Από το πυρηνικό νεκροταφείο έως το δάσος των αυτοκτονιών: 10 από τα πιο καταραμένα μέρη του κόσμου

Από εγκαταλελειμμένες στρατιωτικές βάσεις και νησιά στοιχειωμένα από θρύλους μέχρι ηφαίστεια, θανατηφόρους υφάλους και περιοχές που έχουν μετατραπεί σε οικολογικές καταστροφές, ο κόσμος διαθέτει πολλούς προορισμούς τους οποίους οι ταξιδιωτικοί οδηγοί προτιμούν να αγνοούν.

Στο βιβλίο του «Atlas of Cursed Places» («Άτλας των καταραμένων τόπων»), ο Ολιβιέ Λε Καρέ παρουσιάζει 40 τέτοιες τοποθεσίες, στις οποίες ο κίνδυνος, η ανθρώπινη τραγωδία και το υπερφυσικό στοιχείο συνυπάρχουν, συχνά με δυσδιάκριτα όρια μεταξύ πραγματικότητας και θρύλου. Δεν πρόκειται απαραίτητα για στοιχειωμένα μέρη. Οι «κατάρες» μπορεί να έχουν τη μορφή φυσικών καταστροφών, βιομηχανικής ρύπανσης, πολέμων, επιδημιών ή εγκλημάτων που άφησαν ανεξίτηλα ίχνη στην ιστορία.

Ακολουθούν δέκα χαρακτηριστικές τοποθεσίες από αυτόν τον ασυνήθιστο ταξιδιωτικό οδηγό, όπως τις επέλεξε το ZME Science.

1. Το πυρηνικό νεκροταφείο

Ζαπάντναγια Λίτσα, Ρωσία

Στη χερσόνησο Κόλα, κοντά στα σύνορα Ρωσίας και Νορβηγίας, τα εντυπωσιακά φιόρδ και η αρκτική τούνδρα κρύβουν μια σκοτεινή κληρονομιά του Ψυχρού Πολέμου. Η Ζαπάντναγια Λίτσα υπήρξε σημαντική βάση του σοβιετικού Βόρειου Στόλου. Στρατιωτικές εγκαταστάσεις, εγκαταλελειμμένα κτίρια και βιομηχανικά ερείπια μαρτυρούν την εποχή της υπερδύναμης.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, ωστόσο, συνδέεται με τα παροπλισμένα πυρηνοκίνητα υποβρύχια και τα ραδιενεργά υλικά που συσσωρεύτηκαν στην περιοχή. Ο Λε Καρέ περιγράφει παλιά υποβρύχια που μοιάζουν με ακίνδυνα μουσειακά εκθέματα, παρότι η αποσυναρμολόγηση και η διαχείριση των πυρηνικών τους καταλοίπων αποτελούν εξαιρετικά σύνθετες διαδικασίες. Στο βιβλίο αναφέρεται ότι οι ποσότητες ραδιενεργού καυσίμου στην περιοχή αντιστοιχούσαν σε πολλαπλάσια εκείνης του αντιδραστήρα του Τσερνόμπιλ.

2. Η πόλη πάνω από την κόλαση

Τζάρια, Ινδία

Η Τζάρια, στο κρατίδιο Τζαρκάντ της Ινδίας, θυμίζει βομβαρδισμένο τοπίο. Καπνός αναδύεται από ρωγμές στο έδαφος, δρόμοι παραμορφώνονται και κτίρια απειλούνται με κατάρρευση. Ωστόσο, η καταστροφή δεν προέρχεται από τον ουρανό, αλλά από τα έγκατα της Γης. Εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, υπόγεια κοιτάσματα άνθρακα καίγονται αδιάκοπα, δημιουργώντας δεκάδες εστίες φωτιάς που εξαπλώνονται κάτω από κατοικημένες περιοχές. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες και μακροβιότερες καταστροφές αυτού του είδους στον κόσμο.

Περίπου μισό εκατομμύριο άνθρωποι ζουν στην ευρύτερη περιοχή, πολλοί από τους οποίους εκτίθενται καθημερινά σε τοξικά αέρια, καθιζήσεις του εδάφους και ακραίες θερμοκρασίες. Στο παρελθόν, ορισμένοι κάτοικοι αξιοποιούσαν και τη θερμότητα που έβγαινε από τις ρωγμές για να μαγειρέψουν. Σήμερα, όμως, η υπόγεια φωτιά απειλεί σπίτια και ζωές, μετατρέποντας την Τζάρια σε ένα εφιαλτικό παράδειγμα των συνεπειών της εξόρυξης άνθρακα.

3. Η τοξική λιμνοθάλασσα

Τιλαφούσι, Μαλδίβες

Οι Μαλδίβες «πουλάνε» το όνειρο μιας ονειρεμένης λιμνοθάλασσας, με λευκές αμμουδιές, τιρκουάζ νερά και πολυτελή τουρισμό. Ωστόσο, σε μικρή απόσταση από την πρωτεύουσα Μαλέ βρίσκεται ένα νησί που αποκαλύπτει το περιβαλλοντικό τίμημα αυτού του παραδείσου.

Το Τιλαφούσι, που ο Λε Καρέ αποκαλεί «τοξική λιμνοθάλασσα» άρχισε να χρησιμοποιείται ως χώρος απόθεσης απορριμμάτων το 1992, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το αυξανόμενο πρόβλημα των σκουπιδιών του αρχιπελάγους. Καθώς ο τουρισμός αναπτυσσόταν, τεράστιες ποσότητες αποβλήτων συγκεντρώνονταν καθημερινά στο νησί. Οι μετανάστες εργάτες στο χώρο έκαψαν ό,τι μπορούσαν. Βαρέα μέταλλα, μπαταρίες και χημικά διέρρευσαν προς το νερό. Όταν το νησί εξάντλησε τον χώρο του, τα απόβλητα άρχισαν να εξαπλώνονται στα ρηχά νερά, δημιουργώντας πλωτές σχεδίες σκουπιδιών. Το Τιλαφούσι είναι είναι η σκοτεινή πλευρά ενός τουριστικού προορισμού που προβάλλεται διεθνώς ως επίγειος παράδεισος.

4. Το νησί του θανάτου

Ποβέλια, Ιταλία

Λίγα χιλιόμετρα από τη Βενετία βρίσκεται το μικρό νησί Ποβέλια, με εγκαταλελειμμένα κτίρια, πυκνή βλάστηση και ένα παλιό καμπαναριό. Παρά τη φαινομενικά ειδυλλιακή εικόνα του, θεωρείται ένα από τα πιο στοιχειωμένα μέρη της Ευρώπης. Σύμφωνα με τοπικούς θρύλους, χιλιάδες άνθρωποι που πέθαναν από επιδημίες πανώλης θάφτηκαν εκεί. Το νησί χρησιμοποιήθηκε πράγματι ως σταθμός καραντίνας, ενώ αργότερα φιλοξένησε νοσηλευτικές εγκαταστάσεις που έκλεισαν το 1968.

Οι ιστορίες για βασανιστήρια ψυχιατρικών ασθενών και για έναν γιατρό που αυτοκτόνησε πέφτοντας από το καμπαναριό δεν επιβεβαιώνονται από αξιόπιστα ιστορικά στοιχεία. Ωστόσο, συνέβαλαν στη φήμη της Ποβέλια ως «νησιού του θανάτου». Το 2014, το ιταλικό κράτος επιχείρησε να την παραχωρήσει με μακροχρόνια μίσθωση. Μια ομάδα πολιτών της Βενετίας, η «Ποβέλια για όλους» προσπάθησε να εξασφαλίσει τη δημόσια χρήση του, αλλά στη δημοπρασία επικράτησε ο επιχειρηματίας Λουίτζι Μπρουνιάρο με προσφορά 513.000 ευρώ. Η συμφωνία δεν ολοκληρώθηκε όπως προβλεπόταν, παρατείνοντας την αβεβαιότητα για το μέλλον του.

5. Η οργή του Κρακατόα

Πορθμός Σούντα, Ινδονησία

Ανάμεσα στην Ιάβα και τη Σουμάτρα, ο πορθμός Σούντα αποτελεί σημαντική θαλάσσια δίοδο, αλλά και μία από τις πιο επικίνδυνες ηφαιστειακές περιοχές του πλανήτη. Εδώ βρισκόταν το ηφαίστειο Κρακατόα, που το 1883 προκάλεσε μία από τις βιαιότερες εκρήξεις της καταγεγραμμένης ιστορίας. Ο εκκωφαντικός θόρυβος της έκρηξης ακούστηκε σε απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων, ενώ τεράστια τσουνάμι σάρωσαν τις γειτονικές ακτές. Περισσότεροι από 36.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.

Η καταστροφή δεν σήμανε το τέλος της ηφαιστειακής δραστηριότητας. Τον 20ό αιώνα αναδύθηκε από τη θάλασσα το Ανάκ Κρακατόα, το «Παιδί του Κρακατόα», ένα νέο ηφαίστειο που παραμένει ενεργό. Η Ινδονησία βρίσκεται στον λεγόμενο Δακτύλιο της Φωτιάς του Ειρηνικού, όπου η σύγκλιση τεκτονικών πλακών προκαλεί σεισμούς και ηφαιστειακές εκρήξεις. Για τους κατοίκους και τα πλοία που διασχίζουν τον πορθμό, η απειλή αποτελεί μόνιμο στοιχείο της καθημερινότητας.

6. Ο εφιάλτης του ναυτικού

Ακρωτήριο Χορν, Χιλή

Στο νοτιότερο άκρο της Νότιας Αμερικής, το Ακρωτήριο Χορν απέκτησε τη φήμη ενός από τα πιο επικίνδυνα περάσματα της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας. Σύμφωνα με ιστορικές εκτιμήσεις που παραθέτει ο Λε Καρέ, περίπου 800 πλοία ναυάγησαν στην περιοχή μέσα σε λιγότερο από δύο αιώνες, με τον αριθμό των νεκρών να υπολογίζεται σε 20.000. Οι εξαιρετικά ισχυροί άνεμοι, τα γιγάντια κύματα, οι χαμηλές θερμοκρασίες και η περιορισμένη ορατότητα δημιουργούν συνθήκες ιδιαίτερα επικίνδυνες για τα πλοία.

Πριν από τη διάνοιξη της Διώρυγας του Παναμά, το 1914, τα εμπορικά πλοία που ταξίδευαν μεταξύ Ατλαντικού και Ειρηνικού συχνά αναγκάζονταν να ακολουθήσουν αυτή τη διαδρομή. Οι διαβόητοι δυτικοί άνεμοι του Νότιου Ημισφαιρίου δοκίμαζαν τις αντοχές πληρωμάτων και σκαφών. Η Διώρυγα του Παναμά περιόρισε σημαντικά τη ναυσιπλοΐα γύρω από το ακρωτήριο, χωρίς όμως να μειώσει τη φυσική επικινδυνότητά του.

7. Το ναυάγιο που έγινε σφαγή

Νησιά Χάουτμαν Άμπρολος, Αυστραλία

Το αρχιπέλαγος Χάουτμαν Άμπρολος, ανοιχτά της δυτικής Αυστραλίας, αποτελείται από χαμηλά νησιά περιτριγυρισμένα από επικίνδυνους υφάλους. Το 1629, το ολλανδικό πλοίο Batavia, που μετέφερε περισσότερους από 300 ανθρώπους, προσέκρουσε στους υφάλους και ναυάγησε. Όμως η πραγματική τραγωδία ακολούθησε τη διάσωση των επιβατών από τη θάλασσα.

Ενώ μια ομάδα αναχώρησε για την Ιάβα αναζητώντας βοήθεια, ο αξιωματούχος του πλοίου Γιερόνιμους Κορνέλις ανέλαβε τον έλεγχο των επιζώντων. Οργάνωσε μια αιματηρή εκστρατεία εξόντωσης, διατάζοντας δολοφονίες όσων θεωρούσε εμπόδιο στα σχέδιά του. Άνθρωποι εγκαταλείφθηκαν σε νησίδες χωρίς νερό, άλλοι πνίγηκαν ή δολοφονήθηκαν, ενώ γυναίκες υπέστησαν σεξουαλική βία. Όταν έφτασε βοήθεια, έπειτα από περισσότερους από δύο μήνες, οι νεκροί από τις δολοφονίες ανέρχονταν σε περίπου 200. Ο Κορνέλις και έξι συνεργοί του εκτελέστηκαν με απαγχονισμό.

8. Η εισβολή των νυχτερίδων

Εθνικό Πάρκο Κασάνκα, Ζάμπια

Μπορεί ένα φυσικό καταφύγιο να γίνει τρομακτικό εξαιτίας της ίδιας της άγριας ζωής του; Το Εθνικό Πάρκο Κασάνκα, ένα από τα μικρότερα της Ζάμπια, φιλοξενεί κάθε χρόνο ένα από τα εντυπωσιακότερα μεταναστευτικά φαινόμενα της Αφρικής. Από τον Οκτώβριο, εκατομμύρια φρουτοφάγες νυχτερίδες συγκεντρώνονται σε μια σχετικά μικρή δασική έκταση, σχηματίζοντας τεράστια σμήνη που σκοτεινιάζουν τον ουρανό. Ο Λε Καρέ συγκρίνει το θέαμα με αφρικανικό ριμέικ των «Πουλιών» του Άλφρεντ Χίτσκοκ.

Οι νυχτερίδες καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες φρούτων και διαδραματίζουν σημαντικό οικολογικό ρόλο στη διασπορά σπόρων. Η συγκέντρωσή τους προσελκύει αρπακτικά πτηνά, φίδια και άλλους θηρευτές. Παρά την τρομακτική του εικόνα, το φαινόμενο αποτελεί μοναδικό παράδειγμα της πολυπλοκότητας των οικοσυστημάτων. Οι επιστήμονες μελετούν τη μετανάστευση για να κατανοήσουν καλύτερα τις μετακινήσεις των νυχτερίδων και τη σημασία τους για τα αφρικανικά δάση.

9. Το δάσος των αυτοκτονιών

Αοκιγκαχάρα, Ιαπωνία

Στους πρόποδες του όρους Φούτζι απλώνεται το Αοκιγκαχάρα, ένα πυκνό δάσος που έχει συνδεθεί διεθνώς με τις αυτοκτονίες. Η περιοχή εκτείνεται σε περίπου 35 τετραγωνικά χιλιόμετρα και χαρακτηρίζεται από πυκνή βλάστηση, ηφαιστειακό έδαφος, σπηλιές και περιορισμένη ορατότητα. Το δάσος έχει αποκτήσει σκοτεινή φήμη λόγω των ανθρώπων που έχουν επιλέξει να τερματίσουν εκεί τη ζωή τους. Οι αριθμοί που κυκλοφορούν για τα ετήσια περιστατικά δεν είναι πάντοτε επιβεβαιωμένοι. Οι τοπικές αρχές και εθελοντικές οργανώσεις έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες πρόληψης και παρέμβασης.

Η σύνδεση του δάσους με τον θάνατο ενισχύθηκε από το μυθιστόρημα του Ιάπωνα συγγραφέα Σεϊτσό Ματσουμότο «Μαύρη Θάλασσα Δέντρων», που κυκλοφόρησε το 1960 και περιγράφει την αυτοκτονία δύο εραστών στην περιοχή. Ωστόσο, οι τοπικές παραδόσεις είναι παλαιότερες. Σύμφωνα με λαϊκές δοξασίες, στο Αοκιγκαχάρα περιφέρονται τα γιούρεϊ, πνεύματα ανθρώπων που δεν έχουν βρει ανάπαυση. Με το δάσος συνδέονται επίσης ιστορίες για την πρακτική ουμπασούτε, την εγκατάλειψη ηλικιωμένων συγγενών, χωρίς όμως να υπάρχουν επαρκή ιστορικά στοιχεία ότι εφαρμοζόταν συστηματικά εκεί.

10. Το μυστήριο των παιδικών θυσιών

Το Τοφέτ της Καρχηδόνας, Τυνησία

Στη σύγχρονη Καρχηδόνα της Τυνησίας, ανάμεσα σε κατοικίες και μεσογειακή βλάστηση, βρίσκεται ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους αρχαιολογικούς χώρους της αρχαιότητας. Το Τοφέτ, γνωστό και ως Τοφέτ της Σαλαμπό, έχει αποκαλύψει χιλιάδες τεφροδόχους, πολλές από τις οποίες περιέχουν αποτεφρωμένα λείψανα βρεφών και μικρών παιδιών.

Αρχαίοι Έλληνες και Ρωμαίοι συγγραφείς κατηγορούσαν τους Καρχηδονίους ότι θυσίαζαν παιδιά προς τιμήν θεοτήτων όπως ο Βάαλ και η Τανίτ, επιδιώκοντας την εύνοιά τους. Ωστόσο, η ερμηνεία των ευρημάτων παραμένει αντικείμενο επιστημονικής διαμάχης. Ορισμένοι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι τα λείψανα αποτελούν ενδείξεις τελετουργικών θυσιών. Άλλοι υποστηρίζουν ότι ο χώρος λειτουργούσε ως νεκροταφείο βρεφών που είχαν πεθάνει από φυσικά αίτια.

Η Καρχηδόνα καταστράφηκε το 146 π.Χ. από τους Ρωμαίους, οι οποίοι, σύμφωνα με τον θρύλο, έσπειραν αλάτι στα ερείπια ώστε να μη φυτρώσει τίποτε ξανά. Στο βιβλίο ο Λε Καρέρ αναρωτιέται αν η πόλη έπεσε επειδή «η γη του Τοφέτ δεν μπόρεσε ποτέ να απορροφήσει όλο αυτό το αίμα».