αυτοκινήτου και ήταν παραγγελία της πόλης του Μάνχαϊμ και του ομοσπονδιακού κρατιδίου της Βάδης-Βυρτεμβέργης. Στην πρεμιέρα του έργου έλαβαν μέρος 300 μουσικοί, 500 τεχνικοί και 81 αυτοκίνητα.

Το έργο του «Ελευθερία» ανάθεση των μουσικών συνόλων της ΕΡΤ με αφορμή τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση μαγνητοσκοπήθηκε στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας και μεταδόθηκε σε παγκόσμια πρεμιέρα στις 29 Δεκεμβρίου 2021