Ιβ Σεν Λοράν: Το τέλος ενός θρύλου που μισούσε τη μόδα

«Είμαι περήφανος που γυναίκες σε ολόκληρο τον κόσμο φορούν κοστούμια με παντελόνι, σμόκιν, ναυτικά σακάκια και καμπαρντίνες. Λέω στον εαυτό μου ότι δημιούργησα την γκαρνταρόμπα της σύγχρονης γυναίκας και ότι συνέβαλα στην αλλαγή της εποχής μου».

Με αυτά τα λόγια, στις 7 Ιανουαρίου 2002, ο Ιβ Σεν Λοράν ανακοίνωνε την αποχώρησή του από τη μόδα, γνωρίζοντας ότι μαζί του αποχωρούσε ένα από τα τελευταία μεγάλα κεφάλαια της ιστορίας της υψηλής ραπτικής.

Στις 31 Οκτωβρίου 2002, τα ατελιέ υψηλής ραπτικής του οίκου στην ιστορική διεύθυνση 5, λεωφόρος Μαρσό, στο Παρίσι, έκλεισαν οριστικά.

Όπως είχε πει ο ίδιος ο σχεδιαστής στους δημοσιογράφους εκείνες τις τελευταίες ημέρες, «είμαι απέραντα λυπημένος. Βάζουμε τελεία σε μια ερωτική ιστορία 40 χρόνων».

Ήταν πράγματι το τέλος μιας ερωτικής ιστορίας, όχι μόνο ανάμεσα σε έναν δημιουργό και τη δουλειά του, αλλά ανάμεσα σε έναν ολόκληρο κόσμο και μια αντίληψη για την κομψότητα που δεν θα ήταν ποτέ ξανά η ίδια.

Ο άνθρωπος που είχε μετατρέψει το ανδρικό σμόκιν σε σύμβολο γυναικείας χειραφέτησης, που είχε μεταφέρει τη ζωγραφική του Μοντριάν στις πασαρέλες και είχε κάνει την υψηλή μόδα περισσότερο προσιτή μέσα από το έτοιμο ένδυμα, επέλεγε να σταματήσει.

Δεν ήταν μια απόφαση που πήρε ελαφρά τη καρδία.

«Σήμερα αποφάσισα να αποχαιρετήσω αυτή την καριέρα, την οποία αγάπησα τόσο πολύ», έλεγε στην αποχαιρετιστήρια δήλωσή του, ευχαριστώντας τις γυναίκες που φόρεσαν τις δημιουργίες του, διάσημες και άγνωστες, και όσους στάθηκαν δίπλα του όλα αυτά τα χρόνια.

Η σχέση του με τη μόδα, ωστόσο, ήταν πολύ πιο σύνθετη από την εικόνα ενός ανθρώπου που γεννήθηκε για να σχεδιάζει όμορφα ρούχα.

Σε συνέντευξή του στον «Observer», το 1977, είχε κάνει μια σχεδόν απρόσμενη παραδοχή:

«Μισώ τη μόδα. Δεν αντλώ καμία ευχαρίστηση από αυτήν. Μια επίδειξη με τρομοκρατεί».

Την ίδια στιγμή, εξηγούσε με απόλυτη σαφήνεια τι ήθελε να πετύχει μέσα από τη δουλειά του:

«Ήθελα οι γυναίκες να έχουν την ίδια βασική γκαρνταρόμπα με έναν άνδρα. Σακάκι, παντελόνι και κοστούμι. Είναι τόσο λειτουργικά. Πίστευα ότι αυτό ήθελαν οι γυναίκες και είχα δίκιο».

«Η ωραιότερη ερωτική μου ιστορία είναι μαζί σου»

Η γυναίκα που συνδέθηκε ίσως περισσότερο από κάθε άλλη με τον δημιουργικό κόσμο του ήταν η Κατρίν Ντενέβ.

Η γνωριμία τους ξεκίνησε όταν η νεαρή τότε ηθοποιός έμαθε ότι επρόκειτο να συναντήσει τη βασίλισσα Ελισάβετ και αναζήτησε έναν σχεδιαστή που θα μπορούσε να την ντύσει για την περίσταση.

Επέλεξε τον Σεν Λοράν και η συνεργασία τους εξελίχθηκε σε μία από τις πιο μακροχρόνιες και στενές σχέσεις σχεδιαστή και ηθοποιού στην ιστορία της μόδας.

Η Κατρίν Ντενέβ είχε περιγράψει τη σχέση τους με μια φράση που δύσκολα θα μπορούσε να είναι πιο χαρακτηριστική.

Το 2002, στην εκδήλωση για τα 40 χρόνια της καριέρας του στην υψηλή ραπτική, του είπε:

«Η ωραιότερη ερωτική μου ιστορία είναι μαζί σου». Χρόνια αργότερα, σε συνέντευξή της, θα τον χαρακτήριζε «έναν άνθρωπο που δεν μπορεί να αντικατασταθεί», προσθέτοντας ότι δεν υπήρχε κανένας άλλος σχεδιαστής συγκρίσιμος με εκείνον.

Η Ντενέβ έγινε μία από τις σημαντικότερες μούσες του.

Η εμφάνισή της στην ταινία «Η Ωραία της Ημέρας» του Λουίς Μπουνιουέλ, το 1967, με τα κοστούμια που σχεδίασε ο Σεν Λοράν, αποτελεί μέχρι σήμερα σημείο αναφοράς για τη σχέση κινηματογράφου και μόδας. Η ηθοποιός παρέμεινε κοντά του μέχρι το τέλος της καριέρας του και ήταν παρούσα στην τελευταία του επίδειξη το 2002.

Η φράση της, «Η ωραιότερη ερωτική μου ιστορία είναι μαζί σου», ειπώθηκε μπροστά στον ίδιο τον σχεδιαστή και παραμένει ίσως η πιο τρυφερή δημόσια αποτύπωση της σχέσης τους.

Σε συνέντευξή της το 2014, μιλώντας για τον θάνατό του, η Ντενέβ είπε:

«Ήταν ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να αντικατασταθεί. Ήταν ένας εξαιρετικός, πραγματικά εξαιρετικός άνθρωπος».

Όταν ρωτήθηκε αν διέθετε ιδιοφυΐα, απάντησε χωρίς δισταγμό ότι ήταν ένας άνθρωπος με ιδιοφυΐα, εξαιρετικός στη δουλειά του και διαφορετικός από οποιονδήποτε άλλον.

Και η Ναν Κέμπνερ, γνωστή κοσμική προσωπικότητα της Νέας Υόρκης, και μία από τις πιο πιστές πελάτισσές του, είχε δώσει τη δική της διάσταση στην επιρροή του:

«Δεν πιστεύω ότι υπάρχει έστω μία γυναίκα στον κόσμο που να μην έχει επηρεαστεί από εκείνον».

Δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη φιλοφρόνηση προς έναν διάσημο σχεδιαστή. Η ίδια είχε συγκεντρώσει στη διάρκεια της ζωής της 376 δημιουργίες του, μέσα σε μια γκαρνταρόμπα περίπου χιλίων φορεμάτων.

Και ο σχεδιαστής όμως την εκτιμούσε ιδιαίτερα. Μάλιστα την αποκαλούσε «την πιο σικ γυναίκα στον κόσμο».

Η Τζάκι Κένεντι Ωνάση και οι γυναίκες που αγάπησαν τις δημιουργίες του

Ο Ιβ Σεν Λοράν είχε μια ιδιαίτερη σχέση με τις γυναίκες που φορούσαν τις δημιουργίες του. Δεν τις αντιμετώπιζε απλώς ως πελάτισσες, αλλά ως προσωπικότητες που μπορούσαν να δώσουν ζωή στα ρούχα του. Ανάμεσα στις πιο γνωστές γυναίκες που συνδέθηκαν με το όνομά του ήταν η Τζάκι Κένεντι Ωνάση.

Η Τζάκι υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες του διεθνούς στιλ.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στον Λευκό Οίκο είχε συνδεθεί κυρίως με τον Αμερικανό σχεδιαστή Ολέγκ Κασίνι, αλλά και με τον Ουμπέρ ντε Ζιβανσί και άλλους μεγάλους δημιουργούς.

Στα επόμενα χρόνια, η γκαρνταρόμπα της διευρύνθηκε και περιλάμβανε δημιουργίες από κορυφαίους ευρωπαϊκούς οίκους, ανάμεσά τους και τον Ιβ Σεν Λοράν.

Η σχέση της με τις δημιουργίες του αποτυπώνεται σε φωτογραφίες της δεκαετίας του 1970.

Χαρακτηριστική είναι η εμφάνισή της τον Σεπτέμβριο του 1970, όταν φωτογραφήθηκε στο αεροδρόμιο Χίθροου φορώντας παλτό του Σεν Λοράν, μαύρο ζιβάγκο και τα χαρακτηριστικά μεγάλα γυαλιά ηλίου της.

Ένα ακόμη κομμάτι που συνδέθηκε με τη γκαρνταρόμπα της ήταν ένα πλεκτό πουλόβερ με γούνινη λεπτομέρεια, το οποίο είχε σε περισσότερα από ένα χρώματα.

Η Τζάκι είχε εκφράσει με σαφήνεια τη δική της αντίληψη για το ντύσιμο και τη μοναδικότητα.

Σε συνομιλία της με τον σχεδιαστή Ολέγκ Κασίνι είχε πει ότι δεν την ενδιέφερε τι θα συνέβαινε αργότερα, αρκεί όταν φορούσε ένα ρούχο να ήταν καινούργιο και να μην υπήρχε καμία άλλη γυναίκα στην αίθουσα με το ίδιο.

«Δεν με ενδιαφέρει τι θα συμβεί αργότερα, αρκεί όταν το φορέσω για πρώτη φορά να είναι καινούργιο και το μοναδικό στην αίθουσα», ήταν η χαρακτηριστική της θέση.

Η συγκεκριμένη δήλωση δεν αφορούσε ειδικά τον Σεν Λοράν, αλλά αποτυπώνει την αντίληψη της Τζάκι για την προσωπική ταυτότητα μέσα από το ντύσιμο – μια αντίληψη που συναντούσε τη φιλοσοφία του Γάλλου σχεδιαστή. Η κομψότητα, για εκείνον, δεν ήταν θέμα επίδειξης πλούτου, αλλά προσωπικότητας.

Στον στενό κύκλο των γυναικών που τον ενέπνευσαν ανήκαν επίσης η Λουλού ντε λα Φαλέζ, η Μπέτι Κατρού, η Παλόμα Πικάσο, η Ταλίθα Γκετί και η Μαρίνα Σκιανό.

Η Μπέτι Κατρού και η Λουλού ντε λα Φαλαιζ δεν ήταν απλώς μούσες του, αλλά συνεργάτιδες και φίλες που επηρέασαν καθοριστικά την αισθητική του οίκου.

Στη λίστα των διάσημων γυναικών που επέλεξαν τις δημιουργίες του συναντάμε επίσης την πριγκίπισσα Γκρέις του Μονακό, την Ελίζαμπεθ Τέιλορ, τη δούκισσα του Ουίνδσορ Γουόλις Σίμπσον και τη Λορίν Μπακόλ.

Για τον Σεν Λοράν, αυτές οι γυναίκες δεν ήταν απλώς διάσημα πρόσωπα που εξασφάλιζαν δημοσιότητα στις συλλογές του.

Ήταν μέρος του κόσμου του και της ίδιας της δημιουργικής του διαδικασίας.

Από το Οράν στον Ντιόρ: Η γέννηση ενός μεγάλου δημιουργού

Ο Ιβ Ανρί Ντονά Ματιέ-Σεν Λοράν γεννήθηκε την 1η Αυγούστου 1936 στο Οράν της γαλλικής Αλγερίας.

Μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον όπου οι γυναίκες της οικογένειάς του διαδραμάτιζαν καθοριστικό ρόλο και από πολύ μικρή ηλικία ανέπτυξε μια ιδιαίτερη σχέση με τα ρούχα, τα υφάσματα και το θέατρο.

Έφτιαχνε χάρτινες κούκλες, σχεδίαζε κοστούμια και διοργάνωνε μικρές παραστάσεις για τις αδελφές του.

Στα 17 του χρόνια εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου φοίτησε στη σχολή του Συνδικάτου Υψηλής Ραπτικής. Το ταλέντο του δεν άργησε να γίνει αντιληπτό.

Το 1955 προσλήφθηκε στον οίκο του Κριστιάν Ντιόρ ως βοηθός του ίδιου του μεγάλου σχεδιαστή.

Όταν ο Ντιόρ πέθανε αιφνιδίως το 1957, ο μόλις 21 ετών Σεν Λοράν ανέλαβε τη δημιουργική διεύθυνση του οίκου, αποτελώντας έναν από τους νεότερους σχεδιαστές που βρέθηκαν ποτέ σε τόσο σημαντική θέση.

Η πρώτη του συλλογή, τον Ιανουάριο του 1958, γνώρισε τεράστια επιτυχία και τον καθιέρωσε ως το νέο μεγάλο ταλέντο της γαλλικής μόδας.

Η συνέχεια, ωστόσο, δεν ήταν τόσο εύκολη. Το 1960 κλήθηκε να υπηρετήσει στον γαλλικό στρατό κατά τη διάρκεια του πολέμου της Αλγερίας. Η εμπειρία αποδείχθηκε ιδιαίτερα τραυματική για την ψυχική του υγεία και οδήγησε στην απομάκρυνσή του από τον Ντιόρ. Αντικαταστάτης του ήταν ο Μαρκ Μποάν.

Με τη στήριξη του επιχειρηματία και συντρόφου του, Πιερ Μπερζέ, ο Σεν Λοράν αποφάσισε να δημιουργήσει τον δικό του οίκο.

Το 1961 ιδρύθηκε επισήμως ο οίκος Ιβ Σεν Λοράν και στις 29 Ιανουαρίου 1962 παρουσιάστηκε η πρώτη συλλογή του.

Ήταν η αρχή μιας από τις πιο καθοριστικές συνεργασίες στην ιστορία της μόδας: ο Σεν Λοράν θα αναλάμβανε τη δημιουργική πλευρά και ο Μπερζέ θα δημιουργούσε τις επιχειρηματικές και οργανωτικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξή της.

«Η Σανέλ έδωσε στις γυναίκες την ελευθερία, ο Ιβ Σεν Λοράν τη δύναμη»

Ο συνεργάτης του Πιερ Μπερζέ είχε συνοψίσει με μία φράση τη σημασία του σχεδιαστή στη γυναικεία μόδα:

«Η Σανέλ έδωσε στις γυναίκες την ελευθερία, ο Ιβ Σεν Λοράν τη δύναμη». Η φράση αυτή δεν ήταν απλώς ένας φόρος τιμής από τον άνθρωπο που βρέθηκε δίπλα του για σχεδόν μισό αιώνα. Περιέγραφε με ακρίβεια την επανάσταση που είχε συντελεστεί μέσα από τις δημιουργίες του.

Το 1966 ο Σεν Λοράν παρουσίασε το «Λε Σμόκιν», τη δική του εκδοχή του ανδρικού σμόκιν για γυναίκες.

Μετέφερε ένα ένδυμα που μέχρι τότε συνδεόταν σχεδόν αποκλειστικά με την ανδρική επίσημη ενδυμασία στη γυναικεία γκαρνταρόμπα.

Το αποτέλεσμα δεν ήταν απλώς μια νέα πρόταση κομψότητας. Ήταν μια αμφισβήτηση των κοινωνικών κανόνων που καθόριζαν τι επιτρεπόταν να φορούν οι γυναίκες.

Το σμόκιν του Σεν Λοράν δεν είχε στόχο να κάνει τις γυναίκες να μοιάζουν με άνδρες.

Τους έδινε τη δυνατότητα να υιοθετήσουν την αυστηρότητα, τη δύναμη και την αυτοπεποίθηση που η κοινωνία απέδιδε μέχρι τότε στο ανδρικό ντύσιμο, χωρίς να χάνουν τη θηλυκότητά τους.

Η πρώτη παρουσίαση δεν έγινε αμέσως αποδεκτή από όλους. Πολλά εστιατόρια και χώροι υψηλής κοινωνίας αρνούνταν να επιτρέψουν την είσοδο σε γυναίκες που φορούσαν παντελόνι και σμόκιν.

Η Αμερικανίδα «socialite» Ναν Κέμπνερ βρέθηκε μάλιστα αντιμέτωπη με την άρνηση εισόδου στο εστιατόριο Λα Κοτ Μπασκ της Νέας Υόρκης εξαιτίας του κοστουμιού του Σεν Λοράν που φορούσε.

Η αντίδρασή της ήταν να βγάλει το παντελόνι και να μπει φορώντας μόνο το μακρύ σακάκι-τουνίκ του σχεδιαστή.

Το περιστατικό έγινε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της σύγκρουσης ανάμεσα στη νέα γυναικεία μόδα και τους παλιούς κοινωνικούς κανόνες.

Ο ίδιος ο Σεν Λοράν είχε μια ιδιαίτερη αδυναμία σε ένα ακόμη ένδυμα που θεωρούσε ότι συμπύκνωνε τις αξίες του: το τζιν.

«Μακάρι να είχα εφεύρει εγώ το μπλου τζιν. Είναι το πιο εντυπωσιακό, το πιο πρακτικό, το πιο χαλαρό και ανεπιτήδευτο ένδυμα. Έχει έκφραση, σεμνότητα, σεξαπίλ και απλότητα – όλα όσα επιθυμώ να έχουν τα ρούχα μου», είχε δηλώσει σε συνέντευξή του στο περιοδικό «Νιου Γιορκ», το 1983.

Η σχέση του με τη γυναικεία χειραφέτηση δεν ήταν θεωρητική. Ήταν αποτυπωμένη στις γραμμές των ρούχων του, στην επιλογή των υφασμάτων, στη λειτουργικότητα και στην ελευθερία κινήσεων που προσέφερε στις γυναίκες.

Από τον Μοντριάν στο σαφάρι: Όταν η μόδα έγινε τέχνη

Ο Σεν Λοράν δεν περιορίστηκε στην ανανέωση της υψηλής ραπτικής. Κατάλαβε ότι η κοινωνία άλλαζε και ότι οι γυναίκες διεκδικούσαν μια διαφορετική θέση στον δημόσιο χώρο, στην εργασία και στην καθημερινότητα.

Το 1965 παρουσίασε τη συλλογή που εμπνεύστηκε από τον Ολλανδό ζωγράφο Πιτ Μοντριάν. Τα γεωμετρικά φορέματα με τα χαρακτηριστικά χρώματα και τις μαύρες γραμμές των έργων του καλλιτέχνη αποτέλεσαν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα παραδείγματα συνάντησης της μόδας με τη σύγχρονη τέχνη.

Έναν χρόνο αργότερα, το 1966, έκανε μια ακόμη κίνηση που άλλαξε τη βιομηχανία: δημιούργησε τη σειρά «Ριβ Γκοσ», ανοίγοντας την πρώτη μπουτίκ έτοιμων ενδυμάτων που έφερε το όνομα ενός μεγάλου σχεδιαστή υψηλής ραπτικής.

Η ιδέα ήταν επαναστατική. Η μόδα δεν έπρεπε να απευθύνεται αποκλειστικά σε εκατομμυριούχους και σε γυναίκες που μπορούσαν να παραγγείλουν χειροποίητα φορέματα στα παρισινά ατελιέ.

Έπρεπε να φτάσει σε ένα πολύ ευρύτερο κοινό.

Το 1968 παρουσίασε το σαφάρι τζάκετ, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σχέδια της καριέρας του, ενώ παράλληλα πειραματίστηκε με διαφάνειες, animal prints, στρατιωτικές αναφορές και ανδρόγυνα κοψίματα.

Το 1971 προκάλεσε συζητήσεις με τη συλλογή «Απελευθέρωση», εμπνευσμένη από τη μόδα της δεκαετίας του 1940 και την περίοδο της γερμανικής Κατοχής στη Γαλλία.

Οι αντιδράσεις ήταν έντονες, αλλά ο ίδιος δεν είχε ποτέ ιδιαίτερο ενδιαφέρον να ικανοποιεί τις συμβάσεις.

Αργότερα, η συλλογή «Ρωσική Συλλογή» του 1976, εμπνευσμένη από τη ρωσική λαϊκή ενδυμασία και την αισθητική των παραδοσιακών φορεσιών, επιβεβαίωσε την ικανότητά του να μετατρέπει διαφορετικούς πολιτισμούς σε ένα προσωπικό, αναγνωρίσιμο λεξιλόγιο.

Η αγάπη του για την τέχνη δεν περιοριζόταν στη ζωγραφική. Ο Σεν Λοράν αντλούσε έμπνευση από τον Πικάσο, τον Ματίς, τον Βαν Γκογκ και την ποπ αρτ, ενώ συχνά αντιμετώπιζε κάθε νέα συλλογή ως ένα διαφορετικό καλλιτεχνικό ταξίδι.

«Η μόδα περνά, το στιλ είναι αιώνιο», ήταν μία από τις πιο χαρακτηριστικές φράσεις που του αποδίδονται και που συνοψίζουν την αντίληψή του για τη δημιουργία.

Η Μαργκερίτ Ντιράς τον έβλεπε ως συγγραφέα

Η σχέση του Σεν Λοράν με την τέχνη δεν περιοριζόταν στη ζωγραφική και τη μουσική.

Είχε ιδιαίτερη αδυναμία στη λογοτεχνία και στο θέατρο, ενώ συνεργάστηκε με σημαντικούς δημιουργούς και σχεδίασε κοστούμια για θεατρικές παραστάσεις.

Η Γαλλίδα συγγραφέας Μαργκερίτ Ντιράς είχε γράψει για εκείνον μια από τις πιο ενδιαφέρουσες αποτιμήσεις του έργου του:

«Δεν έπαψα ποτέ να τον βλέπω ως συγγραφέα». Και εξηγούσε ότι, ακόμη κι αν η δουλειά του έμοιαζε απομακρυσμένη από τη γλώσσα, η ίδια δεν μπορούσε να τη διαχωρίσει από τη γραφή. Για την Ντιράς, ο Σεν Λοράν έβλεπε κάθε άνθρωπο σαν να ήταν ένας ολόκληρος κόσμος και είχε την ικανότητα να αντιλαμβάνεται πράγματα που ο ίδιος δεν γνώριζε για τον εαυτό του.

Η παρατήρηση αυτή φωτίζει μια λιγότερο γνωστή πλευρά του σχεδιαστή.

Δεν τον ενδιέφερε μόνο η επιφάνεια ενός φορέματος ή η εντύπωση που θα προκαλούσε σε μια πασαρέλα. Τον απασχολούσε ο άνθρωπος που θα το φορούσε, η προσωπικότητά του και ο τρόπος με τον οποίο το ένδυμα θα μπορούσε να εκφράσει κάτι βαθύτερο.

Ο άνθρωπος πίσω από τον μύθο

Πίσω από τη λάμψη των επιδείξεων και την τελειότητα των δημιουργιών υπήρχε ένας άνθρωπος εξαιρετικά ευάλωτος. Ο Σεν Λοράν υπέφερε επί χρόνια από προβλήματα ψυχικής υγείας, αντιμετώπισε περιόδους κατάθλιψης και εξαρτήσεων και δυσκολευόταν να διαχειριστεί την πίεση που συνεπαγόταν η διαρκής παρουσία του στο επίκεντρο της διεθνούς μόδας.

Ο Πιερ Μπερζέ υπήρξε ο σημαντικότερος άνθρωπος στη ζωή και την επαγγελματική του πορεία. Η σχέση τους, που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1950, εξελίχθηκε σε μια εξαιρετικά στενή προσωπική και δημιουργική συνεργασία. Ακόμη και μετά τον χωρισμό τους ως ζευγάρι, παρέμειναν μαζί στην επιχειρηματική διαχείριση του οίκου και στη διαφύλαξη της κληρονομιάς του.

Η αποχώρηση του Σεν Λοράν δεν ήταν απλώς αποτέλεσμα της ηλικίας ή της κόπωσης.

Ήταν και η αναγνώριση ότι η βιομηχανία της μόδας είχε αλλάξει. Η υψηλή ραπτική αντιμετώπιζε μεγάλες οικονομικές πιέσεις, ενώ η εμπορική πλευρά της επιχείρησης είχε περάσει σε διαφορετική εποχή. Η σειρά έτοιμων ενδυμάτων είχε ήδη ενταχθεί στον όμιλο Γκούτσι, τότε υπό την ιδιοκτησία του ομίλου Πινό-Πρεντάν-Ρεντούτ.

Ο σχεδιαστής δεν ήθελε να συνεχίσει απλώς και μόνο για να διατηρήσει ένα όνομα. Η απόφασή του ήταν οριστική.

31 Οκτωβρίου 2002: Το τελευταίο κομμάτι που βγήκε από τα ατελιέ

Η ημερομηνία της 31ης Οκτωβρίου 2002 έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Εκείνη την ημέρα έκλεισαν τα ατελιέ υψηλής ραπτικής του Ιβ Σεν Λοράν στην ιστορική διεύθυνση της λεωφόρου Μαρσό, στο Παρίσι, έπειτα από τέσσερις δεκαετίες δημιουργίας.

Το τελευταίο ένδυμα που κατασκευάστηκε εκεί ήταν ένα μαύρο σακάκι από κρεπ μαλλί, κεντημένο με χρυσά στάχυα, σχεδιασμένο για την Κατρίν Ντενέβ.

Ήταν μια δημιουργία που έμοιαζε να συμπυκνώνει όλη τη φιλοσοφία του οίκου: αυστηρή γραμμή, λεπτομέρεια, πολυτέλεια χωρίς περιττή επίδειξη και μια γυναίκα στο επίκεντρο.

Το σακάκι ήταν μάλιστα επανέκδοση ενός σχεδίου που είχε δημιουργηθεί αρχικά το 1985. Καταγράφηκε ως το 77.751ο ένδυμα που είχε παραχθεί στα ιστορικά εργαστήρια του οίκου.

Η λεπτομέρεια αυτή δίνει ακόμη μεγαλύτερο συμβολισμό στην τελευταία ημέρα: η ιστορία του οίκου έκλεινε με ένα ρούχο που είχε ήδη γράψει τη δική του ιστορία.

Η διάκριση έχει σημασία: αυτό που έκλεισε οριστικά ήταν ο ιστορικός οίκος υψηλής ραπτικής και τα εργαστήριά του. Το εμπορικό σήμα συνέχισε να λειτουργεί, με τις συλλογές έτοιμων ενδυμάτων και τα υπόλοιπα προϊόντα του να περνούν σε νέες δημιουργικές διευθύνσεις.

O Σεν Λοράν πέθανε την 1η Ιουνίου 2008, στο Παρίσι, σε ηλικία 71 ετών. Η κηδεία του συγκέντρωσε προσωπικότητες από τον κόσμο της πολιτικής, της τέχνης και της μόδας, ενώ η Κατρίν Ντενέβ ήταν ανάμεσα σε εκείνους που τον αποχαιρέτησαν δημόσια.

Σήμερα, η κληρονομιά του διατηρείται στο Μουσείο Ιβ Σεν Λοράν στο Παρίσι και στο αντίστοιχο μουσείο στο Μαρακές, την πόλη που αγαπούσε ιδιαίτερα και η οποία είχε επηρεάσει καθοριστικά την παλέτα και τη δημιουργική του φαντασία.

Περισσότερα από είκοσι χρόνια μετά το κλείσιμο των ατελιέ του, η επιρροή του παραμένει ορατή σε κάθε σύγχρονη συζήτηση για τη γυναικεία μόδα.

Το σμόκιν, το σαφάρι τζάκετ, τα ανδρόγυνα κοστούμια και η ιδέα ότι μια γυναίκα μπορεί να ντύνεται με τους δικούς της όρους αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας.

Ίσως τελικά αυτή να ήταν η μεγαλύτερη επιτυχία του Ιβ Σεν Λοράν: δεν δημιούργησε απλώς ρούχα που άντεξαν στον χρόνο. Δημιούργησε έναν διαφορετικό τρόπο να στέκεται μια γυναίκα απέναντι στον κόσμο. Και αυτό είναι κάτι που δεν κλείνει ποτέ τις πόρτες του.