Περού: Ανθρώπινος σκελετός 1.400 ετών βρέθηκε σε αρχαία τελετουργική κατασκευή στη Λίμα

Ένα ανθρώπινο κατάλοιπο που ενδέχεται να συνδέεται με τελετουργική θυσία έφεραν στο φως αρχαιολόγοι στη Λίμα του Περού, σε μια ανακάλυψη που αναμένεται να προσφέρει νέα στοιχεία για τις θρησκευτικές πρακτικές ενός αρχαίου πολιτισμού που άνθησε στις ακτές της χώρας πολύ πριν από την εμφάνιση των Ίνκας.

Τα οστά ανήκουν σε ενήλικο άτομο και εντοπίστηκαν κοντά στη βάση της Huaca Pucllana, μιας μεγάλης αρχαίας πυραμίδας από πλίνθους και πηλό, η οποία αποτελούσε σημαντικό τελετουργικό και διοικητικό κέντρο του πολιτισμού της Λίμα.

Η προκαταρκτική χρονολόγηση τοποθετεί την ταφή περίπου στο 650 μ.Χ., γεγονός που σημαίνει ότι τα κατάλοιπα είναι περίπου 1.400 ετών.

Η επικεφαλής της ανασκαφής, αρχαιολόγος Γκλάντις Παζ, δήλωσε ότι τα οστά μπορούν να βοηθήσουν τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα τις τελετουργίες του πολιτισμού της Λίμα και να ανασυνθέσουν τελετές που πραγματοποιούνταν πριν από πολλούς αιώνες.

Το σώμα μέσα στο κανάλι

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο είχε τοποθετηθεί το σώμα. Σύμφωνα με την Παζ, ο νεκρός βρέθηκε μέσα σε ένα κανάλι, ξαπλωμένος στην αριστερή του πλευρά, με το κρανίο στραμμένο προς την πυραμίδα και προς τον Ειρηνικό Ωκεανό.

Οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι η ταφή μπορεί να συνδέεται με μια τελετουργία κατά την οποία το συγκεκριμένο κανάλι, που συνδεόταν με μια τελετουργική δεξαμενή, έκλεισε.

Αυτό το στοιχείο ενισχύει την υπόθεση ότι ο άνθρωπος δεν ενταφιάστηκε απλώς στο σημείο, αλλά τοποθετήθηκε εκεί στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης τελετουργικής διαδικασίας. Οι ερευνητές εξετάζουν το ενδεχόμενο να πρόκειται για προσφορά προς τις θεότητες ή για θυσία που συνδεόταν με το κλείσιμο της υδάτινης εγκατάστασης.

Ωστόσο, η ακριβής σημασία της ταφής δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.

Μια ασυνήθιστη κατασκευή

Εκτός από τα ανθρώπινα λείψανα, οι αρχαιολόγοι επικεντρώνονται και στην ίδια την κατασκευή όπου βρέθηκαν.

Το υπουργείο Πολιτισμού του Περού χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την αρχιτεκτονική του τελετουργικού πηγαδιού. Σε αντίθεση με άλλες κατασκευές που έχουν ανακαλυφθεί στη Huaca Pucllana και αποτελούνται κυρίως από μικρούς πλίνθους λάσπης, η συγκεκριμένη κατασκευή είχε δημιουργηθεί από πέτρες του ποταμού.

Η διαφορά αυτή μπορεί να προσφέρει νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνταν οι συγκεκριμένοι χώροι και για τις τελετουργικές πρακτικές της περιόδου.

Ο πολιτισμός της Λίμα

Ο πολιτισμός της Λίμα αναπτύχθηκε κατά μήκος της άνυδρης κεντρικής ακτής του Περού από τον 1ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ., περίπου επτά αιώνες πριν από την άνοδο της αυτοκρατορίας των Ίνκας.

Η Huaca Pucllana ήταν ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του. Η εντυπωσιακή πυραμίδα αποτελούσε χώρο τελετουργιών και διοικητικών δραστηριοτήτων, ενώ η γύρω περιοχή φιλοξενούσε κοινότητες που αναπτύχθηκαν αιώνες πριν από την ίδρυση της σημερινής Λίμα από τους Ισπανούς το 1535.

Σήμερα, η αρχαία πυραμίδα βρίσκεται σε ένα εντελώς διαφορετικό αστικό τοπίο, ανάμεσα σε πάρκα, δεντρόφυτους δρόμους και σύγχρονες πολυκατοικίες στις περιοχές Μιραφλόρες και Σαν Ισίδρο. Ο αρχαιολογικός χώρος είναι επισκέψιμος και αποτελεί έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς αρχαιολογικούς τόπους της σύγχρονης πρωτεύουσας.

Αρχαιολογικά ευρήματα κάτω από τη σύγχρονη πόλη

Η νέα ανακάλυψη εντάσσεται σε μια μακρά σειρά αρχαιολογικών ευρημάτων που έρχονται στην επιφάνεια μέσα στον σύγχρονο αστικό ιστό της Λίμα.

Σύμφωνα με τις περουβιανές αρχές, στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή υπάρχουν περισσότερες από 400 αρχαιολογικές θέσεις.

Ο αρχαιολόγος Πίτερ φαν Ντάλεν, καθηγητής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο του Αγίου Μάρκου, ο οποίος δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη ανασκαφή, σημειώνει ότι η ανακάλυψη τάφων, μουμιοποιημένων λειψάνων και άλλων αντικειμένων που σχετίζονται με ταφικές πρακτικές είναι συχνό φαινόμενο στις ακτές του Περού.

Μάλιστα, τέτοια ευρήματα έχουν εντοπιστεί ακόμη και κατά τη διάρκεια σύγχρονων έργων υποδομής. Το 2025, εργάτες που έσκαβαν για την επέκταση υπόγειου δικτύου φυσικού αερίου στη Λίμα ανακάλυψαν δύο προϊσπανικούς τάφους ηλικίας άνω των 1.000 ετών. Λίγο νωρίτερα, συνεργεία που πραγματοποιούσαν εργασίες για την εγκατάσταση αγωγών είχαν βρει τη μούμια ενός παιδιού περίπου 1.000 ετών.

Η μελέτη των ανθρώπινων λειψάνων από τη Huaca Pucllana αναμένεται τώρα να προσφέρει περισσότερες πληροφορίες για την ταυτότητα του ατόμου και τις συνθήκες του θανάτου του, αλλά κυρίως για τον ρόλο που μπορεί να διαδραμάτιζαν οι ανθρωποθυσίες και οι ταφικές προσφορές στις τελετουργίες του πολιτισμού της Λίμα.