«Ένας Daniel δεν αποκλείεται στο λεκανοπέδιο»: Δεν υπάρχει χώρος να κινηθεί το νερό στην Αττική

Καθώς οι «πληγές» που άφησε πίσω της η κακοκαιρία είναι ακόμη νωπές και λίγες μόλις ώρες μετά το δεύτερο «κύμα» καταιγίδας που έπληξε το λεκανοπέδιο, ο κ. Διακάκης εξηγεί πως «ο κυριότερος λόγος για τον οποίο είδαμε την Αθήνα να πλημμυρίζει παρασέρνοντας οχήματα, καταστρέφοντας το οδικό δίκτυο και στοιχίζοντας τη ζωή σε μία 56χρονη γυναίκα, ήταν η ραγδαιότητα της βροχόπτωσης.

«Η γενεσιουργός αιτία»

«Ήταν ένα επεισόδιο βροχόπτωσης το οποίο έδωσε πολύ μεγάλα ύψη βροχής, αλλά το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του και αυτό που προκάλεσε το έντονο πλημμυρικό φαινόμενο ήταν η ραγδαιότητα που είχε το απόγευμα από τις 18:00 μέχρι τις 21:00» αναφέρει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως αυτή ήταν «η γενεσιουργός αιτία».

Την ίδια ώρα, όμως, υπάρχουν ακόμη δύο παράγοντες που οδηγούν σε αυτές τις επιπτώσεις.

«Δεν υπάρχει χώρος να κινηθεί το νερό» τονίζει ο επίκουρος καθηγητής. Όπως αναλύει «ένα ρέμα κατεβαίνει μέσα στον αστικό ιστό και από εκεί αντικαθίσταται με έναν μικρό αγωγό ο οποίος δεν μπορεί να παραλάβει αυτό το φορτίο, αυτούς τους τόνους νερού ανά δευτερόλεπτο, με αποτέλεσμα να ξεχειλίζει, να υπερχειλίζει και το νερό τελικά να κινείται μέσα στον αστικό ιστό και πάνω στο δρόμο».

Άλλωστε, αρκετοί δρόμοι από αυτούς που πλημμύρισαν ήταν παλιά ρέματα, επισημαίνει.

Ο τρίτος παράγοντας που οδήγησε στην καταστροφική πλημμύρα της περασμένης Τετάρτης και δημιούργησε τις εικόνες που είδαμε στη Γλυφάδα ήταν τα φερτά υλικά που «κατέβηκαν» από τους ορεινούς όγκους του λεκανοπεδίου, «αυτό που λέμε στερεοπαροχή».

«Στην Ελλάδα έχουμε αυξημένη στερεοπαροχή. Οι δασικές πυρκαγιές του καλοκαιριού έρχονται να την εντείνουν ακόμα περισσότερο» υπογραμμίζει ο κ. Διακάκης, για να εξηγήσει πως «τα βουνά, την ώρα της μεγάλης ραγδαιότητας, κατεβάζουν φερτά υλικά. Αυτό κάνει και μεγαλύτερο τον όγκο του νερού που κατεβαίνει προς τα κάτω».

Ταυτόχρονα, τα φερτά υλικά «κλείνουν τους αγωγούς που έχουν κατασκευαστεί για αντιπλημμυρική προστασία, με αποτέλεσμα να τους ακυρώνουν στην πράξη». Αυτό, όπως τονίζει, είναι ένα χαρακτηριστικό που βλέπουμε πολύ έντονα στο λεκανοπέδιο.

Το μεγάλο δίκτυο ρεμάτων της Αττικής που συρρικνώθηκε

Χαρτογραφώντας τα ρέματα της Αττικής, ο καθηγητής σημειώνει πως το λεκανοπέδιο «έχει ένα πολύ μεγάλο δίκτυο οραμάτων, με τα κύρια ποτάμια τον Κηφισό και τον Ιλισσό και ακολούθως τους παραποτάμους τους».

Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν πάρα πολλές ρεματιές στη δυτική πλευρά του Υμηττού, από την Αγία Παρασκευή μέχρι και τη Βούλα, στη νότια και τα δυτικά της Πεντέλης, από τη Ραφήνα μέχρι και την Εκάλη, κινούμενες στα νότια πρανή της Πεντέλης, στα Βριλήσσια, το Χαλάνδρι, τα Μελίσσια. «Όλες αυτές οι περιοχές έχουν ρεματιές όπως βέβαια και τα νότια πρανή της Πάρνηθας, στους Θρακομακεδόνες, στα Άνω Λιόσια και του Αιγαλέου, στις δυτικές συνοικίες» συμπληρώνει.

«Όλοι αυτοί οι παραπόταμοι μικραίνουν και πλέον τους έχει δοθεί πολύ λίγος χώρος ή και σε κάποιες περιπτώσεις έως και καθόλου χώρος για να κινηθεί το νερό, με αποτέλεσμα να μπαίνει μέσα στον αστικό ιστό» αναφέρει.

Όλα τα ρέματα στις περιοχές που ανέφερε παρουσιάζουν κατά καιρούς διάφορα πλημμυρικά φαινόμενα ίδιου τύπου «όπου το νερό μετά από μια μεγάλη καταιγίδα με μεγάλη ραγδαιότητα μπαίνει μέσα στον αστικό ιστό και τελικά δεν βρίσκει τον απαιτούμενο χώρο για να κινηθεί προς τα κύρια ρέματα, προς τον Κηφισό και τελικά προς τη θάλασσα.

Επισημαίνει, δε, πως ακόμη και στις περιπτώσεις που υπάρχει πρόβλεψη από πλευράς Πολιτείας, αφορά «τη μέση ένταση μιας βροχόπτωσης. «Όταν μπαίνουμε στη σφαίρα του ακραίου φαινομένου, στην πολύ μεγάλη ραγδαιότητα, πάλι δεν μπορούν αυτοί οι αγωγοί να ανταποκριθούν».

Το γεωπεριβάλλον της Αττικής έχει αλλάξει

Ιδιαίτερα ανησυχητικό, όπως υπογραμμίζει ο κ. Διακάκης είναι επίσης το γεγονός ότι την τελευταία δεκαετία «έχουμε επίσης χάσει πάρα πολύ μεγάλη έκταση και στην Πάρνηθα και στην Πεντέλη, λόγω των δασικών πυρκαγιών, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουμε πολύ περισσότερο από τον πλημμυρικό κίνδυνο και τον κίνδυνο των φερτών υλικών».

«Το γεωπεριβάλλον της Αττικής με αυτές τις δασικής πυρκαγιές έχει αλλάξει εντελώς και πρέπει να ξαναδούμε αναλυτικά τον πλημμυρικό κίνδυνο» προειδοποιεί.

«Ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα»

Η αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων, δεδομένων των συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί, αποτελεί ένα αρκετά «δυσεπίλυτο πρόβλημα» σύμφωνα με τον επίκουρο καθηγητή.

«Ένα έργο από μόνο του δεν μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο, αφενός και αφετέρου ο κίνδυνος αυξάνεται με μεγαλύτερη ταχύτητα από ό,τι προσπαθούμε λόγω της κλιματικής κρίσης» σημειώνει.

«Ενώ εμείς τρέχουμε με μια ταχύτητα να προλάβουμε να κάνουμε αντιπλημμυρικά έργα, ο κίνδυνος αυξάνεται συνεχώς και τρέχει πιο γρήγορα από την κο

ινωνία λόγω της κλιματικής κρίσης με αποτέλεσμα να μην έχουμε αυτή τη στιγμή ένα ικανοποιητικό επίπεδο προστασίας τουλάχιστον στην Αττική» όπως υποστηρίζει.

«Να δώσουμε περισσότερο χώρο στα ρέματα»

Τονίζει, δε, πως «το πιο δύσκολο μέτρο είναι αυτό που θα οδηγήσει στην ουσιαστική μείωση του κινδύνου, είναι να δοθεί περισσότερος χώρος στα ρέματα και στο νερό».

Ωστόσο, πρόκειται για μία δύσκολη πρόκληση καθώς, τα ρέματα τα «κλείνουν κατοικίες, οι υποδομές, οι κατασκευές και γενικά ο άνθρωπος με τις παρεμβάσεις του».

Παρόλα αυτά, ο κ. Διακάκης επισημαίνει πως η μεγαλύτερη διάνοιξη των ρεμάτων θα πρέπει να τεθεί ως μακροπρόθεσμος στόχος.

«Ο μεγάλος φόβος» για τους επιστήμονες είναι ένα ακραίο φαινόμενο «σε μεγαλύτερη κλίμακα μέσα στο λεκανοπέδιο και την Αττική και να έχουμε μια πολύ μεγαλύτερη καταστροφή».

«Ένας Daniel ή αυτό που έγινε στη Βαλένθια δεν αποκλείεται να χτυπήσει και το λεκανοπέδιο» προειδοποιεί ο ίδιος, για να προσθέσει πως σε αυτή την περίπτωση «η καταστροφή που έγινε τώρα θα θεωρηθεί παιχνιδάκι μπροστά σε ένα τέτοιο πολύ ακραίο φαινόμενο που θα επηρεάσει όλη την Αθήνα».