10 ροκ τραγούδια που είναι εμπνευσμένα από διάσημα μυθιστορήματα

Άλλοτε η σύνδεση είναι άμεση και οι στίχοι γεμίζουν με ονόματα και λεπτομέρειες του πρωτοτύπου· άλλοτε το βιβλίο λειτουργεί απλώς ως αφετηρία για μια νέα, μουσική ανάγνωση. Από την επιστημονική φαντασία και τη δυστοπία έως το γοτθικό μυθιστόρημα και τη ρωσική λογοτεχνία, το Collider επέλεξε δέκα χαρακτηριστικά τραγούδια που απέδειξαν ότι ένα βιβλίο μπορεί να αποκτήσει μια εντελώς διαφορετική ζωή μέσα από τη ροκ.

10. «Childhood's End» – Pink Floyd

Από «Το τέλος της παιδικής ηλικίας» (1953) του Άρθουρ Κλαρκ

Στο μυθιστόρημα του Άρθουρ Κλαρκ, μυστηριώδεις εξωγήινοι, οι Overlords, φτάνουν στη Γη υποσχόμενοι ειρήνη και αρμονία. Ωστόσο αποκαλύπτεται ότι συλλέγουν κρυφά ανθρώπινα παιδιά για να τα στείλουν σε μια ανώτερη συλλογική συνείδηση που ονομάζεται Overmind. Το «Childhood's End» (1972) των Pink Floyd παραλείπει τους εξωγήινους και κρατά κυρίως την ιδέα που υποδηλώνει ο τίτλος: το τέλος της παιδικής αθωότητας και τη στιγμή κατά την οποία η φαντασία συγκρούεται με τη συνείδηση της πραγματικότητας.

9. «To Tame a Land» – Iron Maiden

Από το «Dune» (1965) του Φρανκ Χέρμπερτ

Το «Dune» εκτυλίσσεται στον πλανήτη-έρημο Αρράκις και ακολουθεί τον Πολ Ατρείδη, ο οποίος μετά την εξόντωση της οικογένειάς του ενώνεται με τους αυτόχθονες Φρέμεν και αρχίζει να εκπληρώνει το προφητεμένο πεπρωμένο του ως Μουάντ'Ντιμπ. To «To Tame a Land» (1983) των Iron Maiden είναι γεμάτο από αναφορές στο βιβλίο του Φρανκ Χέρμπερτ. Πέρα από το γενικό θέμα της κατάκτησης του «Βασιλείου των αμμόλοφων» που αναφέρεται στον Αρράκις, στους στίχους περιλαμβάνονται όροι όπως Κουίζατς Χάντεραχ (υπεράνθρωπος προφήτης), Κάλανταν (ο πλανήτης καταγωγής του Πολ), Γκομ Τζαμπάρ (η οδυνηρή δοκιμασία που πρέπει να υπομείνει ο Πολ). Στην ουσία το τραγούδι είναι ένας μουσικός φόρος τιμής στο «Dune».

8. «1984» – Ντέιβιντ Μπόουι

Από το «1984» (1949) του Τζορτζ Όργουελ

Στο κλασικό δυστοπικό μυθιστόρημα του Τζορτζ Όργουελ, ο Γουίνστον Σμιθ ζει σε μια κοινωνία απόλυτης επιτήρησης, όπου ο Μεγάλος Αδελφός ελέγχει όχι μόνο τις πράξεις των πολιτών αλλά και την ίδια την έννοια της αλήθειας. Στο δικό του «1984» (1974) ο Ντέιβιντ Μπόουι δεν αφηγείται την ιστορία του Σμιθ, αλλά αντανακλά τα θέματα του βιβλίου σχετικά με τις κυβερνήσεις και τους ισχυρούς θεσμούς που παρακολουθούν και παρασκηνιακά διαμορφώνουν την κοινωνία. Η επιτήρηση, η χειραγώγηση και ο φόβος της απώλειας της ατομικότητας περνούν από τις σελίδες του Όργουελ σε ένα σκοτεινό τραγούδι για τους μηχανισμούς κοινωνικού ελέγχου.

7. «Wuthering Heights» – Κέιτ Μπους

Από τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» (1847) της Εμιλι Μπροντέ

Η θυελλώδης σχέση της πλούσιας Κάθριν Έρνσο με τον ορφανό Χίθκλιφ βρίσκεται στον πυρήνα του μυθιστορήματος της Έμιλι Μπροντέ, μιας ιστορίας έρωτα, εμμονής και εκδίκησης. Η Κέιτ Μπους έγραψε το τραγούδι (1978) από την οπτική της Κάθριν μετά τον θάνατό της. Από τις άμεσες αναφορές στους βάλτους τους Γιορκσάιρ έως τους εξομολογητικούς στίχους που αντανακλούν τον παθιασμένο αλλά συναισθηματικά εξαντλητικό έρωτα του ζευγαριού, το «Wuthering Heights» καταφέρνει να μεταφέρει τη γοτθική ατμόσφαιρα του βιβλίου.

6. «White Rabbit» – Jefferson Airplane

Από τις «Περιπέτειες της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων» (1865) του Λιούις Κάρολ

Η «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» είναι ένα σύμπαν όπου οι κανόνες της λογικής καταρρέουν: μια κουνελότρυπα οδηγεί σε έναν παράδοξο κόσμο γεμάτο από αλλόκοτους χαρακτήρες όπως το Λευκό Κουνέλι, η Γάτα του Τσέσαϊρ, ο Τρελοκαπελάς και η κακιά βασίλισσα Ντάμα Κούπα. Οι Jefferson Airplane χρησιμοποίησαν αυτές τις εικόνες για να δημιουργήσουν ένα από τα εμβληματικά τραγούδια (1967) της ψυχεδελικής εποχής. Τα φίλτρα και τα κέικ μετατρέπονται σε χάπια, η κάμπια με τον ναργιλέ αποκτά νέα σημασία, ενώ διατηρείται αυτούσια η φράση «Κόψτε της το κεφάλι!».

5. «Tom Sawyer» – Rush

Από το «Οι Περιπέτειες του Τομ Σόγιερ» (1876) του Μαρκ Τουέιν

Ο Τομ Σόγιερ του Μαρκ Τουέιν είναι ένας ανυπότακτος νεαρός που μεγαλώνει στο Μιζούρι του 19ου αιώνα, αψηφώντας τους κανόνες των ενηλίκων και μπλέκοντας διαρκώς σε περιπέτειες. Αν και δεν αποτελεί άμεση διασκευή του μυθιστορήματος, το τραγούδι των Rush (1981) απεικονίζει τον ήρωα ως σύμβολο της νεανικής ανεξαρτησίας. Mπορεί να είναι νέος, αλλά είναι σταθερός στις πεποιθήσεις του. Οι ενήλικες τον θεωρούν απερίσκεπτο και αφελή, αλλά, όπως λένε οι στίχοι («Αν και το μυαλό του δεν είναι προς ενοικίαση / Μην τον θεωρείτε αλαζόνα»), διαθέτει περισσότερη ακεραιότητα από πολλούς μεγαλύτερούς του.

4. «Scentless Apprentice» – Nirvana

Από το «Άρωμα» (1985) του Πάτρικ Ζίσκιντ

Στο «Άρωμα» ο Ζαν-Μπατίστ Γκρενούιγ διαθέτει μια σχεδόν υπερφυσική όσφρηση και εξελίσσεται σε ιδιοφυή αρωματοποιό. Η εμμονή του με τη διατήρηση του αρώματος νεαρών γυναικών, όμως, τον οδηγεί στον φόνο. Ήταν το αγαπημένο βιβλίο του Κερτ Κομπέιν των Nirvana, ο οποίος στο τραγούδι-φόρο τιμής «Scentless Apprentice» (1993) επέλεξε να μη μεταφέρει την πλοκή, αλλά το ταραγμένο μυαλό του ήρωα με περιέργες αναφορές σε οσμές – από το «οι ηλεκτρολύτες μυρίζουν σαν σπέρμα» μέχρι μανιτάρια που εκπέμπουν αέρια. Ενώ η υπερευαισθησία του Γρενούιγ στις μυρωδιές αντιπαραβάλλεται με την απόλυτη ηθική του αναισθησία.

3. «One» – Metallica

Από το «Ο Τζόνι πήρε το όπλο του» (1938) του Ντάλτον Τράμπο

Στο αντιπολεμικό μυθιστόρημα του Ντάλτον Τράμπο, ένας στρατιώτης του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Τζο Μπόναμ, επιζεί από έκρηξη έχει χάσει τα χέρια, τα πόδια, τα μάτια, τα αυτιά, τη μύτη, το στόμα και τη γλώσσα του. Η συνείδησή του όμως παραμένει άθικτη, παγιδευμένη μέσα σε ένα σώμα που δεν μπορεί να κινηθεί ή να επικοινωνήσει. Αυτή η αίσθηση βρίσκεται στην καρδιά του «One» (1988). Οι Metallica μεταφέρουν την αίσθηση του να είσαι εγκλωβισμένος μέσα στο ίδιο σου το σώμα, βασανισμένος από τις φρικαλεότητες του πολέμου, αλλά ανίκανος να τις εκφράσεις. Οι στίχοι απαριθμούν κάθε μία από τις σωματικές βλάβες του Τζο, αλλά η πιο οδυνηρή από όλες είναι το ψυχολογικό του μαρτύριο: «Δεν μπορώ να ζήσω / Δεν μπορώ να πεθάνω».

2. «Ramble On» – Led Zeppelin

Από τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» (1954) του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν

Ο Ρόμπερτ Πλαντ είναι φανατικός αναγνώστης των έργων του Τόλκιν και οι αναφορές στη Μέση Γη εμφανίζονται σε περισσότερα από ένα τραγούδια των Led Zeppelin – κυρίως στο «Ramble On» (1969), αλλά και σε μικρότερο βαθμό στα «The Battle of Evermore» και «Misty Mountain Hop». Ήδη στον πρώτο στίχο του «Ramble On» («Τα φύλλα πέφτουν τριγύρω») έχουμε μια αναφορά στο ποίημα «Namárië» των Ξωτικών, ενώ αργότερα εμφανίζονται στην αφήγηση η Μόρντορ, ο Γκόλουμ και ο Evil One, δηλαδή ο Σάουρον.

1. «Sympathy for the Devil» – The Rolling Stones

Από το «Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα» (1967) του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ

Το «Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ εκτυλίσσεται με φόντο τη Μόσχα της δεκαετίας του 1930 αλλά και την Ιερουσαλήμ της εποχής του Ιησού και του Πόντιου Πιλάτου. Ο Διάβολος μεταμφιέζεται σε καθηγητή Βολάντ για να εκθέσει την απληστία και τη διαφθορά των ανθρώπων, και γίνεται ο ήρωας του τραγουδιού των Rolling Stones (1968). Το συγκρότημα δεν παρουσιάζει τον Διάβολο απλά ως ενσάρκωση του απόλυτου Κακού, αλλά ως έναν ευφυή παρατηρητή της ανθρώπινης ιστορίας, ο οποίος αναδεικνύει τις αντιφάσεις της. Χαρακτηριστικοί είναι οι στίχοι «Όπως κάθε αστυνομικός είναι εγκληματίας / Και όλοι οι αμαρτωλοί άγιοι».