Απολιθωμένα αυγά των μεγαλύτερων δεινοσαύρων βρέθηκαν σε ένα απρόσμενο μέρος

Οι μεγαλύτεροι δεινόσαυροι που περπάτησαν ποτέ στη Γη μπορούσαν όχι μόνο να επιβιώνουν σε περιοχές μακριά από τον Ισημερινό, αλλά και να αναπαράγονται εκεί. Αυτό αποκαλύπτει νέα μελέτη που βασίζεται σε 255 θραύσματα απολιθωμένων αυγών τιτανόσαυρων, τα οποία εντοπίστηκαν στη νότια Αργεντινή.

Το εύρημα προέρχεται από τον σχηματισμό Τσορίγιο (Chorrillo Formation), περίπου 322 χιλιόμετρα βόρεια του Πορθμού του Μαγγελάνου, και χρονολογείται πριν από περίπου 68 εκατομμύρια χρόνια. Εκείνη την εποχή η περιοχή βρισκόταν σε γεωγραφικό πλάτος μεταξύ 55 και 60 μοιρών νότια, καθιστώντας την το νοτιότερο σημείο στον κόσμο όπου έχουν εντοπιστεί με βεβαιότητα αυγά δεινοσαύρων και το υψηλότερο γεωγραφικό πλάτος όπου έχει τεκμηριωθεί αναπαραγωγή σαυρόποδων.

Οι τιτανόσαυροι ανήκαν στα σαυρόποδα, μια ομάδα φυτοφάγων δεινοσαύρων με μακρύ λαιμό και τεράστιο σώμα. Ορισμένα από τα μεγαλύτερα είδη εκτιμάται ότι έφταναν σε βάρος περίπου 75 τόνων, δηλαδή περισσότερο από οκτώ φορές το βάρος ενός Τυραννόσαυρου Ρεξ.

Μέχρι σήμερα, τα περισσότερα απολιθωμένα αυγά και τσόφλια δεινοσαύρων είχαν βρεθεί σε περιοχές χαμηλότερου γεωγραφικού πλάτους, όπου οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η μεγαλύτερη ηλιοφάνεια θα διευκόλυναν την επώαση. Οστά τιτανόσαυρων, ωστόσο, έχουν εντοπιστεί σε εξαιρετικά βόρειες και νότιες περιοχές, από τη Μογγολία και το Τέξας έως τη νότια Αργεντινή και την Ανταρκτική.

«Γνωρίζουμε ότι τα οστά τους έχουν βρεθεί τόσο νότια όσο η Ανταρκτική και η νότια Αργεντινή και τόσο βόρεια όσο η Μογγολία και το Τέξας», δήλωσε η παλαιοντολόγος Ντάρλα Ζελετνίτσκι, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι και μία από τις επικεφαλής της έρευνας. «Μέχρι τώρα, όμως, δεν γνωρίζαμε αν αναπαράγονταν και σε αυτές τις περιοχές».

Πώς κρατούσαν ζεστά τα αυγά

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι τιτανόσαυροι πιθανότατα δεν επώαζαν οι ίδιοι τα αυγά τους. Το τεράστιο βάρος τους θα μπορούσε να καταστρέψει τις φωλιές, ενώ, σύμφωνα με τη Ζελετνίτσκι, το να κάθονταν πάνω τους θα μετέτρεπε τη φωλιά σε «μια τεράστια ομελέτα».

Η πιθανότερη εξήγηση είναι ότι οι δεινόσαυροι κατασκεύαζαν μεγάλες φωλιές-λόφους από χώμα και βλάστηση. Η θερμότητα που απελευθερωνόταν από την αποσύνθεση των φυτών θα μπορούσε να λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός επώασης, προστατεύοντας τα αυγά από τις χαμηλές θερμοκρασίες που επικρατούσαν στα υψηλά γεωγραφικά πλάτη.

Η δομή του τσοφλιού φαίνεται να ενισχύει αυτή την υπόθεση. Τα αυγά των τιτανόσαυρων ήταν ιδιαίτερα πορώδη και, αν έμεναν εκτεθειμένα, θα έχαναν γρήγορα νερό και θα ξεραίνονταν, με αποτέλεσμα τα έμβρυα να μην επιβιώνουν. Η ταφή τους σε χώμα, άμμο ή βλάστηση θα διατηρούσε την απαραίτητη υγρασία στο εσωτερικό της φωλιάς.

Φωλιές στο μέγεθος τραπεζιού

Οι ερευνητές εντόπισαν τα 255 θραύσματα τσοφλιών κατά τις ανασκαφές του 2020 και του 2024. Δεν έχει καταστεί ακόμη δυνατό να προσδιοριστεί με βεβαιότητα σε ποιο είδος τιτανόσαυρου ανήκαν τα αυγά, όμως δόντια που βρέθηκαν στην ίδια περιοχή ανήκουν σε κολοσσοσαύριους, μια ομάδα τιτανόσαυρων που περιλάμβανε μερικά από τα μεγαλύτερα ζώα που έχουν υπάρξει ποτέ.

Παρά το τεράστιο μέγεθος των ενηλίκων, τα αυγά τους ήταν σχετικά μικρά. Εκτιμάται ότι είχαν χωρητικότητα περίπου τεσσάρων λίτρων, ενώ τα νεογνά ζύγιζαν περίπου τέσσερα κιλά. Ένα αυγό αντιστοιχούσε σε μόλις περίπου 1/18.000 του μεγέθους ενός ενήλικου δεινοσαύρου.

Η ανακάλυψη έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή τα αυγά είναι εξαιρετικά σπάνια στο απολιθωματικό αρχείο. Το τσόφλι τους ήταν λεπτό και εύθραυστο και συνήθως διαλυόταν ή θρυμματιζόταν πολύ γρήγορα, γεγονός που καθιστά κάθε καλά διατηρημένο σύνολο ιδιαίτερα σημαντικό για τους παλαιοντολόγους.

Ο καθηγητής Παλαιοντολογίας και Εξέλιξης στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, Στιβ Μπρουσάτε, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, χαρακτήρισε το εύρημα σημαντικό ακριβώς επειδή αφορά τιτανόσαυρους. Όπως σημείωσε, αποδεικνύει ότι ορισμένα από τα μεγαλύτερα ζώα στην ιστορία της Γης γεννούσαν αυγά και εκκολάπτονταν σε υψηλά γεωγραφικά πλάτη κατά την Κρητιδική περίοδο.

Έμεναν όλο τον χρόνο στον Νότο;

Το εύρημα ενδέχεται να αλλάξει και την εικόνα που είχαν οι επιστήμονες για τις μετακινήσεις των τιτανόσαυρων. Μέχρι σήμερα θεωρούνταν πιθανό ότι οι σαυρόποδες μετακινούνταν προς τα υψηλά γεωγραφικά πλάτη κατά τους θερμούς καλοκαιρινούς μήνες και επέστρεφαν σε περιοχές πιο κοντά στον Ισημερινό όταν έπεφταν οι θερμοκρασίες.

Η παρουσία αυγών, όμως, υποδεικνύει ότι τουλάχιστον κάποιοι από αυτούς μπορούσαν να παραμένουν στις νότιες περιοχές καθ' όλη τη διάρκεια του έτους ή, τουλάχιστον, να ολοκληρώνουν εκεί τον αναπαραγωγικό τους κύκλο κατά τη θερμή περίοδο.

Παράλληλα, το μέγεθος των φωλιών ενδέχεται να ήταν εντυπωσιακό. Η Ζελετνίτσκι εκτιμά ότι μια φωλιά μπορούσε να μοιάζει με έναν μεγάλο λόφο από χώμα και βλάστηση, περίπου στο μέγεθος τραπεζιού πικνίκ, με τα αυγά θαμμένα στο εσωτερικό της. Αν οι τιτανόσαυροι φωλιάζανε ομαδικά, όπως θεωρείται πιθανό, τέτοιες εγκαταστάσεις θα άφηναν ένα ιδιαίτερα εμφανές αποτύπωμα στο τοπίο.

Η ανακάλυψη προσθέτει έτσι ένα ακόμη στοιχείο στην εικόνα των τιτανόσαυρων ως εξαιρετικά προσαρμοστικών ζώων. Παρά το κολοσσιαίο μέγεθός τους, μπορούσαν να αναπαράγονται σε περιβάλλοντα όπου η θερμοκρασία και η περιορισμένη ηλιοφάνεια θα αποτελούσαν σημαντική πρόκληση για την ανάπτυξη των αυγών.

Fossilized eggs of the largest known dinosaurs have been unearthed in an unexpected place