Η «κρυφή» ερωτική ιστορία που κρύβει η Ταπισερί της Μπαγιέ - Τι αποκαλύπτει επιμελητής

Εκατομμύρια επισκέπτες του Βρετανικού Μουσείου αναμένεται να δουν τους επόμενους μήνες την περίφημη Ταπισερί της Μπαγιέ, όμως ανάμεσα στις δεκάδες σκηνές που αφηγούνται την ιστορία της νορμανδικής κατάκτησης της Αγγλίας υπάρχει μία που εξακολουθεί να προκαλεί ερωτήματα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα πάνελ που απεικονίζει μια γυναίκα, γνωστή μόνο ως Αέλφγκιβα, την οποία αγγίζει στο πρόσωπο ένας άγνωστος κληρικός. Ακριβώς από κάτω, στο περιθώριο της ταπισερί, εμφανίζεται μια γυμνή ανδρική μορφή σε μια ιδιαίτερα υπαινικτική στάση.

Ο καθηγητής Μάικλ Λιούις, επιμελητής της έκθεσης, υποστηρίζει ότι η γυναίκα ενδέχεται να είναι στην πραγματικότητα η Έμμα της Νορμανδίας, βασίλισσα σύζυγος τόσο του Έθελρεντ του Άπροθυμου όσο και του Κνούτου, μητέρα του Εδουάρδου του Ομολογητή και προγιαγιά του Γουλιέλμου του Κατακτητή.

Η ταυτότητα της γυναίκας έχει απασχολήσει επί δεκαετίες τους ιστορικούς. Η θεωρία του Λιούις αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η Έμμα, ως μητέρα του Εδουάρδου του Ομολογητή, συνδεόταν άμεσα με τη γενεαλογία που χρησιμοποίησε ο Γουλιέλμος για να στηρίξει τη διεκδίκησή του για τον αγγλικό θρόνο.

Η σκηνή που αλλάζει την ερμηνεία της κατάκτησης

Ο καθηγητής Μάικλ Λιούις υποστηρίζει ότι η παρουσία της γυμνής ανδρικής μορφής μπορεί να αποτελεί υπαινιγμό ενός σεξουαλικού σκανδάλου που είχε συνδεθεί με την Έμμα.

Οι φήμες της εποχής ήθελαν τη βασίλισσα να έχει διατηρήσει ερωτική σχέση με τον Άλφγουιν, επίσκοπο του Γουίντσεστερ. Εάν η σκηνή της ταπισερί αναφέρεται πράγματι σε αυτή την ιστορία, τότε, σύμφωνα με τον Λιούις, δεν πρόκειται απλώς για μια προσωπική υπόθεση, αλλά για ένα στοιχείο που υπονομεύει συμβολικά τη νομιμότητα της ίδιας της νορμανδικής κατάκτησης.

«Είναι αυτή που νομιμοποιεί την εξουσία του Γουλιέλμου. Η γυμνή μορφή στο κάτω μέρος και το σεξουαλικό σκάνδαλο αλλάζουν εντελώς την εικόνα. Υπονομεύουν τη νομιμότητά της και, επομένως, τη νομιμότητα της νορμανδικής κατάκτησης», ανέφερε ο καθηγητής στο podcast History Extra.

Η συγκεκριμένη σκηνή εμφανίζεται αμέσως μετά την απεικόνιση μιας έντονης συνομιλίας ανάμεσα στον Γουλιέλμο και τον Χάρολντ Γκόντγουινσον στη Γαλλία, το 1064, δύο χρόνια πριν από τη μάχη του Χέιστινγκς.

Ο Χάρολντ φαίνεται να δείχνει προς τη γυναίκα και η επικρατέστερη ερμηνεία είναι ότι οι δύο άνδρες συζητούν για τη διαδοχή και για το ποιος είχε το δικαίωμα να διεκδικήσει τον αγγλικό θρόνο.

Ο Χάρολντ είχε αρχικά δεσμευτεί να στηρίξει τη διεκδίκηση του Γουλιέλμου, αν και ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν ότι ο όρκος του δόθηκε υπό πίεση. Μετά τον θάνατο του Εδουάρδου του Ομολογητή το 1066, ο Χάρολντ κατέλαβε τελικά ο ίδιος τον θρόνο, γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή για τη νορμανδική εισβολή.

Το γυμνό πρόσωπο στο περιθώριο

Ο δρ Ντέιβιντ Μάσγκροουβ, διευθυντής περιεχομένου του History Extra, επισημαίνει ότι κάτω από τη σκηνή εμφανίζεται και μια δεύτερη γυμνή ανδρική μορφή, η οποία φαίνεται να ασχολείται με ξυλουργικές εργασίες.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η μορφή αυτή ενδέχεται να συνδέεται με την κατασκευή των αρότρων που χρησιμοποιήθηκαν στη δοκιμασία της Έμμα.

«Αν υπήρχε σκάνδαλο, αν είχε αυτή τη σχέση με τον επίσκοπο, τότε μπορείς να δεις τον κληρικό ως τον επίσκοπο και τον γυμνό άνδρα από κάτω, με την έντονα υπογραμμισμένη σεξουαλική αναφορά. Θα υποδήλωνε αυτό το στοιχείο του σεξουαλικού σκανδάλου», σημείωσε.

Η Ταπισερί της Μπαγιέ παραμένει ένα από τα σημαντικότερα οπτικά τεκμήρια για την ιστορία της νορμανδικής κατάκτησης. Παρότι δημιουργήθηκε σχεδόν χίλια χρόνια πριν, οι εικόνες και τα σύμβολά της εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο έντονης επιστημονικής συζήτησης, με κάθε λεπτομέρεια να μπορεί να προσφέρει μια διαφορετική ανάγνωση της ιστορίας που αφηγείται.