Η τελευταία γυναίκα που απαγχονίστηκε στην Ουαλία: Η σκοτεινή ιστορία της Λέσλι Τζέιμς

Στις 14 Αυγούστου 1907, ανήμερα των 40ών γενεθλίων της, η Λέσλι Τζέιμς οδηγήθηκε από τις γυναικείες φυλακές του Κάρντιφ προς την αγχόνη. Λίγα λεπτά αργότερα θα γινόταν η τελευταία γυναίκα που εκτελέστηκε διά απαγχονισμού στην Ουαλία. Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, η υπόθεσή της επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς ένα νέο βιβλίο αμφισβητεί κρίσιμες πτυχές της καταδίκης της και υποστηρίζει ότι η Τζέιμς μπορεί να μην είχε διαπράξει φόνο.

Η συγγραφέας Μέρι Τζόουνς, στο βιβλίο The Execution of Leslie James, εξετάζει εκ νέου την υπόθεση και υποστηρίζει ότι η γυναίκα που οδηγήθηκε στην αγχόνη είχε ήδη υποστεί σοβαρό τραυματισμό στο κεφάλι. Μήνες πριν από τον θάνατο του βρέφους, η Τζέιμς είχε χτυπηθεί από ποδήλατο και είχε υποστεί τόσο σοβαρή διάσειση, ώστε χρειάστηκε να παραμείνει για τρεις μήνες στο νοσοκομείο.

Για την Τζόουνς, το στοιχείο αυτό θα έπρεπε να είχε ληφθεί υπόψη στη δίκη, καθώς θα μπορούσε να φωτίσει τη συμπεριφορά της και την κατάσταση στην οποία βρισκόταν όταν συνέβη η τραγωδία.

Η κατηγορία για «baby farming»

Η Τζέιμς δικάστηκε τον Ιούλιο του 1907 στο Swansea Assizes για τον θάνατο ενός νεογέννητου κοριτσιού, γνωστού μόνο με το επώνυμο της μητέρας του, Τρέζουρ. Η υπόθεση συνδεόταν με το λεγόμενο «baby farming», μια πρακτική που είχε προκαλέσει έντονες κοινωνικές αντιδράσεις στη Βρετανία της εποχής: ανεπιθύμητα ή «ενοχλητικά» παιδιά παραδίδονταν έναντι χρηματικού ποσού σε ανθρώπους που αναλάμβαναν τη φροντίδα τους.

Σύμφωνα με την κατηγορούσα αρχή, η Τζέιμς είχε απαντήσει σε αγγελία και είχε συμφωνήσει να αναλάβει το μωρό έναντι έξι λιρών, με ακόμη δύο λίρες να ακολουθούν. Αφού παρέλαβε το παιδί, φέρεται να το έπνιξε κατά τη διάρκεια της επιστροφής της με το τρένο προς το Κάρντιφ.

Καθοριστικό για την καταδίκη της ήταν και το γεγονός ότι είχε προηγουμένως αναλάβει δύο ακόμη βρέφη. Ωστόσο, σύμφωνα με την Τζόουνς, η ιστορία αυτών των δύο παιδιών δεν παρουσιάστηκε με τον τρόπο που θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ της κατηγορουμένης. Για το πρώτο, η Τζέιμς είχε ζητήσει ιατρική βοήθεια προτού το αφήσει στα σκαλιά του Salvation Army, ενώ το δεύτερο είχε επιβιώσει και αργότερα υιοθετήθηκε από τη σπιτονοικοκυρά της.

Ένα παιδί που ίσως είχε ήδη σοβαρά προβλήματα

Η νέα έρευνα θέτει επίσης ερωτήματα για τις συνθήκες του θανάτου του βρέφους. Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η Τζόουνς, η οικογένεια είχε αναφέρει στην αστυνομία ότι το μωρό παρουσίαζε ήδη αφρό στο στόμα, πιθανώς εξαιτίας ενός δύσπεπτου μείγματος ζαχαρόνερου που του είχε δοθεί, ενώ ήταν τόσο σφιχτά τυλιγμένο ώστε οι γείτονες δεν μπορούσαν καν να αντιληφθούν ότι το πακέτο που παραδόθηκε στην Τζέιμς περιείχε ένα μωρό.

Τα στοιχεία αυτά, σύμφωνα με τη συγγραφέα, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα διαφορετικό σενάριο για τον θάνατο: ότι το βρέφος μπορεί να πνίγηκε ή να πέθανε από ασφυξία χωρίς η Τζέιμς να το έχει δολοφονήσει.

Η ίδια η Τζέιμς ήταν, σύμφωνα με την έρευνα, αλκοολική και πιθανότατα δεν μπορούσε να θυμηθεί με σαφήνεια τι είχε συμβεί στη διαδρομή της επιστροφής.

Η δίκη της διήρκεσε μόλις μιάμιση ημέρα και το αποκλειστικά ανδρικό σώμα ενόρκων χρειάστηκε μόλις 12 λεπτά για να την κρίνει ένοχη. Ο συνήγορός της, Ίβορ Μπόουεν, είχε διοριστεί μόλις το πρωί της δίκης, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με την Τζόουνς, να μην έχει τον χρόνο να συναντήσει επαρκώς την κατηγορούμενη ή να καλέσει μάρτυρες υπεράσπισης.

Η Ρόντα Γουίλις και η γυναίκα πίσω από το όνομα

Μία ακόμη πτυχή της υπόθεσης αφορά την ίδια την ταυτότητα της γυναίκας. Η Τζέιμς φαίνεται ότι δεν ήταν το πραγματικό της όνομα. Η Τζόουνς θεωρεί πιθανότερο ότι είχε γεννηθεί ως Ρόντα Γουίλις, ενώ στα αρχεία εμφανίζεται επίσης με τα ονόματα Ρόντα Γουίλις, Ντάλζελ και Λάσλεϊς.

Η ερευνήτρια υποστηρίζει ότι υπήρχαν ενδείξεις πως προερχόταν από πιο ευκατάστατο περιβάλλον και ήταν ιδιαίτερα μορφωμένη και ευφραδής, σε πλήρη αντίθεση με την εικόνα της «έκφυλης» ή «πεπτωκυίας γυναίκας» που παρουσίαζε ο Τύπος της εποχής.

Η ζωή της είχε, ωστόσο, αρχίσει να καταρρέει. Είχε εμπλακεί σε ένα ερωτικό τρίγωνο με δύο αδέλφια, τον Στιούαρτ και τον ΜακΓκρέγκορ ΜακΦέρσον, με τους οποίους απέκτησε δύο παιδιά. Μετά τον σοβαρό τραυματισμό της στο κεφάλι, η κατάστασή της επιδεινώθηκε και, μέχρι το 1907, είχε οδηγηθεί σε μια ζωή που η Τζόουνς χαρακτηρίζει βαθιά προβληματική.

Η ομορφιά της έγινε μέρος της «καταδίκης» της

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της υπόθεσης είναι ο τρόπος με τον οποίο ο Τύπος αντιμετώπισε την εμφάνιση της Τζέιμς.

Ακόμη και ο δήμιος Χένρι Πιερπόντ, μέλος της περίφημης οικογένειας δημίων, φέρεται να σχολίασε την ομορφιά της πριν από την εκτέλεση, λέγοντας: «Έχω απαγχονίσει γυναίκες στο παρελθόν, αλλά καμία τόσο όμορφη».

Οι εφημερίδες της εποχής δεν περιορίστηκαν στην κάλυψη της υπόθεσης και της καταδίκης της. Περιέγραφαν την εμφάνισή της, τα μαλλιά της και την ψυχραιμία της μέχρι τις τελευταίες στιγμές. Για την Τζόουνς, αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός είδους «μισογυνιστικού φετιχισμού», μέσω του οποίου η Τζέιμς μετατράπηκε σε θέαμα και σύμβολο.

«Κανενός άνδρα η συμπεριφορά δεν είχε σχολιαστεί τόσο πολύ στις εφημερίδες», υποστηρίζει η συγγραφέας, επισημαίνοντας ότι η Τζέιμς παρουσιάστηκε ως μια γυναίκα που έπρεπε να λειτουργήσει ως «παράδειγμα».

50.000 υπογραφές για να σωθεί

Παρά την καταδίκη της, υπήρξε σημαντική κινητοποίηση για τη σωτηρία της. Περίπου 50.000 άνθρωποι υπέγραψαν αίτημα για να μην εκτελεστεί, ενώ έξω από τις φυλακές του Κάρντιφ συγκεντρώθηκαν περίπου 1.000 άνθρωποι όταν ανακοινώθηκε ότι η εκτέλεση θα πραγματοποιούνταν.

Ο υπουργός Εσωτερικών Χέρμπερτ Γκλάντστοουν αποφάσισε, ωστόσο, να μην της απονεμηθεί χάρη, κρίνοντας ότι έπρεπε να αποτελέσει παράδειγμα για την αντιμετώπιση της πρακτικής του «baby farming», την οποία χαρακτήριζε «απεχθή».

Το πρωί της 14ης Αυγούστου, η Τζέιμς οδηγήθηκε στην αγχόνη. Ο Χένρι και ο Τομ Πιερπόντ την περίμεναν στο ειδικό κτίριο των εκτελέσεων, πάνω από έναν λάκκο βάθους περίπου 4,5 μέτρων.

Σήμερα, 119 χρόνια μετά τον θάνατό της, η μοναδική φυσική ένδειξη του τάφου της είναι ένας χαραγμένος σταυρός δίπλα σε ένα μικρό χωράφι με πατάτες, μέσα στους χώρους των φυλακών του Κάρντιφ.

Για τη Μέρι Τζόουνς, όμως, η υπόθεση δεν έχει κλείσει. Υποστηρίζει ότι η Τζέιμς μπορεί να ήταν υπεύθυνη για τον θάνατο του βρέφους χωρίς να είναι ένοχη για φόνο και ζητά μια δημόσια απολογία για την εκτέλεση μιας γυναίκας της οποίας η πραγματική ευθύνη, όπως υποστηρίζει, παραμένει αμφισβητήσιμη.